O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Trachelanthus korolkowiiLipsky

Korolkov bo‘rtikliguli · Трахелянт Королькова

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Trachelanthus
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Korolkov bo‘rtikliguli
Ruscha nomi · Russian name
Трахелянт Королькова
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Cynoglossum korolkowii
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 23: 199 (1904)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 158-bet (vol. 8, p. 158) · Trachelanthus korolkowii Lipsky nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Toshloq yonbag‘irlar, dara, daryoning vodiyi, daraxtlarning chakalakzorlari va butalar
Stony slopes, gorge, valley of river, thickets of trees and shrubs
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar
Mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–avgust
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Qoratog‘ tizmalari, Talas Olatov, Ugom va Pskom, Sandalash, Chotqol)
Tian Shan (ranges Karatau, Talas Alatau, Ugam and Pskem, Sandalash, Chatkal)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik ko‘kimtir, go‘shtdor o‘simlik. Ildiz qalinlashgan, ko‘p-asosiy. Poya baquvvat, tuksiz, silliq, yuqori qismida ro‘vaksimon shoxlanuvchi, 75–100 cm balandlikda. Barglar pastki yuzali chiqib turuvchi o‘rta tomirli, ikkala tomon zich oq do‘ngchalarli; rozetkali barglar plastinkali yosh holatda chetida to‘lqinsimon-mayda-tishli-kiprikli, 30–60 cm uzunlikda, 8–13 cm kenglikda, cho‘ziq-elliptik, asosida asta-sekin toraygan barg bandi 20 cm gacha uzunlikda, 7 mm gacha kenglikda, tashqarida tuksiz, ichida uzun tukli; pastki poya maydaroq, cho‘ziq, bandli, yuqorigi yana yanada kichraygan, tuxumsimon, bandsiz, asosida yurak shaklli. Uchki va ko‘p sonli yon kam gulli buralishlar yirik siyrak-ro‘vaksimon to‘pgul hosil qiladi, shoxlar uning faqat asosida barglarli. Gul bandilar 5–6 mm uzunlikda, mevalaganda cho‘ziladigan 9–12 mm gacha va qiyshiq yuqoriga yo‘nalgan. Kosacha gullar 4.5–5 mm uzunlikda, go‘shtdor, nashtarsimon-chiziqsimon, o‘tkir bo‘laklarli, mevalashning paytiga deyarli emas kattalashadigan, pastga qayrilgan, oq do‘ngchalarli. Gultoj binafsha-to‘q qirmizi, 11–13 mm uzunlikda, nayli 1–2 mm oshuvchida kosachaning uzunlikida; gultoj yaprog‘i pastda o‘rta ajratilgan nashtarsimon-cho‘ziqda, biroz kurak shaklli, o‘tmasroq bo‘laklar. Kichik chulg‘amalar yarim oysimon, 0.4–0.5 mm balandlikda. Changchi iplari 1.5 mm uzunlikda; chang xaltachasilar 3–4 mm uzunlikda, uchida 2 слитыми o‘tkir uchlarli. 4 yong‘oqchalardan normal faqat 2 rivojlanadi. Yong‘oqchalar kulrang, 7–8 mm uzunlikda, tuxumsimon, orqada biroz yassili yoki zaif botiq, ancha zich langarsimon tikanli disk; chet uning ko‘tarilgan va, shunday ham kabi va yon, zich li yanada yirik konussimon langar tikanlar; qorin tomon zich li yanada mayda langar tikanchalar; 2 boshqa yong‘oqcha maydaroq, 3 mm uzunlikda, qoramtir, disksiz barcha tomon langarsimon tikanli.
Perennial glaucescent, fleshy plant. Root thickened, many-main. Stem robust, glabrous, smooth, in the upper part paniculate branching, 75–100 cm tall. Leaves with lower surface with protruding middle vein, with both side densely covered with white tubercles; rosette leaves with blade in young state along the margin wavy-finely-toothed-ciliate, 30–60 cm long, 8–13 cm wide, oblong-elliptic, at the base gradually narrowed in petiole up to 20 cm long, up to 7 mm wide, outside glabrous, inside long-hairy; lower cauline smaller, oblong, petiolate, upper still more reduced, ovate, sessile, at the base cordate. Terminal and numerous lateral few-flowered sinuosities form large loosely-paniculate inflorescence, branches its only at the base covered with leaves. Pedicels 5–6 mm long, in fruit elongating up to 9–12 mm and obliquely upward directed. Calyx at flowers 4.5–5 mm long, with fleshy, lanceolate-linear, acute lobes, to moment of fruiting almost not enlarging, downward reflexed, covered with white tubercles. Corolla violet-purple, 11–13 mm long, with tube on 1–2 mm exceeding along length of calyx; limb below middle divided on lanceolate-oblong, slightly spathulate, bluntish lobes. Cymules semilunar, 0.4–0.5 mm tall. Filaments 1.5 mm long; anthers 3–4 mm long, at the apex with 2 слитыми mucros. From 4 nutlets normally develop only 2. Nutlets greyish, 7–8 mm long, ovate, along back with somewhat flat or weakly concave, rather densely glochidiate disc; margin its raised and, so also as and side, densely covered with more large conical anchor prickles; ventral side densely covered with more small anchor prickles; 2 other nutlet smaller, 3 mm long, blackish, without disc with all side glochidiate.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее сизоватое, мясистое растение. Корень утолщенный, многоглавый. Стебель мощный, голый, гладкий, в верхней части метельчато ветвящийся, 75–100 см выс. Листья с нижней поверхности с выступающей средней жилкой, с обеих сторон густо покрыты белыми бугорками; розеточные листья с пластинкой в молодом состоянии по краю волнисто-мелкозубчатореснитчатой, 30–60 см дл., 8–13 см шир., продолговато-эллиптической, в основании постепенно суженной в черешок до 20 см дл., до 7 мм шир., снаружи голый, внутри длинноволосисто опушенный; нижние стеблевые мельче, продолговатые, черешковые, верхние еще более уменьшенные, яйцевидные, сидячие, в основании сердцевидные. Конечные и многочисленные боковые малоцветковые извилины образуют крупное рыхлометельчатое соцветие, ветви его лишь при основании покрыты листьями. Цветоножки 5–6 мм дл., при плодах удлиняющиеся до 9–12 мм и косо вверх направленные. Чашечка при цветках 4.5–5 мм дл., с мясистыми, ланцетно-линейными, острыми долями, к моменту плодоношения почти не увеличивающимися, вниз отогнутыми, покрытыми белыми бугорками. Венчик фиолетово-пурпуровый, 11–13 мм дл., с трубкой на 1–2 мм превышающей по длине чашечку; отгиб ниже середины разделен на ланцетно-продолговатые, слегка лопатчатые, туповатые лопасти. Сводики полулунные, 0.4–0.5 мм выс. Нити тычинок 1.5 мм дл.; пыльники 3–4 мм дл., на вершине с 2 слитыми остроконечиями. Из 4 эремов нормально развиваются лишь 2. Эремы сероватые, 7–8 мм дл., яйцевидные, по спинке с плосковатым или слабо вогнутым, довольно густо якорно-шиповатым диском; край его приподнят и, так же как и бока, густо покрыт более крупными коническими якорными шипами; брюшная сторона густо покрыта более мелкими якорными шипиками; 2 других эрема мельче, 3 мм дл., черноватые, без диска со всех сторон якорно-шиповатые.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Trachelanthus turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (1)