Aconitum seravschanicumSteinb.
Zarafshon parpisi · Аконит зеравшанский
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Ranunculaceae
- Tartib · Order
- Ranunculales
- Turkum · Genus
- Aconitum
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Zarafshon parpisi
- Ruscha nomi · Russian name
- Аконит зеравшанский
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- alkaloidli (alkaloid-bearing), dorivor (medicinal), zaharli (poisonous), manzarali (ornamental)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Birinchi chop etilgan · First published
- Fl. URSS 7: 733 (1937)
- Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
- Yashash joylari · Habitat
- Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, ko‘chkilar, archazorlar, bargli o‘rmon va butalar, qo‘ng‘irbosh cho‘llar, subalp va alp o‘tloq, nam joy muzliklar va qor maydonilar atrofida
Fine-earth, gravelly, stony slopes, screes, juniper woodlands, deciduous forest and shrubs, fescue steppes, subalpine and alpine meadow, damp place near glaciers and snowfields - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi iyul–sentabr, mevalashi avgust–oktabr
Flowering Jul–Sep, fruiting Aug–Oct - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor, Pyotr I, Darvoz, Qorategin, tog‘i. Sandibulak)
Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar, Peter the Great, Darvaz, Karategin, Mt. Sandybulak) - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor
Ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ko‘p yillik o‘simlik. Tuganaklar 4–12, urchuqsimon, 1–4(8) cm uzunlikda va 2–5 mm qalinlikdadan. Poya 20–100 cm balandlikda, to‘g‘ri, yumaloqdan, pastda tuksiz, yuqori qismida va to‘pgullarda tukchali mayda yumshoq jingalak tuklardan. Ildiz oldi barglar emas ildiz bo‘yinlardan ajraladi, va balandroq 1–4(8) cmda, охватывая kengaygan poyaning pastki qismining barg bandisining qismi; barg bandilar uzun (8–15 cm), tuksiz; plastinka tuksiz, shakli yumaloq, pastki tomonlarli aniq chiqib turuvchi tomirlar, ajratilgan yarmi yoki ikki uchinchigacha besh yoki семь keng romb shaklli bo‘laklarda; har bir bo‘lak o‘z navbatida kesikli chorakda yoki kamroq bir necha bo‘lakli (3–5), tugaydigan o‘tmas yoki yumaloq tishlar bezli uchida; poya barglar bitta yoki ikki, kichikroq o‘lchamlar, kesiklidan chuqurroq yanada tor bo‘laklar. To‘pgul – siyrak uchki shingil (28–40 cm uzunlikda), pastki qismida ba’zan shoxlangan. Gullar oqish-binafsha sariqli, aniq chiqib turuvchi to‘q tomirlanishli 1.8–2.5 cm uzunlikda va 1.5–2 cm kenglikdadan; gul bandilar 0.5–2 cm uzunlikdadan 2 ipsimon gulyonbarglarli asosida yoki yaqinroq asosiga qarab gul bandlarilar. Gulqo‘rg‘on tashqarida tukli mayda yumshoq tuklar; dubulg‘a qayiqsimon, 1.5–2.5 cm uzunlikda, 0.5–1 cm kenglikda, sarg‘ish chetli; yon gulqo‘rg‘onning bo‘laklari 1.5–2 cm uzunlikda va 1–2 cm kenglikda, chetida to‘lqinsimon, sarg‘ish; pastki gulqo‘rg‘onning bo‘laklari 1 cm gacha uzunlikda va 0.5 cm kenglikda; shpora yumaloq, oz qayrilgan, plastinka shaklida 2 ipsimon o‘simtalar 2 mm gacha uzunlikda, tirnoqdan 7–8 marta qisqaroq. Changchi iplari yuqori qismida tuklarli, ba’zan yakka tuklar va meva bandida, kamdan-kam changchili changchi ipilar tuksiz; chang xaltachasilar och -yoki to‘q-yashilroq. Barg mevalar 5, jingalakli yoki to‘g‘ri oq tuklar, yoki tukli faqat orqada, kamdan-kam tuksiz.
Perennial plant. Tubers 4–12, fusiform, from 1–4(8) cm long and 2–5 mm thick. Stem from 20–100 cm tall, straight, round, at the bottom glabrous, in the upper part and in inflorescences covered with down from small soft curly hairs. Basal leaves diverge not from root necks, and higher on 1–4(8) cm, охватывая broadened part of petiole of lower part of stem; petioles long (8–15 cm), glabrous; blade glabrous, in outline rounded, with lower sides with distinctly protruding veins, divided up to half or two third on five or семь broad rhombic lobes; each lobe in turn incised on quarter or less than on several lobed (3–5), ending obtuse or rounded teeth with gland at the apex; cauline leaves one or two, smaller sizes, deeper than incised on more narrow lobes. Inflorescence – loose terminal raceme (28–40 cm long), in the lower part sometimes branched. Flowers pale-violet with yellow, with distinct protruding dark venation from 1.8–2.5 cm long and 1.5–2 cm wide; pedicels from 0.5–2 cm long with 2 filiform bracts at the base or closer towards the base pedicels. Perianth outside hairy small soft hairs; hood boat-shaped, 1.5–2.5 cm long, 0.5–1 cm wide, with yellowish margin; lateral lobes of perianth 1.5–2 cm long and 1–2 cm wide, along the margin wavy, yellowish; lower lobes of perianth up to 1 cm long and 0.5 cm wide; spur rounded, little recurved, blade in the form of 2 filiform processes up to 2 mm long, 7–8 times shorter than the claw. Filaments in the upper part with hairs, sometimes solitary hairs and on fruit stalk, more rarely staminate filaments glabrous; anthers light -or dark-greenish. Follicles 5, covered with curly or straight white hairs, or hairy only along back, more rarely glabrous.Asl matn (ruscha) · Russian original
Многолетнее растение. Клубней 4–12, веретеновидных, от 1–4(8) см дл. и 2–5 мм толщ. Стебель от 20–100 см выс., прямой, круглый, внизу голый, в верхней части и в соцветии покрыт пушком из мелких мягких курчавых волосков. Прикорневые листья отходят не от корневой шейки, а выше на 1–4(8) см, охватывая расширенной частью черешка нижнюю часть стебля; черешки длинные (8–15 см), голые; пластинка голая, в очертании округлая, с нижней стороны с ясно выступающими жилками, разделенная до половины или двух третей на пять или семь широких ромбических долей; каждая доля в свою очередь надрезана на четверть или менее на несколько лопастей (3–5), заканчивающихся тупыми или округлыми зубцами с железкой на верхушке; стеблевых листьев один или два, меньших размеров, глубже надрезанных на более узкие доли. Соцветие – рыхлая верхушечная кисть (28–40 см дл.), в нижней части иногда ветвистая. Цветки бледно-фиолетовые с желтым, с отчетливо выступающим темным жилкованием от 1.8–2.5 см дл. и 1.5–2 см шир.; цветоножки от 0.5–2 см дл. с 2 нитевидными прицветниками у основания или ближе к основанию цветоножек. Околоцветник снаружи опушен мелкими мягкими волосками; шлем ладьевидный, 1.5–2.5 см дл., 0.5–1 см шир., с желтоватым краем; боковые доли околоцветника 1.5–2 см дл. и 1–2 см шир., по краю волнистые, желтоватые; нижние доли околоцветника до 1 см дл. и 0.5 см шир.; шпорец округлый, мало загнутый, пластинка в виде 2 нитевидных отростков до 2 мм дл., в 7–8 раз короче ноготка. Нити тычинок в верхней части с волосками, иногда одиночные волоски и на плодоножке, реже тычиночные нити голые; пыльники светло- или темно-зеленоватые. Листовок 5, покрытых курчавыми или прямыми белыми волосками, или опушенные только по спинке, реже голые.
«Флора Узбекистана», 6-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 6 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Aconitum turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (19)
- Aconitum angusticassidatum
- Aconitum anthora
- Aconitum apetalum
- Aconitum barbatum
- Aconitum decipiens
- Aconitum glandulosum
- Aconitum karakolicum
- Aconitum kirghistanicum
- Aconitum krylovii
- Aconitum leucostomum
- Aconitum monticola
- Aconitum nemorum
- Aconitum ochotense
- Aconitum rotundifolium Yumaloqbarg parpi
- Aconitum rotundifolium subsp. iliense
- Aconitum septentrionale
- Aconitum soongaricum
- Aconitum talassicum Talas parpisi
- Aconitum volubile