O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Dipsacus azureusSchrenk ex Fisch. & C.A.Mey.

To‘ng‘iztaroq · Ворсянка ворсянковидная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Caprifoliaceae
Tartib · Order
Dipsacales
Turkum · Genus
Dipsacus
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
To‘ng‘iztaroq
Ruscha nomi · Russian name
Ворсянка ворсянковидная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), manzarali (ornamental), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Dipsacus dipsacoides
Birinchi chop etilgan · First published
Enum. Pl. Nov. 1: 53 (1841)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 340-bet (vol. 9, p. 340)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, qoyalar, daryoning vodiyi, butalarning chakalakzorlari
Fine-earth, gravelly, stony slopes, rocks, valley of river, thickets of shrubs
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar
Mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyul–avgust, mevalashi iyul–yanvar
Flowering Jul–Aug, fruiting Jul–Jan
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Saur, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari, tizmalar Zailiy, Terskey va Olatov Kungeyi, g‘arbiy. Tyan-Shan), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor, Badaxshan, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Saur, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Chu-Ili mountains, ranges Trans-Ili, Terskey and Kungey Alatau, western. Tian Shan), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar, Badakhshan, foothills of southern Tajikistan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘t. Poya 65–150 cm balandlikda, silliq, молодостиda ba’zan pastki qismida siyrak qoplangan pastga qaragan va yondosh qilsimon tuklar, egatli, yuqori qismida shoxlangan, qiyshiq yuqoriga yo‘nalgan gulli shoxlar. Barglar ildiz oldi butun qirrali, nashtarsimon, 40 cm uzunlikda, biroz cho‘zilgan barg bandida, poya silliq, qisqa bandli yoki bandsiz, 12–28 cm uzunlikda va 4–8 cm kenglikda, liraga o‘xshash, pastki qismida patsimon kesilgan, asosida pastga tushuvchi bo‘laklarli; yuqorigi yanada mayda yanada tor va butun qirrali bo‘laklar, eng yuqori butun. Boshchalar tuxumsimon-sharsimon, 2.5–4.5 cm uzunlikda. O‘ram bargchalari qattiq, tikanli, chiziqsimon-bigizsimon, to‘g‘ri yoki ozgina egilgan, deyarli boshchaga teng yoki qisqaroq uning. Gulyonbarglar qattiq, oqish-pardasimon, cho‘ziq-teskari tuxumsimon, birgalikda o‘tkirlashgan uch 12–14 mm uzunlikdali, 3.5–4 mm kenglikda, uchida qisqa yumshoq tukli, chetida kiprikli, cho‘zilgan to‘g‘ri, yassi bigizsimon o‘tkirlashganda, 4 marta qisqaroq qolgan gulyonbargning qismi. Gultoj 13–16 mm uzunlikda, yorqin ko‘k-binafsha, tashqarida qoplangan gultoj yaprog‘ida yuqoriga yo‘nalgan va yopishgan ipaksimon tuklar, nayda yanada uzun, pastga chetga og‘gan. Urug‘ to‘rt qirrali, 8–16 bo‘ylama egatchalarli, 8 mm uzunlikda.
Perennial. Stem 65–150 cm tall, smooth, in молодости sometimes in the lower part sparsely set downward facing and adjacent bristle-like hairs, grooved, in the upper part branched, with obliquely upward directed flowering branches. Leaves basal entire, lanceolate, 40 cm long, slightly drawn out in petiole, cauline smooth, short-petiolate or sessile, 12–28 cm long and 4–8 cm wide, lyrate, in the lower part pinnately incised, at the base with decurrent lobes; upper more small with more narrow and entire lobes, the uppermost entire. Heads ovate-globose, 2.5–4.5 cm long. Phyllaries rigid, spiny, linear-awl-shaped, straight or a little curved, almost equal to the head or shorter its. Bracts rigid, whitish-membranous, oblong-obovate, together with acuminate tip 12–14 mm long, 3.5–4 mm wide, at the apex shortly downy, along the margin ciliate, drawn out in straight, flat awl-shaped acute, 4 times shorter remaining part of bract. Corolla 13–16 mm long, bright blue-violet, outside covered on limb upward directed and appressed silky hairs, on tube more long, downward spreading. Seed four-angled, with 8–16 longitudinal grooves, 8 mm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетник. Стебель 65–150 см выс., гладкий, в молодости иногда в нижней части негусто усаженный вниз обращенными и прилегающими щетиновидными волосками, бороздчатый, в верхней части ветвистый, с косо вверх направленными цветоносными ветвями. Листья прикорневые цельнокрайние, ланцетные, 40 см дл., слегка оттянутые в черешок, стеблевые гладкие, короткочерешковые или сидячие, 12–28 см дл. и 4–8 см шир., лировидные, в нижней части перистонадрезанные, при основании с низбегающими лопастями; верхние более мелкие с более узкими и цельнокрайними долями, самые верхние цельные. Головки яйцевидно-шаровидные, 2.5–4.5 см дл. Листочки обертки жесткие, колючие, линейно-шиловидные, прямые или немного изогнутые, почти равны головке или короче ее. Прицветники жесткие, беловато-перепончатые, продолговато-обратнояйцевидные, вместе с заострением 12–14 мм дл., 3.5–4 мм шир., на верхушке коротко пушистые, по краю реснитчатые, оттянутые в прямое, плоское шиловидное заострение, в 4 раза короче остальной части прицветника. Венчик 13–16 мм дл., ярко сине-фиолетовый, снаружи покрытый на отгибе вверх направленными и прижатыми шелковистыми волосками, на трубке более длинными, вниз отклоненными. Семянка четырехгранная, с 8–16 продольными бороздками, 8 мм дл.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Dipsacus turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (3)