Alkekengi officinarumMoench
Oddiy paq-paq; Oddiy fizalis; Unitilgan fizalis · Физалис обыкновенный; Физалис пропущенный
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Solanaceae
- Tartib · Order
- Solanales
- Turkum · Genus
- Alkekengi
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Oddiy paq-paq; Oddiy fizalis; Unitilgan fizalis
- Ruscha nomi · Russian name
- Физалис обыкновенный; Физалис пропущенный
- Kelib chiqishi · Origin
- Introduksiya qilingan · Introduced
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb), bir yillik o‘t (annual herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- dorivor (medicinal), oziq-ovqatbop (food), bo‘yoqbop (dye), manzarali (ornamental), begona o‘t (weed)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Physalis alkekengi; Physalis praetermissa
- Birinchi chop etilgan · First published
- Suppl. Meth. : 177 (1802)
bazionim · basionym: Physalis alkekengi L., Sp. Pl. : 183 (1753) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 179-bet (vol. 9, p. 179) · Physalis alkekengi L. nomi bilan (treated as)
- Yashash joylari · Habitat
- Yong‘oq o‘rmon, bog‘lar
Walnut forest, orchards - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Plain, foothills, low mountains, mid-mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi iyun–iyul, mevalashi iyul–sentabr
Flowering Jun–Jul, fruiting Jul–Sep - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Atrofi. Tog‘i. Tashkenta, g‘arbiy Tyan-Shan, Pomir-Oloy (tizma Qorategin, Kofirnihon daryosining yuqori oqimi -Tuvish daryosining havzasi), Kopetdog‘
Environs. Tashkent, western Tian Shan, Pamir-Alai (range Karategin, upper reaches of river Kafirnigan -basin of river Tuvish), Kopet Dag - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ko‘p yillik o‘tlar ingichka o‘rmalovchi ildizpoyali, ega ingichka ildizlarning dastalarining bo‘g‘imlarida. Poya tik, oddiy yoki ba’zan shoxlangan, burchakli egilgan, tarqoqli, yanada zich yuqori qismida tuklar, 30–60 cm balandlikda. Barglar juft yaqinlashgan, ikkala tomon va ayniqsa tomirlari bo‘ylab tukli qisqa yopishgan tuklar, tuxumsimon yoki cho‘ziq-tuxumsimon, o‘tkirlashgan yoki o‘tmasroq, qisqa pastga tushuvchi ponasimon, ba’zan yonlari teng bo‘lmagan asos, 6–9 cm uzunlikda, 3.5–6 cm kenglikda, butun qirrali yoki расставленноволнисто-зубчатые, kamdan-kam o‘rta qismida 1–2 juft tishlarli, qisqa-kiprikli chetida, siyrak-tukli barg bandilarda, 1.5–2–4 cm uzunlikda. Gul bandilar gullarda tik, yoyilgan-uzun tukli, 10–15 mm uzunlikda. Kosacha qo‘ng‘iroqsimon, gullarda yashil, zich tukli yopishgan va yoyilgan tuklar, tishlarli asosida keng uchburchak, keskin toraygan bigizsimongacha uchida, chetida zich kipriklarli. Gultoj oq, tashqarida siyrak qisqa-yumshoq tukli, o‘yiq-beshburchak gultoj yaprog‘i 18–20 mm diametrdali. Gultoj yaprog‘ining bo‘laklari qisqa, keng uchburchak. Changchilar deyarli gultojdan 1.5 marta qisqaroq. Meva bandi zich tukli, повисшая, 2–2.5 marta qisqaroq pishgan kosacha. Kosacha mevalaganda zarg‘aldoq-qizil, juda qisqa yopishgan tukli, yumaloq-tuxumsimon yoki tuxumsimon, birdaniga toraygan uchiga qarab, tishlarli, соединяющимися o‘z bigizsimon uchlar va zich закрывающими kosacha. Rezavor meva zarg‘aldoq-sariq, silliq, yaltiroq, 13 mm diametrda. Urug‘ sarg‘ish yoki oqish, buyraksimon, mayda-to‘rsimon.
Perennial herbs with thin creeping rhizome, bearing on nodes of fascicles of thin roots. Stem erect, simple or sometimes branched, angular curved, with scattered, more dense in the upper part hairs, 30–60 cm tall. Leaves in pairs approximate, with both side and especially along the veins hairy short appressed hairs, ovate or oblong-ovate, acute or bluntish, with shortly decurrent cuneate, sometimes unequal-sided base, 6–9 cm long, 3.5–6 cm wide, entire or расставленноволнисто-зубчатые, more rarely in the middle part with 1–2 pairs teeth, short-ciliate along the margin, on sparsely-hairy petioles, 1.5–2–4 cm long. Pedicels at flowers erect, spreading-hairy, 10–15 mm long. Calyx campanulate, at flowers green, densely hairy appressed and spreading hairs, with teeth at the base broadly triangular, sharply narrowed up to awl-shaped at the apex, along the margin densely set with cilia. Corolla white, outside sparsely short-downy, with emarginate-pentagonal limb 18–20 mm in diameter. Lobes of limb short, broadly triangular. Stamens almost 1.5 times shorter than the corolla. Fruit stalk densely hairy, повисшая, 2–2.5 times shorter mature calyx. Calyx in fruit orange-red, very shortly appressed hairy, roundish-ovate or ovate, suddenly narrowed towards the apex, with teeth, соединяющимися own awl-shaped ends and dense закрывающими calyx. Berry orange-yellow, smooth, shining, 13 mm in diameter. Seed yellowish or whitish, reniform, finely-reticulate.Asl matn (ruscha) · Russian original
Многолетние травы с тонким ползучим корневищем, несущие на узлах пучки тонких корней. Стебель прямостоячий, простой или иногда ветвистый, угловато изогнутый, с рассеянными, более густыми в верхней части волосками, 30–60 см выс. Листья попарно сближенные, с обеих сторон и особенно по жилкам опушенные короткими прижатыми волосками, яйцевидные или продолговато-яйцевидные, заостренные или туповатые, с коротко нисбегающим клиновидным, иногда неравнобоким основанием, 6–9 см дл., 3.5–6 см шир., цельнокрайние или расставленноволнисто-зубчатые, реже в средней части с 1–2 парами зубцов, короткореснитчатые по краю, на рассеянно-опушенных черешках, 1.5–2–4 см дл. Цветоножки при цветках прямостоячие, оттопыренно-волосистые, 10–15 мм дл. Чашечка колокольчатая, при цветках зеленая, густо опушенная прижатыми и оттопыренными волосками, с зубцами в основании широкотреугольными, резко суженными до шиловидных на верхушке, по краю густо усаженными ресничками. Венчик белый, снаружи рассеянно короткопушистый, с выемчато-пятиугольным отгибом 18–20 мм в диам. Лопасти отгиба короткие, широкотреугольные. Тычинки почти в 1.5 раза короче венчика. Плодоножка густо опушенная, повисшая, в 2–2.5 раза короче зрелой чашечки. Чашечка при плодах оранжево-красная, очень коротко прижато опушенная, округло-яйцевидная или яйцевидная, внезапно суженная к верхушке, с зубцами, соединяющимися своими шиловидными концами и плотно закрывающими чашечку. Ягода оранжево-желтая, гладкая, блестящая, 13 мм в диам. Семена желтоватые или беловатые, почковидные, мелкосетчатые.
«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.