O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Dokl. Akad. Nauk Tadzhiksk. S.S.R. 29: 180 (1986)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 11-tom (qo‘shimcha)(vol. 11 (supplement))
Yashash joylari · Habitat
Toshloq-shag‘alli yonbag‘irlar balandda tog‘ oldi balandlikda 1300–1700 m On stony-gravelly slopes of tall foothill at an altitude of 1300–1700 m
Fenologiya · Phenology
Gullashi may Flowering May
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Piyozboshi sharsimon-tuxumsimon 0.5–1 cm diametrda, kulrang бумагообразнымн po‘stlarli. Gulpoya 20–40 cm balandlikda, silliq. Tangachaning barg qinisi ingichka, biroz bo‘ylama qirrali. Barglar soni 1–2, chiziqsimon, 10 mm gacha kenglikda, chetida g‘adir-budir, sezilarli gulpoyalardan qisqaroq. G‘ilof qisqa o‘tkirlashgan, soyabondan 2–3 marta qisqaroq. Soyabon yarim-sharsimon yoki kamdan-kam sharsimon, ko‘p gulli, siyrakroq. Gul bandilar deyarli teng, gulqo‘rg‘ondan 2–4 marta uzunroq, asosida gulyonbarglarsiz. Gulqo‘rg‘on yulduzsimon; bargchalar pushti-binafsha yanada to‘q tomir, 4–5 mm uzunlikda, 1–1.2 mm kenglikda, tor-elliptik, o‘tmas, gullashdan keyin pastga emas qayrilgan, deyarli emas buraluvchi. Changchi iplari gulqo‘rg‘onga teng yoki biroz uzunroq uning, asosida qo‘shilgan o‘zaro va gulqo‘rg‘onli, balandroq o‘zaro biroz qo‘shilgan, uchburchakdan (ichki changchida 2–3 martada yanada keng) asos bigizsimon. Tugunchak qisqa bandda, g‘adir-budir, 6–9 urug‘kurtaklarli. Ko‘sak deyarli sharsimon, 4 mm diametrda. Bulb globose-ovate 0.5–1 cm in diameter, with greyish бумагообразнымн tunics. Scape 20–40 cm tall, smooth. Sheath of scale thin, slightly longitudinal ribbed. Leaves numbering 1–2, linear, up to 10 mm wide, along the margin scabrous, considerably shorter than scapes. Sheath shortly acute, 2–3 times shorter than the umbel. Umbel semi-globose or more rarely globose, many-flowered, loosish. Pedicels almost equal, 2–4 times longer than the perianth, at the base without bracts. Perianth stellate; leaflets pink-violet with more dark vein, 4–5 mm long, 1–1.2 mm wide, narrow-elliptic, obtuse, after flowering downward not reflexed, almost not twisting. Filaments equal to the perianth or slightly longer its, at the base fused among themselves and with perianth, higher among themselves slightly fused, from triangular (at inner stamen in 2–3 times more broad) base awl-shaped. Ovary on short stalk, scabrous, with 6–9 ovules. Capsule almost globose, 4 mm in diameter.Asl matn (ruscha) · Russian originalЛуковица шаровидно-яйцевидная 0.5–1 см в диам., с сероватыми бумагообразнымн оболочками. Стрелка 20–40 см выс., гладкая. Влагалищная чешуя тонкая, слегка продольно ребристая. Листья в числе 1–2, линейные, до 10 мм шир., по краю шероховатые, значительно короче стрелки. Чехол коротко заостренный, в 2–3 раза короче зонтика. Зонтик полушаровидный или реже шаровидный, многоцветковый, рыхловатый. Цветоножки почти равные, в 2–4 раза длиннее околоцветника, при основании без прицветников. Околоцветник звездчатый; листочки розово-фиолетовые с более темной жилкой, 4–5 мм дл., 1–1.2 мм шир., узкоэллиптические, тупые, после цветения вниз не отогнутые, почти не скручивающиеся. Нити тычинок равны околоцветнику или чуть длиннее его, при основании сросшиеся между собой и с околоцветником, выше между собой слегка спаянные, из треугольного (у внутренних тычинок в 2–3 раза более широкого) основания шиловидные. Завязь на короткой ножке, шероховатая, с 6–9 семяпочками. Коробочка почти шаровидная, 4 мм в диам. «Флора Узбекистана», 1-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 1 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.