O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Mediasia macrophylla(Regel & Schmalh.) Pimenov

Yirikbargli alqor · Медиазия крупнолистная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Mediasia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Yirikbargli alqor
Ruscha nomi · Russian name
Медиазия крупнолистная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), oziq-ovqatbop (food), efir moyli (essential-oil)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Novosti Sist. Vyssh. Rast. 11: 255 (1975)
bazionim · basionym: Seseli macrophyllum Regel & Schmalh., Izv. Imp. Obshch. Lyubit. Estestv. Moskovsk. Univ. 34(2): 31 (1882)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 260-bet (vol. 7, p. 260)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, ko‘chkilar, daryoning vodiyi
Fine-earth, gravelly, stony slopes, screes, valley of river
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyun–avgust, mevalashi avgust–sentabr
Flowering Jun–Aug, fruiting Aug–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (tizma Ugom, Pskom, Talas Olatov, Chotqol, Qurama, Qarjontov, Farg‘ona, sathi. Toguz-toroo), Pomir-Oloy (tizma Turkiston, Nurota tizmasi, Oloy, Zarafshon, Hisor, Qorategin, Kuhitang, Darvoz, Pyotr I)
Tian Shan (range Ugam, Pskem, Talas Alatau, Chatkal, Kurama, Karzhantau, Fergana, level. Toguz-toroo), Pamir-Alai (range Turkestan, Nuratau, Alai, Zarafshan, Hissar, Karategin, Kugitang, Darvaz, Peter the Great)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Barcha tog‘ tumanlar
All mountain districts
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 1.5–2 m gacha balandlikda. Ildizlar o‘q, yo‘g‘on. Kaudeks yog‘ochlangan, shoxlangan, qisqa shoxlarli, qurigan barglarning barg bandilarining tolali tolasimon qoldiqlarili. Poyalar soni bir nechta, 1.2 cm gacha diametrda asosida, kesimda yumaloq, to‘liq, ingichka-egatli, qisqa tukli; shoxlar o‘tkir burchak ostida joylashgan, yuqorigi yaqinlashgan, tez halqali yoki qarama-qarshi. Ildiz oldi barglar недлинными barg bandilarli; barg bandilar kesimda yumaloq, kichkina o‘yiqli, zich tukli; plastinka shakli cho‘ziq-uchburchak, 40 cm gacha uzunlikda; birlamchi segmentlar uzun bandchalarda; uchki segmentlar bandsiz yoki qisqa bandchalarda, 5–8 cm uzunlikda, tuxumsimon, yonlari teng bo‘lmagan, butun yoki sayoz-bo‘lakli, asosida biroz yurak shaklli yoki ponasimon, chetida o‘tkir tishli, ikkala tomon tomirlari bo‘ylab qisqa yumshoq tuklarli; poya qisqargan barg bandilar va yumaloq uchki bo‘laklarli; yuqorigi reduksiyalangan qisqa tor barg qinigacha, mevalaganda siyrak joylashgan. O‘ram 8–12 chiziqsimon-bigizsimon, tuklidan, pastga qayrilgan bargchalar; kichik soyabonlar 25–30 gulli; gul bandilar bir necha teng emas, mevalaganda 7 mm gacha uzunlikda; kichik o‘ramlar 10–11 chiziqsimon-bigizsimon tukli bargchalar 4 mm gacha uzunlikdadan. Gulbarglar 1 mm gacha uzunlikda, bir sekretor kanalchali. Mevalar 7 mm gacha uzunlikda; ustuncha shoxilar 1–1.2 mm uzunlikda. Pishgan mevaning mezokarpi yog‘ochlashgan паренхиматических hujayralardan patsimon po‘stlarli. 2 n = 22.
Perennial polycarpic plants up to 1.5–2 m tall. Roots tap, thick. Caudex woody, branched, with short branches, covered with fibrous remains of petioles of dead leaves. Stems numbering several, up to 1.2 cm in diameter at the base, in section rounded, solid, thinly-grooved, shortly hairy; branches arranged under acute angle, upper approximate, often whorled or opposite. Basal leaves with недлинными petioles; petioles in section rounded, with small notch, densely hairy; blade in outline oblong-triangular, up to 40 cm long; primary segments on long petiolules; terminal segments sessile or on short petiolules, 5–8 cm long, ovate, unequal-sided, entire or shallow-lobed, at the base slightly cordate or cuneate, along the margin sharp-toothed, with both side along the veins covered with short soft hairs; cauline with shortened petioles and rounded terminal lobes; upper reduced up to short narrow sheath, in fruit spaced. Involucre from 8–12 linear-awl-shaped, hairy, downward reflexed leaflets; umbellules 25–30-flowered; pedicels several unequal, in fruit up to 7 mm long; involucels from 10–11 linear-awl-shaped hairy leaflets up to 4 mm long. Petals up to 1 mm long, with one secretory canal. Fruits up to 7 mm long; style branches 1–1.2 mm long. Mesocarp of mature fruit from lignified паренхиматических cells with pinnate tunics. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние поликарпики до 1.5–2 м выс. Корни стержневые, толстые. Каудекс деревянистый, разветвленный, с короткими ветвями, покрытыми волокнистыми мочаловидными остатками черешков отмерших листьев. Стебли в числе нескольких, до 1.2 см в диам. у основания, в сечении округлые, выполненные, тонкобороздчатые, коротко опушенные; ветви расположены под острым углом, верхние сближенные, часто мутовчатые или супротивные. Прикорневые листья с недлинными черешками; черешки в сечении округлые, с небольшой выемкой, густо опушенные; пластинки в очертании продолговато-треугольные, до 40 см дл.; первичные сегменты на длинных черешочках; конечные сегменты сидячие или на коротких черешочках, 5–8 см дл., яйцевидные, неравнобокие, цельные или неглубоколопастные, у основания слегка сердцевидные или клиновидные, по краю острозубчатые, с обеих сторон по жилкам покрытые короткими мягкими волосками; стеблевые с укороченными черешками и округлыми конечными долями; верхние редуцированные до коротких узких влагалищ, при плодах расставленные. Обертки из 8 –12 линейно-шиловидных, опушенных, вниз отогнутых листочков; зонтички 25–30-цветковые; цветоножки несколько неравные, при плодах до 7 мм дл.; оберточки из 10–11 линейно-шиловидных опушенных листочков до 4 мм дл. Лепестки до 1 мм дл., с одним секреторным канальцем. Плоды до 7 мм дл.; стилодии 1–1.2 мм дл. Мезокарп зрелого плода из одревесневших паренхиматических клеток с пористыми оболочками. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases