Mazus pumilus(Burm.f.) Steenis
Yapon so‘rg‘ichguli · Мазус японский
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Orobanchaceae
- Tartib · Order
- Lamiales
- Turkum · Genus
- Mazus
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Yapon so‘rg‘ichguli
- Ruscha nomi · Russian name
- Мазус японский
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- bir yillik o‘t (annual herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- foydalanilmaydi (not used, per source)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Mazus japonicus
- Birinchi chop etilgan · First published
- Nova Guinea , n.s., 9: 31 (1958)
bazionim · basionym: Lobelia pumila Burm.f., Fl. Indica : 186 (1768) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 221-bet (vol. 9, p. 221) · Mazus japonicus (Thunb.) Kuntze nomi bilan (treated as)
- Yashash joylari · Habitat
- Daryoning qirg‘oqi, botqoqli joy
Bank of river, marshy place - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Past tog‘lar
Low mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi va mevalashi iyul–sentabr
Flowering and fruiting Jul–Sep - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Pomir-Oloy (Hisor tizmasi: Kashkadarya daryosining yuqori oqimi)
Pamir-Alai (Hissar range: upper reaches of river Kashkadarya) - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Kashkadarya daryosining yuqori oqimi (keltirilgan)
Upper reaches of river Kashkadarya (adventive) - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Bir yillik o‘simlik. Poyalar bo‘ylama-ajinli-egatli, oddiy, tik, 3–15 cm balandlikda, yoki aynan ildiz bo‘yinlar shoxlangan, ancha ko‘p sonli, yoyiq, yoyilgan, yotib o‘sgan yoki ko‘tarilgan shoxlar 30 cm gacha uzunlikda, kam-barg, to‘g‘ri yoki buralgan, tez novdalarli, uzoqlashgan-uzun tukli yoki kam tuksiz. Barglar teskari tuxumsimon yoki cho‘ziq-ponasimon, o‘tmas, chetida kesikli-yirik-tishli, 2–5 o‘tmas tishlarli har bir tomonlar yoki yuqorigi barglar noaniq tishli deyarli butun qirrali, ikkala tomon uzoqlashgan-uzun tukli, kamdan-kam tuksiz; ildiz oldi 2–4 cm uzunlikda, 0.8–1.3 cm kenglikda, rozetkada to‘plangan, asosida cho‘zilgan barg bandida, teng plastinkaning uzunlikida, ba’zan ancha keng va qanotsimon, uzoqlashgan-uzun tukli yoki kamdan-kam tuksiz, balandroq joylashgan barglar qarama-qarshi yoki hatto ba’zan almashinuvchi, 0.8–2 cm uzunlikda, 0.2–0.4 cm kenglikda, deyarli bandsiz yoki bandsiz, ponasimon cho‘zilgan asosli. Gullar siyrak buralgan shingillar 3–10 (15) cm uzunlikda; gul bandilar 7–10 mm uzunlikda (gullarda), bezli-tukli, asosida qilli, 1 mm uzunlikda gulyonbarg. Kosacha gullar 3.5–7 mm uzunlikda, qo‘ng‘iroqsimon, ½gacha yoki bir necha yanada kesikli keng-nashtarsimon bo‘laklarda, mevalaganda o‘suvchi 10 mm gacha uzunlikda va sharsimon shishgan, chetga og‘gan bo‘laklarli va yaxshi sezilarli tor-qirrali tomirlar, tashqarida tuksiz, kamdan-kam tarqoq, uzoqlashganli yoki qiyshiq yuqoriga yo‘nalgan tuklar. Gultoj ko‘k-binafsha, sariq dog‘li tomoqda, 6–10 mm uzunlikda, gultoj yaprog‘i uning ikki marta naydan qisqaroq, o‘rta pastki lablarning bo‘laki yondan uzunroq, tashqarida yuqorigi lab, asosan chetida, mayda-nuqtali-do‘ngchali-tuklari uzun, ichida pastki lab tomoqda bandli so‘rg‘ichlarli. Changchilar gultojning yuqorigi labi ostida joylashgan, yuqorigi ozgina gultojning nayidan uzunroq yoki teng u, pastki qisqaroq, changchili changchi ipilar, qo‘shilgan gultojning nayili katta qismda o‘z uzunlik, kabi va chang xaltachasilar tuksiz. Ustuncha tuksiz, ozgina gultojning yuqorigi lablaridan qisqaroq, uchida egilgan, tumshuqchaning bo‘laklari teng emas, chetida mayda-g‘adir-budir-tuklari uzun. Ko‘sak 3–5 mm uzunlikda, o‘ralgan kosachada, teng uning nay, sharsimon, siqilgan, tumshuqli, yuqorida juda mayda g‘adir-budir. Urug‘ 0.75 mm uzunlikda, bir necha burchakli, yoqlarda tor-tishli-hoshiyali.
Annual plant. Stems longitudinally-wrinkled-grooved, simple, erect, 3–15 cm tall, or at the very root necks branched, with rather numerous, spreading, spreading, prostrate or ascending branches up to 30 cm long, few-leaf, straight or sinuous, often with shoots, distant-hairy or rarely glabrous. Leaves obovate or oblong-cuneate, obtuse, along the margin incised-coarsely-toothed, with 2–5 obtuse teeth with each sides or upper leaves indistinctly toothed up to almost entire, with both side distant-hairy, more rarely glabrous; basal 2–4 cm long, 0.8–1.3 cm wide, gathered in rosette, at the base elongated in petiole, equal along length of blade, sometimes rather broad and wing-like, distant-hairy or more rarely glabrous, higher situated leaves opposite or even sometimes alternating, 0.8–2 cm long, 0.2–0.4 cm wide, almost sessile or sessile, with cuneate drawn out base. Flowers in loose sinuous racemes 3–10 (15) cm long; pedicels 7–10 mm long (at flowers), glandular-hairy, at the base with bristly, 1 mm long bract. Calyx at flowers 3.5–7 mm long, campanulate, up to ½ or several more incised on broad-lanceolate lobes, in fruit growing up to 10 mm long and globose inflated, with spreading lobes and well conspicuous narrow-ribbed veins, outside glabrous, more rarely with scattered, distant or obliquely upward directed hairs. Corolla blue-violet, with yellow spot in throat, 6–10 mm long, limb its twice shorter than the tube, middle lobe of lower lips longer than lateral, outside upper lip, mainly along the margin, finely-dotted-tuberculate-villous, inside lower lip in throat set with stalked papillae. Stamens arranged under upper lip of corolla, upper a little longer than the tube of corolla or equal it, lower shorter, staminate filaments, fused with tube of corolla on large part own length, as and anthers glabrous. Style glabrous, a little shorter than upper lips of corolla, at the apex curved, lobes of stigma unequal, along the margin finely-scabrous-villous. Capsule 3–5 mm long, enclosed in calyx, equal its tube, globose, compressed, with beak, at the top very small scabrous. Seed 0.75 mm long, several angular, along faces narrow-toothed-bordered.Asl matn (ruscha) · Russian original
Однолетнее растение. Стебли продольно-морщинисто-бороздчатые, простые, прямостоячие, 3–15 см выс., или у самой корневой шейки ветвистые, с довольно многочисленными, раскидистыми, растопыренными, стелющимися или приподнимающимися ветвями до 30 см дл., немноголистные, прямые или извилистые, часто с побегами, отстояще-волосистые или редко голые. Листья обратнояйцевидные или продолговато-клиновидные, тупые, по краю надрезанно-крупнозубчатые, с 2–5 тупыми зубцами с каждой стороны или верхние листья неявственно зубчатые до почти цельнокрайних, с обеих сторон отстояще-волосистые, реже голые; прикорневые 2–4 см дл., 0.8–1.3 см шир., собраны в розетку, при основании вытянутые в черешок, равный по длине пластинке, иногда довольно широкий и крыловидный, отстояще-волосистый или реже голый, выше расположенные листья супротивные или даже иногда чередующиеся, 0.8–2 см дл., 0.2–0.4 см шир., почти сидячие или сидячие, с клиновидно оттянутым основанием. Цветы в рыхлых извилистых кистях 3–10 (15) см дл.; цветоножки 7–10 мм дл. (при цветках), железисто-опушенные, при основании с щетинистым, 1 мм дл. прицветником. Чашечка при цветках 3.5–7 мм дл., колокольчатая, до ½ или несколько более надрезанная на широколанцетные доли, при плодах разрастающаяся до 10 мм дл. и шарообразно вздутая, с отклоненными долями и хорошо заметными узкоребристыми жилками, снаружи голая, реже с рассеянными, отстоящими или косо вверх направленными волосками. Венчик сине-фиолетовый, с желтым пятном в зеве, 6–10 мм дл., отгиб его вдвое короче трубки, средняя лопасть нижней губы длиннее боковых, снаружи верхняя губа, главным образом по краю, мелкоточечно-бугорчато-ворсинчатая, внутри нижняя губа в зеве усаженная стебельчатыми сосочками. Тычинки расположены под верхней губой венчика, верхние немного длиннее трубки венчика или равны ей, нижние короче, тычиночные нити, сросшиеся с трубкой венчика на большей части своей длины, как и пыльники голые. Столбик голый, немного короче верхней губы венчика, на верхушке изогнутый, лопасти рыльца неравные, по краю мелкошероховато-ворсинчатые. Коробочка 3–5 мм дл., заключенная в чашечку, равная ее трубке, шарообразная, сжатая, с носиком, вверху очень мелко шероховатая. Семена 0.75 мм дл., несколько угловатые, по граням узкозубчато-окаймленные.
«Флора Узбекистана», 2-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 2 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.