O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Prangos ornataKuzjmina

Bezatilgan shashir · Прангос украшенный

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Prangos
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Bezatilgan shashir
Ruscha nomi · Russian name
Прангос украшенный
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
yem-xashakbop (forage), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Zhurn. (Moscow & Leningrad) 47: 252 (1962)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 206-bet (vol. 7, p. 206)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, tog‘ daryoning vodiyi, quruq o‘zan
Fine-earth, gravelly, stony slopes, valley of mountain river, dry watercourse bed
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may, mevalashi iyul–sentabr
Flowering May, fruiting Jul–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Qoratog‘ oldi tog‘ oldi tekislik, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari, Zailiy Olatov -sharqiy uch, Qirg‘iz Olatov, Talas, janubiy Qoratog‘ qismi, tizmalar Pskom, Ugom, Qarjontov, Chotqol, Qurama, Susamirtov, Farg‘ona), Pomir-Oloy (Nurota tizmasi, Zarafshon tizmasi -g‘arbiy qism)
Pre-Karatau foothill plain, Tian Shan (Chu-Ili mountains, Trans-Ili Alatau -eastern tip, Kyrgyz Alatau, Talas, southern part Karatau, ranges Pskem, Ugam, Karzhantau, Chatkal, Kurama, Susamyrtau, Fergana), Pamir-Alai (Nuratau, Zarafshan range -western part)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 40–100 cm balandlikda. Ildizlar silindrsimon, qalinlashgan; kaudeks shoxlangan. Poyalar soni bir nechta, burchakli, egatli, tuksiz, asosida yo‘g‘on qoplamli волокон va qurigan ildiz oldi barglarning barg bandilaridan, yuqorigi yarmida shoxlanuvchi; shoxlar qarama-qarshi va halqali. Barglar oqish-yashil, qattiq; ildiz oldi qisqa barg bandilarda; barg plastinka 15–40 cm uzunlikda, shakli keng-romb shaklli, 4–5 кратно patsimon kesilgan, birlamchi bazal segmentlarli uzun bandchalar 2–6 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar 1.5–3 cm uzunlikda, tor-chiziqsimon yoki ipsimon, yo‘g‘onroq, yuqoridan egatli, tuksiz, tez yoyilgan; poya kichikroq va kamroq kesilgan, uchki bo‘laklar 3–6 cm uzunlikdali. Soyabonlar 6–12 cm diametrda, 8–16 nurli; nurlar deyarli teng, 4–7 cm uzunlikda; o‘ram 5–8 chiziqsimon-bigizsimondan, pastga chetga og‘gan tuksiz bargchalar; kichik soyabonlar 8–10 gulli, kichik o‘ramlarli, o‘xshash o‘ramlarli. Kosacha tishlari uchburchak, o‘tkirlashgan. Gulbarglar och-sariq, 1.2–1.5 mm uzunlikda, teskari tuxumsimon, tirnoqsiz, zaif-o‘yiq, tuksiz. Stilopodiy yassi; ustuncha shoxilar 2–3 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar 12–17 mm uzunlikda, silindrsimon yoki tuxumsimon, meva bandlarilardan uzunroq; qirra qanotsimon, to‘lqinsimon, egatlar orasida ular tor, so‘rg‘ichlarsiz. 2 n = 22.
Perennial polycarpic plants 40–100 cm tall. Roots cylindrical, thickened; caudex branched. Stems numbering several, angular, grooved, glabrous, at the base with thick cover from волокон and petioles of dead basal leaves, in upper half branching; branches opposite and whorled. Leaves pale-green, rigid; basal on short petioles; leaf blade 15–40 cm long, in outline broad-rhombic, 4–5-кратно pinnatisect, with primary basal segments on long petiolules 2–6 cm long; terminal lobes 1.5–3 cm long, narrow-linear or filiform, thickish, above grooved, glabrous, often spreading; cauline smaller and less than dissected, with terminal lobes 3–6 cm long. Umbels 6–12 cm in diameter, 8–16-ray; rays almost equal, 4–7 cm long; involucre from 5–8 linear-awl-shaped, downward spreading glabrous leaflets; umbellules 8–10-flowered, with involucels, similar with involucres. Calyx teeth triangular, acute. Petals light-yellow, 1.2–1.5 mm long, obovate, without claw, weakly-emarginate, glabrous. Stylopodium flat; style branches 2–3 mm long, reflexed. Fruits 12–17 mm long, cylindrical or ovate, longer than fruit stalks; rib wing-like, wavy, grooves between them narrow, without papillae. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние поликарпики 40–100 см выс. Корни цилиндрические, утолщенные; каудекс разветвленный. Стебли в числе нескольких, угловатые, бороздчатые, голые, при основании с толстым покровом из волокон и черешков отмерших прикорневых листьев, в верхней половине ветвящиеся; ветви супротивные и мутовчатые. Листья бледно-зеленые, жесткие; прикорневые на коротких черешках; листовые пластинки 15–40 см дл., в очертании широкоромбические, 4–5-кратно перисторассеченные, с первичными базальными сегментами на длинных черешочках 2–6 см дл.; конечные доли 1.5–3 см дл., узколинейные или нитевидные, толстоватые, сверху бороздчатые, голые, часто растопыренные; стеблевые меньше и менее рассеченные, с конечными долями 3–6 см дл. Зонтики 6–12 см в диам., 8–16-лучевые; лучи почти равные, 4–7 см дл.; обертки из 5–8 линейно-шиловидных, вниз отклоненных голых листочков; зонтички 8–10-цветковые, с оберточками, сходными с обертками. Зубцы чашечки треугольные, заостренные. Лепестки светло-желтые, 1.2–1.5 мм дл., обратнояйцевидные, без ноготка, слабовыемчатые, голые. Подстолбия плоские; стилодии 2–3 мм дл., отогнутые. Плоды 12–17 мм дл., цилиндрические или яйцевидные, длиннее плодоножек; ребра крыловидные, волнистые, ложбинки между ними узкие, без сосочков. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Prangos turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (20)