O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Pimpinella peregrinaL.

Ajnabiy arpabodiyon · Бедренец чужестранный

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Pimpinella
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Ajnabiy arpabodiyon
Ruscha nomi · Russian name
Бедренец чужестранный
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), dorivor (medicinal), yem-xashakbop (forage), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Pimpinella affinis; Pimpinella korovinii; Pimpinella multiradiata
Birinchi chop etilgan · First published
Sp. Pl. : 264 (1753)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 241-bet (vol. 7, p. 241)
Yashash joylari · Habitat
Suv havzasilarning qirg‘oqi, bog‘lar, yo‘lning yo‘l chetlarilari, dala, bo‘z yerlar, butalarning chakalakzorlari, archazorlar, to‘qaylar
Bank of water bodies, orchards, roadsides of road, field, fallows, thickets of shrubs, juniper woodlands, tugais
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Toshkent atrofidagi cho‘li, Zeravshan daryosining vodiyi, Farg‘ona vodiyi, Qarshi cho‘li, Tyan-Shan (tizmalar Ugom, Pskom, Chotqol, Ataynak, Farg‘ona), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor, Darvoz, Vaxsh, Bobotog‘, Kuhitang, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘.
Tashkent chul, valley of river Zeravshan, Fergana valley, Karshi steppe, Tian Shan (ranges Ugam, Pskem, Chatkal, Ataynak, Fergana), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar, Darvaz, Vakhsh, Babatag, Kugitang, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag.
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
O‘simlik ikki yillik, 60–100 cm balandlikda. Poyalar kovak, egatli, siyrak tukli qisqa yumshoq tuklar yoki tuksiz, o‘rtadan yoki balandroq qalqonsimon shoxlanuvchi. Barglar rozetkalarda to‘plangan, ikkala tomon siyrak tukli, ildiz oldi va pastki poya uzun va ingichka barg bandilarda; barglarning plastinkasi yumaloq, yurak shaklli, yumaloqlangan, o‘tmas tishli bo‘laklar 4–5 cm diametrdali, poya barglarning plastinkasi patsimon kesilgan, 3–5 yumaloq-tuxumsimonli, asosida qisqa-ponasimon, yonlari teng bo‘lmagan segmentlar qisqa bandchalarda; yuqorigi poya barglar patsimon kesilgan, 3–5 nashtarsimon yoki chiziqsimon, butun yoki tishli cho‘zilgan segmentlarli tor uzun barg qinilarda. Soyabonlar 6–10 cm diametrda, (10)15–40 nurli, o‘ramlar va kichik o‘ramlarsiz; nurlar 4 cm gacha uzunlikda, teng emas, vaqtida gullash yoyilgan, mevalaganda bir necha siqilgan. Kichik soyabonlar 18–30 gulli; gul bandilar 1 cm gacha uzunlikda, teng emas, tukli. Gulbarglar oq, 0.8 mm atrofida uzunlikda, teskari-yurak shaklli, tuksiz yoki asosida biroz kiprikli. Stilopodiy konussimon; ustuncha shoxilar 0.6 mm atrofida uzunlikda, qayrilgan burchak ostida mericarplarning orqa tomonida. Mevalar 1.3–1.8 mm uzunlikda, tuxumsimon, biroz siqilgan yonlarli, asosida yurak shaklli, zich yoyilgan qattiq tuklarli. Qirra ipsimon, zaif bo‘rtib turuvchi. Sekretor kanalchalar egatlarda 2–3, torda, komissural tomonda 2, kengda. Karpoforlar faqat yuqorida ikki bo‘lakka bo‘lingan. Endosperm komissural tomonlarli yassi. N = 9; 2 n = 16, 18, 20.
Plant biennial, 60–100 cm tall. Stems hollow, grooved, sparsely hairy short soft hairs or glabrous, from middle or higher corymbose branching. Leaves gathered in rosettes, with both side sparsely hairy, basal and lower cauline on long and thin petioles; blade of leaves with rounded, cordate, rounded, blunt-toothed lobes 4–5 cm in diameter, blade of cauline leaves pinnatisect, with 3–5 roundish-ovate, at the base short-cuneate, unequal-sided segments on short petiolules; upper cauline leaves pinnatisect, with 3–5 lanceolate or linear, entire or toothed elongated segments on narrow long sheaths. Umbels 6–10 cm in diameter, (10)15–40-ray, without involucres and involucels; rays up to 4 cm long, unequal, during flowering spreading, in fruit several compressed. Umbellules 18–30-flowered; pedicels up to 1 cm long, unequal, hairy. Petals white, about 0.8 mm long, ob-cordate, glabrous or at the base slightly ciliate. Stylopodium conical; style branches about 0.6 mm long, reflexed under angle on dorsal side of mericarps. Fruits 1.3–1.8 mm long, ovate, slightly compressed with sides, at the base cordate, densely covered with spreading rigid hairs. Rib filiform, weakly prominent. Secretory canals in grooves along 2–3, narrow, on commissural side along 2, broad. Carpophores only at the top bipartite. Endosperm with commissural sides flat. N = 9; 2 n = 16, 18, 20.
Asl matn (ruscha) · Russian originalРастения двулетние, 60–100 см выс. Стебли полые, бороздчатые, рассеянно опушенные короткими мягкими волосками или голые, от середины или выше щитковидно ветвящиеся. Листья собраны в розетки, с обеих сторон рассеянно опушенные, прикорневые и нижние стеблевые на длинных и тонких черешках; пластинки листьев с округлыми, сердцевидными, закругленными, тупозубчатыми долями 4–5 см в диам., пластинки стеблевых листьев перисторассеченные, с 3–5 округло-яйцевидными, у основания короткоклиновидными, неравнобокими сегментами на коротких черешочках; верхние стеблевые листья перисторассеченные, с 3–5 ланцетными или линейными, цельными или зубчатыми удлиненными сегментами на узких длинных влагалищах. Зонтики 6–10 см в диам., (10)15–40-лучевые, без оберток и оберточек; лучи до 4 см дл., неравные, во время цветения растопыренные, при плодах несколько сжатые. Зонтички 18–30-цветковые; цветоножки до 1 см дл., неравные, опушенные. Лепестки белые, около 0.8 мм дл., обратносердцевидные, голые или у основания слегка реснитчатые. Подстолбия конические; стилодии около 0.6 мм дл., отогнутые под углом на спинную сторону мерикарпиев. Плоды 1.3–1.8 мм дл., яйцевидные, слегка сжатые с боков, при основании сердцевидные, густо покрытые оттопыренными жесткими волосками. Ребра нитевидные, слабо выдающиеся. Секреторные канальцы в ложбинках по 2–3, узких, на комиссуральной стороне по 2, широких. Карпофоры только вверху двураздельные. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. n=9; 2n=16, 18, 20.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Pimpinella turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (11)