O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Kozlovia paleacea(Regel & Schmalh.) Lipsky

Shaffof kozloviya; Asorat; Changal · Козловия пленчатая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Kozlovia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Shaffof kozloviya; Asorat; Changal
Ruscha nomi · Russian name
Козловия пленчатая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
begona o‘t (weed)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Albertia paleacea
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 23: 147 (1904)
bazionim · basionym: Albertia paleacea Regel & Schmalh., Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 5: 606 (1877)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 1895-bet (vol. 7, p. 1895)
Yashash joylari · Habitat
Lyossli, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, qumtoshlarning yer yuziga chiqqan joylari, dala, bo‘z yerlar
Loess, fine-earth, gravelly, stony slopes, outcrops of sandstones, field, fallows
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar
Plain, foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyun
Flowering Apr–May, fruiting May–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Qarshi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Zeravshan daryosining vodiyi, Tyan-Shan (Mo‘g‘ultov tizmalari, Qurama, Chotqol), Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Nurota, Zarafshon, Prisamarkand tog‘lari, Hisor, Qorategin, Surxo, Xozretisho, Kuhitang, Bobotog‘, Vanch, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Badxiz
Karshi steppe, Surkhan-Sherabad valley, valley of river Zeravshan, Tian Shan (ranges Mogoltau, Kurama, Chatkal), Pamir-Alai (ranges Turkestan, Nurata, Zarafshan, Prisamarkand mountains, Hissar, Karategin, Surkho, Khozretisho, Kugitang, Babatag, Vanch, foothills of southern Tajikistan), Badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 20–70 cm balandlikda, yumshoq tukli, tuganak 2–3 cm gacha diametrdali. Poyalar yakka, asosida 3–10 mm diametrda, yumaloq, zich, bo‘g‘imlar yoysimonda egilgan, ingichka yoyilgan tuklarli, kamdan-kam deyarli tuksiz, yuqori qismida qalqonsimon shoxlanuvchi. Barglar odatda tuksiz, kamdan-kam siyrak tukli, ildiz oldi erta so‘liydigan, uzun yer osti barg bandilarli; barg plastinka 10–15 cm uzunlikda, 6–9 cm kenglikda, shakli keng-romb shaklli, uchtalik kesilgan, birlamchi bazal segmentlarli bandchalar 2 cm gacha uzunlikda; uchki segmentlar tuxumsimon, 2.5 cm gacha uzunlikda, yumaloq-bo‘lakli; poya asta-sekin yassilangan, eng yuqori kichik patsimon kesilgan plastinkali, bandsiz uzunda, yuqoriga qarab kengaygan, chetida tukli pardasimon barg qini. Soyabonlar 8–20 nurli, mevalaganda 20 cm gacha diametrda; nurlar ozmi-ko‘pmi teng, 7–10 cm gacha uzunlikda, siyrak joylashgan; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 15–25 gulli, kichik o‘ramlarli 1–6dan chetida kiprikli bargchalar; gul bandilar 15 mm gacha uzunlikda, teng emas. Kosacha tishlari yo‘q. Chetki gullarning gulbarglari kengaygan, 2–3 mm gacha uzunlikda, oq yoki pushti, keng teskari tuxumsimon, biroz o‘yiq, qisqa, qayrilganli ichkariga uch. Stilopodiy yassilangan yoki teskari-konussimon; ustuncha shoxilar 1.5–2 mm gacha uzunlikda, qayrilgan. Mevalar to‘q-jigarrang yoki deyarli qora, biroz siqilgan yonlarli, stilopodiylar ostida toraygan qisqa tumshuqda, qirralar va egatlarda oddiy yoki shoxlangan qattiq qillarli, bandsiz g‘adir-budir silindrsimon do‘ngchalarda; mericarplar biroz siqilgan orqali, 5.5–7 mm uzunlikda, 1.8–2.2 mm kenglikda, cho‘ziq-tuxumsimon, tuxumsimon-nashtarsimon yoki nashtarsimon; karpofor faqat yuqorida ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura tor; qirra biroz chiqib turuvchi; ekzokarp mayda hujayralardan kuchli qavariq tashqi devorlar. Sekretor kanalchalar pishgan mevada sezilmas. Endosperm komissural tomonlarli keng chuqur o‘yiqli. Murtak bir семядолейli. 2 n = 22.
Perennial polycarpic plants 20–70 cm tall, soft hairy, with tuber up to 2–3 cm in diameter. Stems solitary, at the base 3–10 mm in diameter, rounded, dense, in nodes arcuate curved, covered with thin spreading hairs, more rarely almost glabrous, in the upper part corymbose branching. Leaves usually glabrous, more rarely sparsely hairy, basal early withering, with long underground petioles; leaf blade 10–15 cm long, 6–9 cm wide, in outline broad-rhombic, ternate dissected, with primary basal segments on petiolules up to 2 cm long; terminal segments ovate, up to 2.5 cm long, roundish-lobed; cauline gradually flattened, the uppermost with small pinnatisect blade, sessile on long, upward broadened, along the margin hairy membranous sheath. Umbels 8–20-ray, in fruit up to 20 cm in diameter; rays more or less equal, up to 7–10 cm long, spaced; involucre absent; umbellules 15–25-flowered, with involucels from 1–6 along the margin ciliate leaflets; pedicels up to 15 mm long, unequal. Calyx teeth absent. Petals of marginal flowers broadened, up to 2–3 mm long, white or pink, broadly obovate, slightly emarginate, with short, recurved inward apex. Stylopodium flattened or ob-conical; style branches up to 1.5–2 mm long, reflexed. Fruits dark-brown or almost black, slightly compressed with sides, under stylopodia narrowed in short beak, along ribs and grooves set with simple or branched rigid bristles, sessile on scabrous cylindrical tubercles; mericarps slightly compressed with back, 5.5–7 mm long, 1.8–2.2 mm wide, oblong-ovate, ovate-lanceolate or lanceolate; carpophore only at the top bipartite; commissure narrow; rib slightly protruding; exocarp from small cells with strongly convex outer walls. Secretory canals in mature fruit inconspicuous. Endosperm with commissural sides with broad deep notch. Embryo with one семядолей. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние поликарпики 20–70 см выс., мягко опушенные, с клубнем до 2–3 см в диам. Стебли одиночные, при основании 3–10 мм в диам., округлые, плотные, в узлах дуговидно изогнутые, покрытые тонкими оттопыренными волосками, реже почти голые, в верхней части щитковидно ветвящиеся. Листья обычно голые, реже рассеянно опушенные, прикорневые рано увядающие, с длинными подземными черешками; листовые пластинки 10–15 см дл., 6–9 см шир., в очертании широкоромбические, тройчато рассеченные, с первичными базальными сегментами на черешочках до 2 см дл.; конечные сегменты яйцевидные, до 2.5 см дл., округло-лопастные; стеблевые постепенно упрощенные, самые верхние с маленькой перисторассеченной пластинкой, сидячей на длинном, кверху расширенном, по краю опушенном пленчатом влагалище. Зонтики 8–20-лучевые, при плодах до 20 см в диам.; лучи б.м. равные, до 7–10 см дл., расставленные; обертка отсутствует; зонтички 15–25-цветковые, с оберточками из 1–6 по краю реснитчатых листочков; цветоножки до 15 мм дл., неравные. Зубцы чашечки отсутствуют. Лепестки краевых цветков расширенные, до 2–3 мм дл., белые или розовые, широко обратнояйцевидные, слегка выемчатые, с короткой, загнутой внутрь верхушкой. Подстолбия уплощенные или обратноконические; стилодии до 1.5–2 мм дл., отогнутые. Плоды темно-коричневые или почти черные, слегка сжатые с боков, под подстолбиями суженные в короткий носик, по ребрам и ложбинкам усажены простыми или разветвленными жесткими щетинками, сидячими на шероховатых цилиндрических бугорках; мерикарпии слегка сжатые со спинки, 5.5–7 мм дл., 1.8–2.2 мм шир., продолговато-яйцевидные, яйцевидно-ланцетные или ланцетные; карпофор только вверху двураздельный; комиссура узкая; ребра слегка выступающие; экзокарп из мелких клеток с сильно выпуклыми наружными стенками. Секреторные канальцы в зрелом плоде незаметные. Эндосперм с комиссуральной стороны с широкой глубокой выемкой. Зародыш с одной семядолей. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases