O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Echium vulgareL.

Oddiy ilono‘t · Синяк обыкновенный

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Echium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Oddiy ilono‘t
Ruscha nomi · Russian name
Синяк обыкновенный
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), bo‘yoqbop (dye), begona o‘t (weed), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Sp. Pl. : 139 (1753)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 112-bet (vol. 8, p. 112)
Yashash joylari · Habitat
Xarobaliklar, bo‘z yerlar, yo‘lning yo‘l chetlarilari, lyossli, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar
Wastelands, fallows, roadsides of road, loess, fine-earth, gravelly, stony slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi
Foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyul, mevalashi iyun–avgust
Flowering May–Jul, fruiting Jun–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Zailiy Olatov, Olatov Kungeyi, Ketmen, Olatov Terskeyi, Qirg‘iz Olatov, Qoratog‘, tizmalar Norin daryosining havzasida, Talas Olatov, tizmalar Chotqol, Qurama, Farg‘ona), Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Zarafshon -Pendjikent, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Trans-Ili Alatau, Kungey Alatau, Ketmen, Terskey Alatau, Kyrgyz Alatau, Karatau, ranges in basin of river Naryn, Talas Alatau, ranges Chatkal, Kurama, Fergana), Pamir-Alai (ranges Turkestan, Zarafshan -Pendzhikent, foothills of southern Tajikistan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ikki yillik o‘t. Poya ko‘pincha yakka (yoki ularning bir necha), tik, mustahkam, 30–80(100) cm balandlikda, kamdan-kam yuqorida qisqa shoxlangan, yumaloq, mayda tukchadan kulrang-oq va поверх tukcha yoyilgan qilli-tukli. Barglar nashtarsimon, bir bo‘rtib turuvchi o‘rta tomirli, kulrang yarim yopishgan -yoki yarim-uzoqlashgan-uzun tukli; pastki vaqtida gullash qurib boruvchi, kurak shaklli-nashtarsimon, 5–10 cm uzunlikda, 8–15 mm kenglikda; poya bandsiz, nashtarsimon yoki nashtarsimon-chiziqsimon; yuqorigi zaif kengaygan asos, o‘tkir, 2–6 cm uzunlikda, 5–10 mm kenglikda, qilli tuklar ostida yumshoq tukli, kul rang, kamdan-kam yashilroq. Burama to‘pgullar siyrakroq shingilda yoki to‘plangan, agar poyalar shoxlanadi, тирс 5–20 cm uzunlikda, 5–10 cm kenglikda. Burama to‘pgullar emas juda zich, mevalaganda cho‘zilgan 10 cm gacha uzunlikda, выпрямленные. Kosacha gul 5–7 mm uzunlikda, oq-qilli, mayda o‘tkir bo‘laklarli, mevalaganda cho‘ziladigan 8–10 mm gacha. Gultoj 10–15 mm uzunlikda, yorqin, ko‘k-binafsha yoki deyarli ko‘k, расцветании pushti-qizil, qo‘ng‘iroqsimonda, скошенный tomoqda; yuqorigi bo‘laklar uning kuchli chiqib turadi, 4–5 mm gacha uzunlikda, pastki ikki marta qisqaroq, barcha o‘tmas. Tuksiz changchi iplari kichikli (0.2–0.3 mm) chang xaltachasilar kuchli gultojdan chiqib turadi; ustuncha uzun tukli, uchida qisqa ikki shoxli. Yong‘oqchalar mayda, 2–2.5 mm uzunlikda, kul rang, do‘ng, bir necha yaqqol o‘simtalar, несильно va siyrak do‘ngchali.
Biennial. Stem more often solitary (or their several), erect, strong, 30–80(100) cm tall, more rarely at the top shortly branched, rounded, from small down greyish-white and поверх down spreading bristly-hairy. Leaves lanceolate, with one prominent middle vein, greyish semi-appressed -or semi-distant-hairy; lower during flowering dying, spathulate-lanceolate, 5–10 cm long, 8–15 mm wide; cauline sessile, lanceolate or lanceolate-linear; upper with weakly broadened base, acute, 2–6 cm long, 5–10 mm wide, under bristly hairs downy, grey, more rarely greenish. Helicoid cymes gathered in loosish raceme or, if stems branch, in тирс 5–20 cm long, 5–10 cm wide. Helicoid cymes not very dense, in fruit elongated up to 10 cm long, выпрямленные. Calyx in flower 5–7 mm long, white-bristly, with small acute lobes, in fruit elongating up to 8–10 mm. Corolla 10–15 mm long, bright, blue-violet or almost blue, at расцветании pink-red, campanulate, скошенный in throat; upper lobes its strongly protrude, up to 4–5 mm long, lower twice shorter, all obtuse. Glabrous filaments with small (0.2–0.3 mm) anthers strongly protrude from corolla; style hairy, at the apex shortly forked. Nutlets small, 2–2.5 mm long, grey, humped, with several pronounced outgrowths, несильно and sparsely tuberculate.
Asl matn (ruscha) · Russian originalДвулетник. Стебель чаще одиночный (или их несколько), прямостоячий, крепкий, 30–80(100) см выс., реже вверху коротко ветвистый, округлый, от мелкого пушка серовато-белый и поверх пушка оттопыренно щетинисто-волосистый. Листья ланцетные, с одной выдающейся средней жилкой, сероватои полуприжато- или полуотстояще-волосистые; нижние во время цветения отмирающие, лопатчато-ланцетные, 5–10 см дл., 8–15 мм шир.; стеблевые сидячие, ланцетные или ланцетно-линейные; верхние со слабо расширенным основанием, острые, 2–6 см дл., 5–10 мм шир., под щетинистыми волосками пушистые, серые, реже зеленоватые. Завитки собраны в рыхловатую кисть или, если стебли ветвятся, в тирс 5–20 см дл., 5–10 см шир. Завитки не очень густые, при плодах вытянутые до 10 см дл., выпрямленные. Чашечка в цвету 5–7 мм дл., белощетинистая, с мелкими острыми долями, при плодах удлиняющимися до 8–10 мм. Венчик 10–15 мм дл., яркий, сине-фиолетовый или почти синий, при расцветании розово-красный, колокольчатый, скошенный в зеве; верхние лопасти его сильно выдаются, до 4–5 мм дл., нижние вдвое короче, все тупые. Голые нити тычинок с маленькими (0.2–0.3 мм) пыльниками сильно выставляются из венчика; столбик волосистый, на верхушке коротко раздвоенный. Эремы мелкие, 2–2.5 мм дл., серые, горбатые, с несколько выраженными выростами, несильно и негусто бугорчатые.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Echium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (2)