Pleurospermum simplex(Rupr.) B.Fedtsch.
Oddiy jo‘yakmeva · Бороздосемянник простой
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Apiaceae
- Tartib · Order
- Apiales
- Turkum · Genus
- Pleurospermum
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Oddiy jo‘yakmeva
- Ruscha nomi · Russian name
- Бороздосемянник простой
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- foydalanilmaydi (not used, per source)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Aulacospermum simplex
- Birinchi chop etilgan · First published
- Rastitel'n. Turkestana : 604 (1915)
bazionim · basionym: Aulacospermum simplex Rupr., Sert. Tiansch. : 49 (1869) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 200-bet (vol. 7, p. 200)
- Yashash joylari · Habitat
- Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, qoyalar, ko‘chkilar
Fine-earth, gravelly, stony slopes, rocks, screes - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Low mountains, mid-mountains, high mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi iyun–avgust, mevalashi iyul–sentabr
Flowering Jun–Aug, fruiting Jul–Sep - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Zailiy Olatov, Ketmontov, Olatov Kungeyi, Olatov Terskeyi, markazning tizmalari. Tyan-Shan, Susamir, Farg‘ona), Pomir-Oloy (Oloy tizmasi -sharqiy qism)
Dzungarian Alatau, Tian Shan (Trans-Ili Alatau, Ketmentau, Kungey Alatau, Terskey Alatau, ranges of centre. Tian Shan, Susamyr, Fergana), Pamir-Alai (Alai range -eastern part) - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Qarjontov tizmalari, Ugom, Pskom, Chotqol, Qurama, Oloy, Turkiston
Ranges Karzhantau, Ugam, Pskem, Chatkal, Kurama, Alai, Turkestan - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 10–60 cm balandlikda, o‘q ildizlarli; kaudekslar butun yoki biroz shoxlangan, siyrak qurigan barglarning tolasimon qoldiqlarili. Poyalar yakka yoki soni bir nechta, asosida 3 mm atrofida diametrda, yumaloq yoki ozmi-ko‘pmi qirrali, soyabon ostida qisqa-g‘adir-budir, asosdan yoki yuqori qismida qalqonsimon shoxlanuvchi yoki oddiy. Barglar ildiz oldi to‘liq barg bandilarda, deyarli teng plastinkalarning uzunlikida; barg bandilar zich, o‘roqsimon, periferik o‘tkazuvchi dastalarli, o‘yiqli adaksial tomonlarli; barg plastinka 3–5 cm uzunlikda, tuxumsimon, uch marta patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar bandchalarda; uchki bo‘laklar 5–7 mm uzunlikda, o‘tkir, nashtarsimon yoki oval, butun yoki tishli; poya sezilarli yassilangan, qisqa, pardasimonli chetida barg qinilar. Soyabonlar 3–8 cm diametrda, 6–18 nurli; nurlar teng emas, biroz g‘adir-budir, 3–7 cm uzunlikda; o‘ram bargchalari soni 4–5, o‘tsimon, chiziqsimon, butun yoki ba’zan kesikli, chetida tor oq-pardasimon. Kichik soyabonlar 3–10 gulli; kichik o‘ramlar o‘xshash o‘ramlarli. Kosacha tishlari uchburchak. Gulbarglar oq, tuksiz, 0.9–1.3 mm uzunlikda, yumaloq yoki teskari tuxumsimon, biroz o‘yiq, asosida qisqa tirnoqli. Stilopodiy massiv, yopishgan-konussimon yoki yassi, изумрудно-зеленые; ustuncha shoxilar 0.8–1.2 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar oval, biroz siqilgan yonlarli, butun yuza juda mayda do‘ngchalarli. Komissura tor; karpofor asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan. Mericarplar shakli oval, 4–5 mm uzunlikda, 3–3.2 mm kenglikda, emas siqilgan orqali. Qirra qanotsimon, ba’zan siyrak so‘gallarli. Sekretor kanalchalar 2–3da egatlar va 2–4da komissural tomonda. Qirrali sekretor kanalchalar sezilmas. Endosperm komissural tomonlarli chuqur tor egatchali. 2 n = 18.
Perennial polycarpic plants 10–60 cm tall, with tap roots; caudices entire or slightly branched, sparsely covered with fibrous remains of dead leaves. Stems solitary or numbering several, at the base about 3 mm in diameter, rounded or more or less ribbed, under umbel short-scabrous, from base or in the upper part corymbose branching or simple. Leaves basal on solid petioles, almost equal along length of blades; petioles dense, sickle-shaped, with peripheral conducting fascicles, with notch with adaxial sides; leaf blade 3–5 cm long, ovate, three times pinnatisect; primary segments on petiolules; terminal lobes 5–7 mm long, acute, lanceolate or oval, entire or toothed; cauline considerably flattened, with short, membranous along the margin sheaths. Umbels 3–8 cm in diameter, 6–18-ray; rays unequal, slightly scabrous, 3–7 cm long; phyllaries numbering 4–5, herbaceous, linear, entire or sometimes incised, along the margin narrow white-membranous. Umbellules 3–10-flowered; involucels similar with involucres. Calyx teeth triangular. Petals white, glabrous, 0.9–1.3 mm long, rounded or obovate, slightly emarginate, at the base with short claw. Stylopodium massive, appressed-conical or flat, изумрудно-зеленые; style branches 0.8–1.2 mm long, reflexed. Fruits oval, slightly compressed with sides, along whole surface covered with tiniest tubercles. Commissure narrow; carpophore up to base bipartite. Mericarps in outline oval, 4–5 mm long, 3–3.2 mm wide, not compressed with back. Rib wing-like, sometimes covered with sparse warts. Secretory canals along 2–3 in grooves and 2–4 on commissural side. Ribbed secretory canals inconspicuous. Endosperm with commissural sides with deep narrow groove. 2 n = 18.Asl matn (ruscha) · Russian original
Многолетние поликарпики 10–60 см выс., со стрежневыми корнями; каудексы цельные или слегка разветвленные, негусто покрытые мочаловидными остатками отмерших листьев. Стебли одиночные или в числе нескольких, при основании около 3 мм в диам., округлые или б.м. ребристые, под зонтиком короткошероховатые, от основания или в верхней части щитковидно ветвящиеся или простые. Листья прикорневые на выполненных черешках, почти равных по длине пластинкам; черешки плотные, серповидные, с периферическими проводящими пучками, с выемкой с адаксиальной стороны; листовые пластинки 3–5 см дл., яйцевидные, трижды перисторассеченные; первичные сегменты на черешочках; конечные доли 5–7 мм дл., острые, ланцетные или овальные, цельные или зубчатые; стеблевые значительно упрощенные, с короткими, пленчатыми по краю влагалищами. Зонтики 3–8 см в диам., 6–18-лучевые; лучи неравные, слегка шероховатые, 3–7 см дл.; листочки обертки в числе 4–5, травянистые, линейные, цельные или иногда надрезанные, по краю узко белопленчатые. Зонтички 3–10-цветковые; оберточки сходны с обертками. Зубцы чашечки треугольные. Лепестки белые, голые, 0.9–1.3 мм дл., округлые или обратнояйцевидные, слегка выемчатые, в основании с коротким ноготком. Подстолбия массивные, прижато-конические или плоские, изумрудно-зеленые; стилодии 0.8–1.2 мм дл., отогнутые. Плоды овальные, слегка сжатые с боков, по всей поверхности покрытые мельчайшими бугорками. Комиссура узкая; карпофор до основания двураздельный. Мерикарпии в очертании овальные, 4–5 мм дл., 3–3.2 мм шир., не сжатые со спинки. Ребра крыловидные, иногда покрытые редкими бородавками. Секреторные канальцы по 2–3 в ложбинках и 2–4 на комиссуральной стороне. Реберные секреторные канальцы незаметные. Эндосперм с комиссуральной стороны с глубокой узкой бороздой. 2n=18.
«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.