«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ikki yillik o‘t. Poya tik yoki ko‘tarilgan, yo‘g‘on, mustahkam, uzun va yoyilgan qilli-tukli, yuqorida shoxlangan. Barglar chetida mayda-to‘lqinsimon-tishli, pastki barg bandilar va oval plastinkalarli, qilli-tukli, 3–7 cm uzunlikda, 2–5 cm kenglikda, o‘tmasroq; yuqorigi bandsiz, cho‘ziq. To‘pgul qalqonsimon-ro‘vaksimon, kam nashtarsimon kichkina barglarli asosida, balandroq (burama to‘pgullarda) bargsiz; burama to‘pgullar qisqa-siyrakroq, egilgan gullarli uzun yoyilgan-qilli gul bandilarda. Kosacha chetlarida nashtarsimon bo‘laklar uzun-oq-qilli, 10–12 mm uzunlikda., mevalaganda 15 mm gacha uzunlikda, uning bo‘laklar o‘tmasroq. Gultoj och-zangori, 15–20 mm diametrda, gultoj yaprog‘ining bo‘laklari cho‘ziq-nashtarsimon, biroz o‘tkir, yulduzsimon yoyilgan, вырезки orasida ular deyarli changchigacha yetadi. Chang xaltachasilar to‘q-binafsha, 5–6 mm uzunlikda, changchi ipilar kuchli kengaygan asosida va ko‘p marta yanada qisqa, -dan chang xaltachasilar; o‘simta ularning 2.5 mm uzunlikda. Yong‘oqchalar 5 mm balandlikda, to‘g‘ri, cho‘ziq, qorin tomonida killi, orqada juda yonlari teng bo‘lmagan, qavariq yonlarli, bo‘ylab ular идут vertikal, mayda do‘ngchalardan, baland chiziqlar; uch qisqa, o‘tmas, обоюдоостро-сжатая; birikishning halqasi to‘q, qalinlashgan, ko‘ndalang рубчатое. Карункула juda yirik, chiqib turuvchi. Biennial. Stem erect or ascending, thick, strong, long and spreading bristly-hairy, at the top branched. Leaves along the margin finely-wavy-toothed, lower with petioles and oval blades, bristly-hairy, 3–7 cm long, 2–5 cm wide, bluntish; upper sessile, oblong. Inflorescence corymbose-paniculate, with few lanceolate small leaves at the base, higher (in helicoid cymes) leafless; helicoid cymes short-loosish, with nodding flowers on long spreading-bristly pedicels. Calyx along the margins lanceolate lobes long-white-bristly, 10–12 mm in long., in fruit up to 15 mm long, its lobes bluntish. Corolla light blue, 15–20 mm in diameter, lobes of limb oblong-lanceolate, somewhat acute, stellate extended, вырезки between them reach almost up to stamen. Anthers dark-violet, 5–6 mm long, filaments strongly broadened at the base and in many times more short, than anthers; appendage their 2.5 mm long. Nutlets 5 mm tall, straight, oblong, along ventral side keeled, along back very unequal-sided, with convex sides, along which идут vertical, from small tubercles, raised lines; apex short, obtuse, обоюдоостро-сжатая; ring of attachment dark, thickened, across рубчатое. Карункула very large, protruding.Asl matn (ruscha) · Russian originalДвулетник. Стебель прямостоячий или приподнимающийся, толстый, крепкий, длинно и оттопыренно щетинисто-волосистый, вверху ветвистый. Листья по краю мелковолнисто-зубчатые, нижние с черешками и овальными пластинками, щетинисто-волосистые, 3–7 см дл., 2–5 см шир., туповатые; верхние сидячие, продолговатые. Соцветие щитковидно-метельчатое, с немногими ланцетными небольшими листьями у основания, выше (в завитках) безлистное; завитки коротко-рыхловатые, с поникающими цветками на длинных оттопыренно-щетинистых цветоножках. Чашечка по краям ланцетных долей длинно-белощетинистая, 10–12 мм в дл., при плодах до 15 мм дл., ее доли туповатые. Венчик светло-голубой, 15–20 мм в диам., лопасти отгиба продолговато-ланцетные, островатые, звездчато простертые, вырезки между ними доходят почти до тычинок. Пыльники темно-фиолетовые, 5–6 мм дл., нити сильно расширенные при основании и во много раз более короткие, чем пыльники; придаток их 2.5 мм дл. Эремы 5 мм выс., прямые, продолговатые, по брюшку килеватые, по спинке очень неравнобокие, с выпуклыми боками, вдоль которых идут вертикальные, из мелких бугорков, возвышенные линии; верхушка короткая, тупая, обоюдоостро-сжатая; кольцо прикрепления темное, утолщенное, поперек рубчатое. Карункула очень крупная, выставляющаяся. «Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.