O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Galagania fragrantissimaLipsky

Xidli galaganiya · Галагания пахучейшая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Galagania
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Xidli galaganiya
Ruscha nomi · Russian name
Галагания пахучейшая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), oziq-ovqatbop (food)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Muretia fragrantissima
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 18: 63 (1900)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 222-bet (vol. 7, p. 222)
Yashash joylari · Habitat
Lyossli, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar va terrasalar, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, bo‘z yerlar, past o‘tli va yirik o‘tli yarim savannalar, bargli o‘rmon va butalar, archazorlar, shuvoqzorlar, bug‘doyiq, bug‘doyiq jamoa
Loess, fine-earth, gravelly, stony slopes and terraces, outcrops of variegated rocks, fallows, short-grass and tall-herb semi-savannas, deciduous forest and shrubs, juniper woodlands, wormwood steppes, bluestem, couch-grass community
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–avgust
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Zailiy Olatov, Qirg‘iz Olatov, Chu-Ili tog‘lari, tizmalar Chotqol, Qurama), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Malguzar, Nurota tizmasi, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, Bobotog‘, Qorategin, Darvoz, Xozretisho, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Tian Shan (Trans-Ili Alatau, Kyrgyz Alatau, Chu-Ili mountains, ranges Chatkal, Kurama), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Malguzar, Nuratau, Zarafshan, Hissar, Kugitang, Babatag, Karategin, Darvaz, Khozretisho, foothills of southern Tajikistan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Tuganaklar oval yoki tuxumsimon. Poyalar yakka, asosida 2.5–4 mm diametrda, to‘liq, oq-yo‘l-yo‘l, o‘rta qismida ro‘vaksimon shoxlanuvchi, markaziy soyabonsiz, ozmi-ko‘pmi ko‘p sonli qisqargan novdachalar oxirgili taxminan. Barglar ildiz oldi ko‘p sonli, uzun barg bandilarda; plastinka sinib o‘tgan, shakli uchburchak, 7–20 cm uzunlikda, 5–10 cm kenglikda, uch marta-to‘rt marta patsimon kesilgan; barcha segmentlar bandchalarda; uchki bo‘laklar 2.5 cm gacha uzunlikda, ipsimon; poya nashtarsimon, charmsimonda, barg qinilarning qayrilgan chetlarili, yuqorigi poya shaklida tor barg qini. Soyabonlar ko‘p sonli, 4–6 nurli, odatda siqilgan; nurlar keskin teng emas, 2–5 cm gacha uzunlikda; o‘ram va kichik o‘ram 5 qisqa nashtarsimon o‘tsimon butun bargchalardan; kichik soyabonlar 5–10 gulli. Gulbarglar och-sariq, tuksiz, 0.7–0.9 mm uzunlikda, tirnoqsiz, qisqa, qayrilganli ichkariga uch. Stilopodiy konussimon; ustuncha shoxilar 0.4–0.6 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar biroz siqilgan orqali, кубаревидные; karpofor deyarli asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Mericarplar 1.8–2.8 mm uzunlikda, 1.1–1.3 mm kenglikda, teskari tuxumsimon, kesilgan asosli, to‘q-jigarrang. Qirra zaif chiqib turuvchi, ipsimon, teng, orqa bir necha buralgan. Ekzokarp ozgina komissural tomonda kirib boradi. Sekretor kanalchalar yirik, almashinuvchi maydali; egatlarda 3–4da, har bir mericarpning komissural tomonida 5–7da. Endosperm komissural tomonlarli sayoz двойной o‘yiqli. 2 n = 22.
Tubers oval or ovate. Stems solitary, at the base 2.5–4 mm in diameter, solid, white-striped, in the middle part paniculate branching, without central umbel, with more or less numerous shortened twigs of last about. Leaves basal numerous, on long petioles; blade refracted, in outline triangular, 7–20 cm long, 5–10 cm wide, three times-four times pinnatisect; all segments on petiolules; terminal lobes up to 2.5 cm long, filiform; cauline on lanceolate, leathery, with reflexed margins of sheaths, upper cauline in the form of narrow sheath. Umbels numerous, 4–6-ray, usually compressed; rays sharply unequal, up to 2–5 cm long; involucre and involucel from 5 short lanceolate herbaceous entire leaflets; umbellules 5–10-flowered. Petals light-yellow, glabrous, 0.7–0.9 mm long, without claw, with short, recurved inward apex. Stylopodium conical; style branches 0.4–0.6 mm long, reflexed. Fruits slightly compressed with back, кубаревидные; carpophore almost up to base bipartite; commissure broad. Mericarps 1.8–2.8 mm long, 1.1–1.3 mm wide, obovate, with truncate base, dark-brown. Rib weakly protruding, filiform, equal, dorsal several sinuous. Exocarp a little extends on commissural side. Secretory canals large, alternating with small; in grooves along 3–4, on commissural side each mericarp along 5–7. Endosperm with commissural sides with shallow двойной notch. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalКлубни овальные или яйцевидные. Стебли одиночные, при основании 2.5–4 мм в диам., выполненные, белополосатые, в средней части метельчато ветвящиеся, без центрального зонтика, с б.м. многочисленными укороченными веточками последнего порядка. Листья прикорневые многочисленные, на длинных черешках; пластинки преломленные, в очертании треугольные, 7–20 см дл., 5–10 см шир., трижды-четырежды перисторассеченные; все сегменты на черешочках; конечные доли до 2.5 см дл., нитевидные; стеблевые на ланцетных, кожистых, с отогнутыми краями влагалищах, верхние стеблевые в виде узких влагалищ. Зонтики многочисленные, 4–6-лучевые, обычно сжатые; лучи резко неравные, до 2–5 см дл.; обертка и оберточка из 5 коротких ланцетных травянистых цельных листочков; зонтички 5–10-цветковые. Лепестки светло-желтые, голые, 0.7–0.9 мм дл., без ноготка, с короткой, загнутой внутрь верхушкой. Подстолбия конические; стилодии 0.4–0.6 мм дл., отогнутые. Плоды слегка сжатые со спинки, кубаревидные; карпофор почти до основания двураздельный; комиссура широкая. Мерикарпии 1.8–2.8 мм дл., 1.1 –1.3 мм шир., обратнояйцевидные, с усеченным основанием, темно-коричневые. Ребра слабо выступающие, нитевидные, равные, спинные несколько извилистые. Экзокарп немного заходит на комиссуральную сторону. Секреторные канальцы крупные, чередующиеся с мелкими; в ложбинках по 3–4, на комиссуральной стороне каждого мерикарпия по 5–7. Эндосперм с комиссуральной стороны с неглубокой двойной выемкой. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Galagania turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (5)