O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Prangos ammophila(Bunge) Pimenov & V.N.Tikhom.

Qumsevar shashir; Tulkiquyruq · Прангос песколюбивый

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Prangos
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Qumsevar shashir; Tulkiquyruq
Ruscha nomi · Russian name
Прангос песколюбивый
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
yem-xashakbop (forage), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Cryptodiscus ammophilus
Birinchi chop etilgan · First published
Sosud. Rast. SSSR : 27 (1981)
bazionim · basionym: Cryptodiscus ammophilus Bunge, Beitr. Fl. Russl. : 139 (1852)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 202-bet (vol. 7, p. 202)
Yashash joylari · Habitat
Qumli cho‘llar
Sandy deserts
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik
Plain
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyun
Flowering Apr–May, fruiting May–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Qizilqum, Qoraqum
Kyzylkum, Karakum
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
O‘simlik ko‘p yillik, ehtimol monokarpik, deyarli butunlay tuksiz, 60–80 cm balandlikda, o‘q ildizlarli. Kaudekslar shoxlanmagan, qurigan barglarning barg bandilarining tolali qoldiqlarili. Poyalar yakka, o‘tmas-burchakli, biroz egatli, pastki qismida bezli, yuqori qismida shoxlanuvchi, hosil qiluvchi qalqonsimon to‘pgul. Ildiz oldi barglar uzun barg bandilarda; plastinka shakli keng-tuxumsimon, uch marta patsimon kesilgan; uchki bo‘laklar bandchalarda; pastki barglar uchtalik, yuqorigi oddiy, nashtarsimon yoki tuxumsimon; poya kam sonli, patsimon kesilganli plastinkalarning tor-chiziqsimon bo‘laklarida, yoki yo‘q. Uchki soyabonlar uzun bandlarda, 5 nurli, 2–5 cm diametrda; nurlar tuksiz, mevalashga qalinlashuvchi; o‘ram 3–5 nashtarsimon-ko‘rinadigan-bigizsimon o‘rgimchak to‘rsimon-uzun tukli bargchalardan. Kichik o‘ramlar o‘xshash o‘ramlarli, 5 qattiq tukli bargchalardan. Kichik soyabonlar 10–12 nurlarli. Kosacha tishlarsiz. Gulbarglar yashilroq, keng-tuxumsimon, qisqa, qayrilganli ichkariga uch, orqali tukli. Stilopodiy yassi, qoramtir-yashilroq; ustuncha shoxilar ipsimon, 2 mm gacha uzunlikda. Mevalar juft, zich oq-uzun tukli, 6–7 mm uzunlikda, 7–10 mm kenglikda. Sekretor kanalchalar ko‘p sonli.
Plant perennial, probably monocarpic, almost completely glabrous, 60–80 cm tall, with tap roots. Caudices unbranched, covered with fibrous remains of petioles of dead leaves. Stems solitary, bluntly-angular, slightly grooved, in the lower part glandular, in the upper part branching, forming corymbose inflorescence. Basal leaves on long petioles; blade in outline broad-ovate, three times pinnatisect; terminal lobes on petiolules; lower leaves ternate, upper simple, lanceolate or ovate; cauline few, with pinnatisect on narrow-linear lobes of blades, or absent. Terminal umbels on long stalks, 5-ray, 2–5 cm in diameter; rays glabrous, to fruiting thickening; involucre from 3–5 lanceolate-visible-awl-shaped cobwebby-hairy leaflets. Involucels similar with involucres, from 5 stiff-haired leaflets. Umbellules with 10–12 rays. Calyx without teeth. Petals greenish, broad-ovate, with short, recurved inward apex, with back hairy. Stylopodium flat, blackish-greenish; style branches filiform, up to 2 mm long. Fruits paired, densely white-hairy, 6–7 mm long, 7–10 mm wide. Secretory canals numerous.
Asl matn (ruscha) · Russian originalРастения многолетние, вероятно монокарпические, почти совершенно голые, 60–80 см выс., со стержневыми корнями. Каудексы неветвистые, покрыты волокнистыми остатками черешков отмерших листьев. Стебли одиночные, тупо-угловатые, слегка бороздчатые, в нижней части железистые, в верхней части ветвящиеся, образующие щитковидное соцветие. Прикорневые листья на длинных черешках; пластинки в очертании широкояйцевидные, трижды перисторассеченные; конечные доли на черешочках; нижние листья тройчатые, верхние простые, ланцетовидные или яйцевидные; стеблевые малочисленные, с перисторассеченными на узколинейные доли пластинками, или отсутствуют. Конечные зонтики на длинных ножках, 5-лучевые, 2–5 см в диам.; лучи голые, к плодоношению утолщающиеся; обертки из 3–5 ланцетовидношиловидных паутинисто-волосистых листочков. Оберточки сходные с обертками, из 5 жестковолосистых листочков. Зонтички с 10–12 лучами. Чашечки без зубцов. Лепестки зеленоватые, широкояйцевидные, с короткой, загнутой внутрь верхушкой, со спинки опушенные. Подстолбия плоские, черновато-зеленоватые; стилодии нитевидные, до 2 мм дл. Плоды двойчатые, густо беловолосистые, 6–7 мм дл., 7–10 мм шир. Секреторные канальцы многочисленные.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Prangos turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (20)