Orlaya grandiflora(L.) Hoffm.
Kattagul orlaya · Орлая крупноцветковая
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Apiaceae
- Tartib · Order
- Apiales
- Turkum · Genus
- Orlaya
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Kattagul orlaya
- Ruscha nomi · Russian name
- Орлая крупноцветковая
- Kelib chiqishi · Origin
- Introduksiya qilingan · Introduced
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- bir yillik o‘t (annual herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- efir moyli (essential-oil), begona o‘t (weed)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Birinchi chop etilgan · First published
- Gen. Pl. Umbell. : 58 (1814)
bazionim · basionym: Caucalis grandiflora L., Sp. Pl. : 240 (1753) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 188-bet (vol. 7, p. 188)
- Yashash joylari · Habitat
- Dala, bo‘z yerlar
Field, fallows - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Tekislik
Plain - Fenologiya · Phenology
- Gullashi iyun–iyul, mevalashi iyun–iyul
Flowering Jun–Jul, fruiting Jun–Jul - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Mirzacho‘l
Mirzachul - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Mirzacho‘l
Mirzachul - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Poyalar 10–50 cm balandlikda, to‘g‘ri, oddiy yoki asosdan shoxlanuvchi, tuksiz. Barglar ikki marta-uch marta patsimon kesilgan, tuksiz yoki tomirlari bo‘ylab pastki tomonlar расставленнощетинистыеli va chetlarida g‘adir-budir-kiprikli; pastki barg bandilarda, kengaygan asosida oq-pardasimon va kiprikli barg qinida; yuqorigi bandsiz barg qinilarda; ularning bo‘laklar birinchi taxminan shakli yumaloq-tuxumsimon, o‘tmas; bo‘laklar oxirgi taxminan chiziqsimon, 1 mm atrofida kenglikda, butun qirrali, qisqa o‘tkir uchli. Soyabonlar 5 cm atrofida diametrda, 5–10 g‘adir-budir nurlarli; o‘ram 5 nashtarsimon, o‘tkirlashgandan, chetida keng-pardasimon, kiprikli bargchalar; kichik soyabonlar 2–4 urug‘chili va ko‘p changchili gullarli; kichik o‘ramlar 3–8 tuxumsimon bargchalardan, yanada uzun, -dan kichik soyabonlarning nurlari; ularning markaziy qism yashilroq bo‘ylama oqish polosalarli tomirlari bo‘ylab. Gullar ikki jinsli va changchili. Kosacha besh-tishli, uning tishlar bigizsimon; gulbarglar oq, shakli cho‘ziq-teskari tuxumsimon, o‘tkir, qayrilganli ichkariga uch; tashqi chetki gullarning gulbarglari kuchli kattalashgan, chuqur-ikki bo‘lakli. Mevalar shakli elliptik, kuchli siqilgan orqali, zich sertuk tukli; chetki mericarplarning qirrasi qanotli, orqa o‘rta qirra tor-qanotsimon, ikkilamchi qirra qillarli. Sekretor kanalchalar mericarplarning egatlarida yakka, komissural tomonda 2da. Endosperm keng sayoz o‘yiqli. N = 9, 10; 2 n = 16, 20, 22.
Stems 10–50 cm tall, straight, simple or from base branching, glabrous. Leaves twice-three times pinnatisect, glabrous or along the veins with lower sides расставленнощетинистые and along the margins scabrous-ciliate; lower on petioles, broadened at the base in white-membranous and ciliate sheath; upper sessile on sheaths; their lobes of first about in outline roundish-ovate, obtuse; lobes of last about linear, about 1 mm wide, entire, with short mucro. Umbels about 5 cm in diameter, with 5–10 scabrous rays; involucre from 5 lanceolate, acute, along the margin broad-membranous, ciliate leaflets; umbellules with 2–4 pistillate and many staminate flowers; involucels from 3–8 ovate leaflets, more long, than rays of umbellules; their central part greenish with longitudinal whitish belts along the veins. Flowers bisexual and staminate. Calyx five-toothed, its teeth awl-shaped; petals white, in outline oblong-obovate, with acute, recurved inward apex; outer petals of marginal flowers strongly enlarged, deeply-two-lobed. Fruits in outline elliptic, strongly compressed with back, densely shaggy hairy; marginal rib of mericarps winged, dorsal middle rib narrow-wing-like, secondary rib set with bristles. Secretory canals in grooves of mericarps solitary, on commissural side along 2. Endosperm with broad shallow notch. N = 9, 10; 2 n = 16, 20, 22.Asl matn (ruscha) · Russian original
Стебли 10–50 см выс., прямые, простые или от основания ветвящиеся, голые. Листья дважды-трижды перисторассеченные, голые или по жилкам с нижней стороны расставленнощетинистые и по краям шероховато-реснитчатые; нижние на черешках, расширенных при основании в белоперепончатые и реснитчатые влагалища; верхние сидячие на влагалищах; их доли первого порядка в очертании округло-яйцевидные, тупые; доли последнего порядка линейные, около 1 мм шир., цельнокрайние, с коротким остроконечием. Зонтики около 5 см в диам., с 5–10 шероховатыми лучами; обертки из 5 ланцетовидных, заостренных, по краю широкопленчатых, реснитчатых листочков; зонтички с 2–4 пестичными и многими тычиночными цветками; оберточки из 3–8 яйцевидных листочков, более длинных, чем лучи зонтичков; их центральная часть зеленоватая с продольными беловатыми полосками по жилкам. Цветки обоеполые и тычиночные. Чашечка пятизубчатая, ее зубцы шиловидные; Лепестки белые, в очертании продолговато-обратнояйцевидные, с острой, загнутой внутрь верхушкой; наружные лепестки краевых цветков сильно увеличенные, глубокодвулопастные. Плоды в очертании эллиптические, сильно сжатые со спинки, густо мохнато опушенные; краевые ребра мерикарпиев крылатые, спинное срединное ребро узкокрыловидное, вторичные ребра усаженные щетинками. Секреторные канальцы в ложбинках мерикарпиев одиночные, на комиссуральной стороне по 2. Эндосперм с широкой неглубокой выемкой. n=9, 10; 2n=16, 20, 22.
«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.