Prangos pabulariaLindl.
Yemxashak shashir; Yug‘on; Tulkiquyruq · Прангос кормовой
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Apiaceae
- Tartib · Order
- Apiales
- Turkum · Genus
- Prangos
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Yemxashak shashir; Yug‘on; Tulkiquyruq
- Ruscha nomi · Russian name
- Прангос кормовой
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- yem-xashakbop (forage), efir moyli (essential-oil), dorivor (medicinal), asal beruvchi (melliferous)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Prangos cylindrocarpa
- Birinchi chop etilgan · First published
- Quart. J. Sci. Lit. Arts 10: 7 (1825)
- Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 204-bet (vol. 7, p. 204)
- Yashash joylari · Habitat
- Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, tog‘ daryoning vodiyi, quruq o‘zan, keng ekologik diapazonning o‘simliki
Fine-earth, gravelly, stony slopes, valley of mountain river, dry watercourse bed, plant of broad ecological range - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Low mountains, mid-mountains, high mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi may–iyul, mevalashi iyul–sentabr
Flowering May–Jul, fruiting Jul–Sep - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Tyan-Shan (Qoratog‘, Talas Olatov, Pskom, Ugom, Chotqol, Qurama, Mo‘g‘ultov, Farg‘ona tizmasi), Pomir-Oloy (tizma Oloy, Turestan, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, Bobotog‘, Darvoz, Xozretisho, Pyotr I, Qorategin, Zaolay, g‘arbiy Badaxshana tizmalari, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Tian Shan (Karatau, Talas Alatau, Pskem, Ugam, Chatkal, Kurama, Mogoltau, Fergana range), Pamir-Alai (range Alai, Turestan, Zarafshan, Hissar, Kugitang, Babatag, Darvaz, Khozretisho, Peter the Great, Karategin, Trans-Alai, ranges of western Badakhshana, foothills of southern Tajikistan) - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 40–175 cm balandlikda. Ildizlar qalinlashgan, silindrsimon. Poyalar soni bir nechta, asosida qurigan ildiz oldi barglarning qo‘ng‘ir tuklarili, burchakli, egatli, bo‘g‘imlarda ba’zan g‘adir-budir, qolgan tuksizda, yuqorigi uchdan birda shoxlanuvchi; pastki shoxlar navbatma-navbat, yuqorigi qarama-qarshi va halqali. Barglar ildiz oldi uzunda, yuqoridan ariqchali, barg bandilarning bo‘g‘imili; plastinka 15–70 cm uzunlikda, shakli tuxumsimon-cho‘ziq, 4–5 кратно patsimon kesilgan; bazal segmentlar birinchi taxminan qisqa bandchalarda; uchki bo‘laklar 1–2(3) cm uzunlikda, 0.5–2 mm kenglikda, silindrsimon yoki ipsimon, kamdan-kam tor-chiziqsimon, o‘tkir, to‘g‘ri, tuksiz; poya kichikroq, bandsiz. Soyabonlar 8–12 cm diametrda, 10–20 nurli; nurlar egatli; o‘ram 6–10 tor-chiziqsimon yoki ipsimon tuksiz bargchalar 5–10 mm uzunlikdadan; kichik soyabonlar 10–20 gulli; kichik o‘ramlar 5–8 pardasimon chiziqsimon-bigizsimon to‘kiladigan bargchalar 3–5 mm uzunlikdadan. Tashqi gullar kichik soyabonlarda ikki jinsli, ichki changchili. Kosacha tishlari juda kichik, uchburchak. Gulbarglar sariq, 1.4 mm atrofida uzunlikda, teskari tuxumsimon, tirnoqsiz, tuksiz, biroz o‘yiq. Stilopodiy yassilangan; ustuncha shoxilar 2.5–3 mm gacha uzunlikda, qayrilgan. Mevalar 12–20 mm uzunlikda, 4–11 mm kenglikda, cho‘ziq, silindrsimon, oqish yoki binafsha, qalinlashgan meva bandlarilardan uzunroq yoki teng ularga. Qirra to‘lqinsimon yoki burmali, qanotsimon; egatlar qirralar orasida tor, to‘lgan so‘rg‘ichlar va do‘ngchalar. N = 11; 2 n = 22, 36.
Perennial polycarpic plants 40–175 cm tall. Roots thickened, cylindrical. Stems numbering several, at the base covered with brown hairs of dead basal leaves, angular, grooved, in nodes sometimes scabrous, in remaining glabrous, in upper third branching; lower branches alternate, upper opposite and whorled. Leaves basal on long, above channelled, with articulation of petioles; blade 15–70 cm long, in outline ovate-oblong, 4–5-кратно pinnatisect; basal segments of first about on short petiolules; terminal lobes 1–2(3) cm long, 0.5–2 mm wide, cylindrical or filiform, more rarely narrow-linear, acute, straight, glabrous; cauline smaller, sessile. Umbels 8–12 cm in diameter, 10–20-ray; rays grooved; involucre from 6–10 narrow-linear or filiform glabrous leaflets 5–10 mm long; umbellules 10–20-flowered; involucels from 5–8 membranous linear-awl-shaped deciduous leaflets 3–5 mm long. Outer flowers in umbellules bisexual, inner staminate. Calyx teeth very small, triangular. Petals yellow, about 1.4 mm long, obovate, without claw, glabrous, slightly emarginate. Stylopodium flattened; style branches up to 2.5–3 mm long, reflexed. Fruits 12–20 mm long, 4–11 mm wide, oblong, cylindrical, pale or violet, longer than thickened fruit stalks or equal them. Rib wavy or plicate, wing-like; grooves between ribs narrow, filled papillae and tubercles. N = 11; 2 n = 22, 36.Asl matn (ruscha) · Russian original
Многолетние поликарпики 40–175 см выс. Корни утолщенные, цилиндрические. Стебли в числе нескольких, при основании покрытые бурыми волокнами отмерших прикорневых листьев, угловатые, бороздчатые, в узлах иногда шероховатые, в остальном голые, в верхней трети ветвящиеся; нижние ветви очередные, верхние супротивные и мутовчатые. Листья прикорневые на длинных, сверху желобчатых, с сочленением черешках; пластинки 15–70 см дл., в очертании яйцевидно-продолговатые, 4–5-кратно перисторассеченные; базальные сегменты первого порядка на коротких черешочках; конечные доли 1–2(3) см дл., 0.5–2 мм шир., цилиндрические или нитевидные, реже узколинейные, острые, прямые, голые; стеблевые меньше, сидячие. Зонтики 8–12 см в диам., 10–20-лучевые; лучи бороздчатые; обертки из 6–10 узколинейных или нитевидных голых листочков 5–10 мм дл.; зонтички 10–20-цветковые; оберточки из 5–8 перепончатых линейно-шиловидных опадающих листочков 3–5 мм дл. Наружные цветки в зонтичках обоеполые, внутренние тычиночные. Зубцы чашечки очень маленькие, треугольные. Лепестки желтые, около 1.4 мм дл., обратнояйцевидные, без ноготка, голые, слегка выемчатые. Подстолбия уплощенные; стилодии до 2.5–3 мм дл., отогнутые. Плоды 12–20 мм дл., 4–11 мм шир., продолговатые, цилиндрические, бледные или фиолетовые, длиннее утолщенных плодоножек или равные им. Ребра волнистые или складчатые, крыловидные; ложбинки между ребрами узкие, заполненные сосочками и бугорками. n=11; 2n=22, 36.
«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023), subsp. cylindrocarpa. Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023), subsp. cylindrocarpa. Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Prangos turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (20)
- Prangos ammophila Qumsevar shashir
- Prangos bucharica Buxoro shashiri
- Prangos cachroides Ikkilangan shashir
- Prangos dzhungarica
- Prangos equisetoides
- Prangos fedtschenkoi Fedchenko shashiri
- Prangos herderi
- Prangos lachnantha
- Prangos latiloba
- Prangos ledebourii
- Prangos lipskyi Lipskiy shashiri
- Prangos multicostata
- Prangos odontalgica
- Prangos ornata Bezatilgan shashir
- Prangos pabularia subsp. cylindrocarpa
- Prangos pabularia subsp. gyrocarpa
- Prangos pabularia subsp. lamellata
- Prangos pabularia subsp. sarawschanica
- Prangos tschimganica Chimyon shashiri
- Prangos uloptera