O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Cynoglossum creticumMill.

Krit qoratomiri · Чернокорень критский

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Cynoglossum
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Krit qoratomiri
Ruscha nomi · Russian name
Чернокорень критский
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb), ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), asal beruvchi (melliferous), begona o‘t (weed)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Gard. Dict., ed. 8. : n.° 3 (1768)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 164-bet (vol. 8, p. 164)
Yashash joylari · Habitat
Daryoning qirg‘oqi, ariqlar, xarobaliklar, begona joy, dala
Bank of river, irrigation ditches, wastelands, weedy place, field
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar
Plain, foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–iyun, mevalashi iyun–avgust
Flowering Apr–Jun, fruiting Jun–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Farg‘ona vodiyi, Toshkent atrofidagi cho‘li, Zeravshan daryosining vodiyi, Qarshi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Tyan-Shan (Qoratog‘ tizmalari, Qarjontov, Chotqol, Qurama, Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Nurota, Zarafshon, Hisor, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘
Fergana valley, Tashkent chul, valley of river Zeravshan, Karshi steppe, Surkhan-Sherabad valley, Tian Shan (ranges Karatau, Karzhantau, Chatkal, Kurama, Pamir-Alai (ranges Turkestan, Nurata, Zarafshan, Hissar, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir-ikki yillik, kul rang-yumshoq tukli o‘simlik, 40–70 cm balandlikda. Poyalar 1–3, tik, oddiy, to‘pgullar ro‘vaksimon shoxlanuvchida, zich bargli, butun uzunlik zich qoplangan pastga yo‘nalgan, zaif buralgan yumshoq tuklar. Barglar yuqoridan och-yashil, zich tukli yarim yopishgan tuklar, o‘tirgan do‘ngchalarda, pastdan kulrang yana yanada zich qoplam подобныхdan ham tuklar; rozetkali nashtarsimon o‘tmasroq plastinka 6–12 cm uzunlikdali, 1.5–3 cm kenglikda, asosida asta-sekin toraygan zich yoyilgan-uzun tukli barg bandi, ozgina yanada qisqa, -dan plastinka; poya pastki o‘xshash rozetkalida, yanada qisqa bandli, nashtarsimon; yuqorigi qisqa, bandsiz, yarim o‘rab turuvchi, o‘tkirlashgan, yuqoriga tikka turgan. Uchki va yon kam gulli, bargsiz buralishlar kichikroq siyrak ro‘vaksimon to‘pgul hosil qiladi. Gul bandilar 3–5 mm uzunlikda, kulrang, zich yarim-yopishgan-yumshoq tukli, mevalaganda cho‘ziladigan 10 mm gacha, yoysimon egilgan. Kosacha gullar 3–5 mm uzunlikda, kul rang yumshoq-zich-uzun tukli cho‘ziq, o‘tmas bo‘laklarli, mevalashning payti kattalashadigan 8–9 mm gacha uzunlikdaga, yulduzsimon yoyilgan, qoplangan yanada tarqoq va yanada dag‘al tuklar, o‘tirgan do‘ngchalarda. Gultoj xira-siren rang tusli-zangori yorqin to‘q-ko‘k tomirlarli, 8 mm uzunlikda, nay 1–2 mm uzunlikdali; gultoj yaprog‘i voronkasimon, 10–11 mm diametrda, tuxumsimon-yumaloq bo‘laklarli. Kichik chulg‘amalar 2 mm uzunlikda to‘g‘ri to‘rtburchak, go‘shtdor, rangli, zaif 2 bo‘lakli, chetida zich juda mayda so‘rg‘ichli. Changchilar nayning yuqorigi yarmisida changchi ipilar 0.5 mm uzunlikda joylashgan. Chang xaltachasilar cho‘ziq, o‘tmas, 1 mm uzunlikda, ustuncha o‘ralgan nayda. Yong‘oqchalar soni 4, tuxumsimon, 6 mm uzunlikda, orqada qavariq, disk va qalinlashgan chetsiz, butunlay qoplangan juda mayda langar do‘ngchalar va yanada yirik konussimon langar tikanchalar, shu bilan birga do‘ngchalar va tikanchalar so‘rg‘ichlarli. Chorakning chandiqi qorin tomonlar egallaydi.
One-biennial, grey-soft-downy plant, 40–70 cm tall. Stems 1–3, erect, simple, in inflorescences paniculate branching, densely leafy, along whole length densely covered downward directed, weakly sinuous soft hairs. Leaves above light-green, densely hairy semi-appressed hairs, sessile on tubercles, below greyish from still more dense cover from подобных also hairs; rosette with lanceolate bluntish blade 6–12 cm long, 1.5–3 cm wide, at the base gradually narrowed in densely spreading-hairy petiole, a little more short, than blade; cauline lower similar on rosette, more shortly petiolate, lanceolate; upper short, sessile, half-clasping, acute, upward erect. Terminal and lateral few-flowered, leafless sinuosities form small loose paniculate inflorescence. Pedicels 3–5 mm long, greyish, densely semi-appressed-soft-haired, in fruit elongating up to 10 mm, arcuate curved. Calyx at flowers 3–5 mm long, grey soft-densely-hairy with oblong, obtuse lobes, to moment of fruiting of enlarging up to 8–9 mm long, stellate spread, covered more scattered and more coarse hairs, sessile on tubercles. Corolla dull-lilac-tinged-light blue with bright dark-blue veins, 8 mm long, with tube 1–2 mm long; limb funnel-shaped, 10–11 mm in diameter, with ovate-rounded lobes. Cymules 2 mm long rectangular, fleshy, coloured, weakly 2-lobed, along the margin densely minutely papillate. Stamens arranged in upper half of tube on filaments 0.5 mm long. Anthers oblong, obtuse, 1 mm long, style enclosed in tube. Nutlets numbering 4, ovate, 6 mm long, along back convex, without disc and thickened margin, entirely covered very small anchor tubercles and more large conical anchor prickles, moreover tubercles and prickles covered with papillae. Cicatrix occupies quarter ventral sides.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОдно-двулетнее, серо-мягкопушистое растение, 40–70 см выс. Стеблей 1–3, прямостоячих, простых, в соцветии метельчато ветвящихся, густо облиственных, по всей длине густо покрытых вниз направленными, слабо извилистыми мягкими волосками. Листья сверху светло-зеленые, густо опушенные полуприжатыми волосками, сидящими на бугорках, снизу сероватые от еще более густого покрова из подобных же волосков; розеточные с ланцетной туповатой пластинкой 6–12 см дл., 1.5–3 см шир., в основании постепенно суженной в густо оттопыренно-волосистый черешок, немного более короткий, чем пластинка; стеблевые нижние похожи на розеточные, более коротко черешковые, ланцетные; верхние короткие, сидячие, полустеблеобъемлющие, заостренные, вверх торчащие. Конечные и боковые малоцветковые, безлистные извилины образуют некрупное рыхлое метельчатое соцветие. Цветоножки 3–5 мм дл., сероватые, густо полуприжато-мягковолосистые, при плодах удлиняющиеся до 10 мм, дуговидно изогнутые. Чашечка при цветках 3–5 мм дл., серо мягко-густоволосистая с продолговатыми, тупыми долями, к моменту плодоношения увеличивающимися до 8–9 мм дл., звездчато распростертыми, покрытыми более рассеянными и более грубыми волосками, сидящими на бугорках. Венчик тускло-сиреневато-голубой с яркими темно-синими жилками, 8 мм дл., с трубкой 1–2 мм дл.; отгиб воронковидный, 10–11 мм в диам., с яйцевидно-округлыми лопастями. Сводики 2 мм дл. прямоугольные, мясистые, окрашенные, слабо 2-лопастные, по краю густо мельчайше сосочковатые. Тычинки расположены в верхней половине трубки на нитях 0.5 мм дл. Пыльники продолговатые, тупые, 1 мм дл., Столбик заключен в трубке. Эремы в числе 4, яйцевидные, 6 мм дл., по спинке выпуклые, без диска и утолщенного края, сплошь покрытые очень мелкими якорными бугорками и более крупными коническими якорными шипиками, причем бугорки и шипики покрыты сосочками. Цикатрикс занимает четверть брюшной стороны.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Cynoglossum turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (5)