Gentianella sibirica(Kusn.) Holub
Sibir gazako‘ti · Горечавка сибирская
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Gentianaceae
- Tartib · Order
- Gentianales
- Turkum · Genus
- Gentianella
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Sibir gazako‘ti
- Ruscha nomi · Russian name
- Горечавка сибирская
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- bir yillik o‘t (annual herb), ikki yillik o‘t (biennial herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- foydalanilmaydi (not used, per source)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Gentiana sibirica
- Birinchi chop etilgan · First published
- Folia Geobot. Phytotax. 8: 171 (1973)
bazionim · basionym: Gentiana aurea var. sibirica Kusn., Fl. Caucas. Crit. 4(1): 388 (1904) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 47-bet (vol. 8, p. 47) · Gentiana sibirica (Kusn.) Grossh. nomi bilan (treated as)
- Yashash joylari · Habitat
- Alp o‘tloq, archazorlar, nam o‘tloq, shag‘allar
Alpine meadow, juniper woodlands, moist meadow, pebble beds - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi va mevalashi iyul–yanvar
Flowering and fruiting Jul–Jan - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Zailiy, Kungey, Qirg‘iz Olatov, Sonkul ko‘lining atroflari, Talas Olatov: Chirchiq daryosining yuqori oqimi, Chotqol va Qurama tizmalari), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, g‘arbiy Pomir)
Dzungarian Alatau, Tian Shan (Trans-Ili, Kungey, Kyrgyz Alatau, environs of lake Sonkul, Talas Alatau: upper reaches of river Chirchik, Chatkal and Kurama ranges), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, western Pamir) - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Bir-yoki ikki yillik yashil o‘simlik. Poya (5)10–20(30) cm balandlikda, asosdan bir necha yoysimon ko‘tariluvchi uzun ingichka shoxlar, ba’zan shundayli ham shoxlar poya barglarning pastki juftlarining qo‘ltiqidan. Barglar ildiz oldi rozetkalar cho‘ziq-teskari tuxumsimon, 10–20 mm uzunlikda, 5–6 mm kenglikda, pastga qarab toraygan barg bandida va yuqoridan o‘tmas yumaloqlashgan, poya oval-cho‘ziq, 15–20(35) mm uzunlikda, 7–9 mm kenglikda, pastki o‘tmas, yuqorigi o‘tkir. Gullar 4–5 a’zoli, uchida poya zich, shoxlarda siyrak dastalarda, ba’zan juda uzun gul bandilar 4 cm gacha uzunlikda. Kosacha 4–6 mm uzunlikda, chuqur, ba’zan deyarli asosgacha bo‘lingan; bo‘laklar tuxumsimon yoki tor-tuxumsimon, kamdan-kam tor-elliptik, uchida biroz o‘tkir, asosiga qarab keskin torayuvchi; tishlar uning ozgina teng emas, chiziqsimon-bigizsimon, o‘tkir, to‘g‘ri. Gultoj nay shaklli, oqish-zangori yoki sarg‘ish, ba’zan deyarli oq, (5)6–7(10) mm uzunlikda, ozgina kosachadan uzunroq, bo‘laklar uning oval-uchburchak, 2 mm uzunlikda, aniq yaqqol ingichka o‘tkir uch. Ko‘sak cho‘ziq-oval, qisqa bandda yoki deyarli bandsiz. Urug‘ juda mayda, yumaloq-oval, silliq.
One-or biennial green plant. Stem (5)10–20(30) cm tall, from base with several arcuate rising long thin branches, sometimes with such also branches from axil of lower pairs of cauline leaves. Leaves basal rosettes oblong-obovate, 10–20 mm long, 5–6 mm wide, downward narrowed in petiole and above obtuse rounded, cauline oval-oblong, 15–20(35) mm long, 7–9 mm wide, lower obtuse, upper acute. Flowers 4–5-merous, at the apex stem crowded, on branches in loose fascicles, sometimes on very long pedicels up to 4 cm long. Calyx 4–6 mm long, deeply, sometimes almost up to base divided; lobes ovate or narrow-ovate, rarely narrow-elliptic, at the apex somewhat acute, towards the base sharply narrowing; teeth its a little unequal, linear-awl-shaped, acute, straight. Corolla tubular, pale-light blue or yellowish, sometimes almost white, (5)6–7(10) mm long, a little longer than the calyx, lobes its oval-triangular, 2 mm long, with distinctly pronounced thin mucro. Capsule oblong-oval, on short stalk or almost sessile. Seed very small, roundish-oval, smooth.Asl matn (ruscha) · Russian original
Одноили двулетнее зеленое растение. Стебель (5)10–20(30) см выс., от основания с несколько дугообразно поднимающимися длинными тонкими ветвями, иногда с такими же ветвями из пазух нижней пары стеблевых листьев. Листья прикорневой розетки продолговато-обратнояйцевидные, 10–20 мм дл., 5–6 мм шир., книзу суженные в черешок и сверху тупо округленные, стеблевые овально-продолговатые, 15–20(35) мм дл., 7–9 мм шир., нижние тупые, верхние острые. Цветки 4–5-членные, на вершине стебля скученные, на ветвях в рыхлых пучках, иногда на очень длинных цветоножках до 4 см дл. Чашечка 4–6 мм дл., глубоко, иногда почти до основания раздельная; доли яйцевидные или узкояйцевидные, изредка узкоэллиптические, на верхушке островатые, к основанию резко суживающиеся; зубцы ее немного неравные, линейно-шиловидные, острые, прямые. Венчик трубчатый, бледно-голубой или желтоватый, иногда почти белый, (5)6–7(10) мм дл., немного длиннее чашечки, лопасти его овально-треугольные, 2 мм дл., с ясно выраженным тонким остроконечием. Коробочка продолговато-овальная, на короткой ножке или почти сидячая. Семена очень мелкие, округло-овальные, гладкие.
«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →