Aquilegia tianschanicaButkov
Tiyon Shon suvyig‘ari · Водосбор тяньшанский
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Ranunculaceae
- Tartib · Order
- Ranunculales
- Turkum · Genus
- Aquilegia
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Tiyon Shon suvyig‘ari
- Ruscha nomi · Russian name
- Водосбор тяньшанский
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- manzarali (ornamental), zaharli (poisonous)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Birinchi chop etilgan · First published
- Bot. Mater. Gerb. Bot. Inst. Uzbekistansk. Fil. Akad. Nauk S.S.S.R. 3: 21 (1941)
- Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 3-tom, 154-bet (vol. 3, p. 154)
- Yashash joylari · Habitat
- Nam soya joy, dara, toshloq yonbag‘irlar, qoyalar, ko‘chkilar, daryoning qirg‘oqi va buloqlar, sazlar, archazorlar
Moist shady place, gorge, stony slopes, rocks, screes, bank of river and streams, saz (wet saline ground), juniper woodlands - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- O‘rta tog‘lar
Mid-mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi aprel–may, mevalashi iyun
Flowering Apr–May, fruiting Jun - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- G‘arbiy Tyan-Shan (tizmalar Talas Olatov, Ugom, Pskom, g‘arbiy Chotqol tizmasining uchi)
Western Tian Shan (ranges Talas Alatau, Ugam, Pskem, western tip of Chatkal range) - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Tizmalar Ugom, Pskom, Maydantal, Chotqol
Ranges Ugam, Pskem, Maydantal, Chatkal - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Poyalar 30–70 cm balandlikda, to‘g‘ri, shoxlangan, bargli, asosida o‘tgan yilgi barg bandilarning qoldiqlarili. Poyalar va barglarning barg bandilari zich bezli tukli. Ildiz oldi barglar pastdan ko‘kimtir, yuqoridan yashil, qisqa tukli, poyadan 3–4 marta qisqaroq, ikki marta yoki uch marta kesilgan, uzun bandli; barg bandilar zich tukli, asosida kengaygan qo‘ng‘ir barg qinilarli, taxminan plastinkadan 3 marta uzunroq; birlamchi barglarning segmentlari teng-bandli, ikkilamchi – bandsiz, teng emas-bo‘lakli yoki kesilgan. Poya barglar bo‘g‘imlararodan qisqaroq, pastki ular barg bandilarda, yuqorigi bandsiz. Gul bandilar zich bezli tukli. Gullar poyalarning uchlari yoki shoxlarda yakka, 3 cm atrofida kenglikda. Kosachabarglar cho‘zilgan-tuxumsimon yoki elliptik, aniq tomirlarli. Shporalar to‘g‘ri yoki bir necha qayrilgan, ingichka, 2 cm uzunlikda, deyarli teng kosachabarglar yoki 1.5 marta uzunroq ularning. Staminodiylar o‘tkirlashgan. Barg mevalar soni 3–5, bezli-uzun tukli, ko‘ndalang-ajinli, zich yondosh bir-biri bir-biri, to‘g‘ri yoki yuqorida qayrilgan, 2.5 cm uzunlikda. Tumshuq ingichka, to‘g‘ri, ilmoqli qayrilgan, tukli, uzunlikda teng barg meva yoki ozgina yanada qisqa.
Stems 30–70 cm tall, straight, branched, leafy, at the base clothed with remains of last year’s petioles. Stems and petioles of leaves densely glandular hairy. Basal leaves below glaucous, above green, shortly hairy, 3–4 times shorter than the stem, twice or three times dissected, long-petiolate; petioles densely hairy, at the base with broadened brown sheaths, approximately 3 times longer than the blade; primary segments of leaves equal-petiolate, secondary – sessile, unequal-lobed or dissected. Cauline leaves shorter than the internode, lower from them on petioles, upper sessile. Pedicels densely glandular hairy. Flowers on ends of stems or branches solitary, about 3 cm wide. Sepals elongated-ovate or elliptic, with distinct veins. Spurs straight or several recurved, thin, 2 cm long, almost equal sepals or 1.5 times longer their. Staminodes acute. Follicles numbering 3–5, glandular-hairy, transversely-wrinkled, dense adjacent each other to each other, straight or at the top reflexed, 2.5 cm long. Beak thin, straight, hooked recurved, hairy, along length equal follicle or a little more short.Asl matn (ruscha) · Russian original
Стебли 30–70 см выс., прямые, ветвистые, олиственные, при основании одетые остатками прошлогодних черешков. Стебли и черешки листьев густо железисто опушенные. Прикорневые листья снизу сизые, сверху зеленые, коротко опушенные, в 3–4 раза короче стебля, дважды или трижды рассеченные, длинночерешковые; черешки густоопушенные, в основании с расширенными бурыми влагалищами, примерно в 3 раза длиннее пластинки; первичные сегменты листьев равночерешчатые, вторичные – сидячие, неравнолопастные или рассеченные. Стеблевые листья короче междоузлий, нижние из них на черешках, верхние сидячие. Цветоножки густо железисто опушенные. Цветки на концах стеблей или ветвей одиночные, около 3 см шир. Чашелистики удлиненно-яйцевидные или эллиптические, с ясными жилками. Шпорцы прямые или несколько загнутые, тонкие, 2 см дл., почти равные чашелистикам или в 1.5 раза длиннее их. Стаминодии заостренные. Листовки в числе 3–5, железисто-волосистые, поперечно-морщинистые, плотно прилегающие друг к другу, прямые или наверху отогнутые, 2.5 см дл. Носик тонкий, прямой, крючковато загнутый, опушенный, по длине равный листовке или немного более короткий.
«Флора Узбекистана», 6-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 6 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Aquilegia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (9)
- Aquilegia atrovinosa Sharobrang suvyig‘ar
- Aquilegia glandulosa
- Aquilegia karatavica
- Aquilegia karelinii
- Aquilegia lactiflora Sutrang suvyig‘ar
- Aquilegia moorcroftiana
- Aquilegia sibirica
- Aquilegia vicaria Almashuvchi suvyig‘ar
- Aquilegia vitalii