O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Scandix australisL.

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Scandix
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Sp. Pl. : 257 (1753)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan
Yashash joylari · Habitat
Ruderal yashash joyi, balandlikda 200 m atrofida. Keltirilgan o‘simlik
Ruderal habitat, at an altitude of about 200 m. Adventive plant
Fenologiya · Phenology
Gullashi mart–iyun, mevalashi aprel–iyul
Flowering Mar–Jun, fruiting Apr–Jul
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘simlik 5–30(40) cm balandlikda, ingichka vertikal ildizlarli. Poyalar yakka, to‘g‘ri yoki ko‘tarilgan, pastki qismida zich tukli uzun uzoqlashgan tuklar (juda kam tuksiz), zich, shoxlangan yuqori qismida yoki deyarli asosdan. Ildiz oldi va pastki poya barglar uzun ingichka zich barg bandilarli, asosida kengaygan shishmagan barg qinida; plastinka shakli tuxumsimon yoki cho‘ziq, 2.5–9.0(13) cm uzunlikda, 0.75–3 cm kenglikda, patsimon yoki ikki marta-uch marta patsimon kesilgan; uchki bo‘laklar tor-chiziqsimon, o‘tkir, 1.5–6 mm uzunlikda, 0.5 mm atrofida kenglikda, zich tukli открупноцветковый стоящими tuklar, kamdan-kam tuksiz; yuqorigi barglar bandsiz kengaygan barg qinilarda, yanada mayda, yanada uzun (1–5 cm) bo‘laklar. Soyabonlar o‘ramlarsiz, 2–5 yoyilgan, tuksizli yoki ancha zich tukli nurlar; kichik soyabonlar erta to‘kiladigan kichik o‘ramlar 5–6 butun, elliptik yoki keng-tuxumsimondan, chetlarida keng-pardasimon, kiprikli va kengaygan, deyarli teng gul bandilar, uch ostida pastga qayrilgan bargchalar. Kosacha tishlari yo‘q. Gulbarglar oq, cho‘ziq, teskari tuxumsimon yoki teskari-yurak shaklli, tuksiz, o‘yiq, tor, qayrilganli ichkariga uchlar; chetki sezilarli ichkidan kattaroq, радиантные, 5–7 mm uzunlikda, 1–3 mm kenglikda. Stilopodiy qisqa-konussimon yoki konussimon; ustuncha shoxilar stilopodiydan 3–4 marta uzunroq, 1–1.3 mm uzunlikda, to‘g‘ri yoki biroz ajraluvchi; karpoforlar ikki bo‘lakka bo‘lingan asosgacha yoki faqat yuqorida. Mevalar 2.2–3 cm uzunlikda, hammasi qirralar qillarli, chiziqsimon, chiziqsimon-cho‘ziq yoki cho‘ziq, pishgan o‘roqsimon egilgan, mevalarning tumshuqlari juda zaif siqilgan yonlarli va ko‘pincha chegaralangan mevalarning qolgan qismidan; mericarplarning qirrasi ipsimon yoki qalinlashgan; komissura tor, qoplangan друзами оксалата кальция; sekretor kanalchalar egatlarda yakka, komissural tomonda 2da; ba’zan kanalchalar yomon различимы; endosperm egatchali komissural tomonda.
Annual plant 5–30(40) cm tall, with thin vertical roots. Stems solitary, straight or ascending, in the lower part densely hairy long distant hairs (very rarely glabrous), dense, branched in the upper part or almost from base. Basal and lower cauline leaves with long thin dense petioles, at the base broadened in not inflated sheath; blade in outline ovate or oblong, 2.5–9.0(13) cm long, 0.75–3 cm wide, pinnate or twice-three times pinnatisect; terminal lobes narrow-linear, acute, 1.5–6 mm long, about 0.5 mm wide, dense hairy открупноцветковый стоящими hairs, more rarely glabrous; upper leaves sessile on broadened sheaths, more small, with more long (1–5 cm) lobes. Umbels without involucres, with 2–5 spreading, glabrous or rather densely hairy rays; umbellules with early deciduous involucels from 5–6 entire, elliptic or broad-ovate, along the margins broad-membranous, ciliate and broadened, almost equal pedicels, under end downward reflexed leaflets. Calyx teeth absent. Petals white, oblong, obovate or ob-cordate, glabrous, emarginate, with narrow, recurved inward apexes; marginal considerably larger than inner, радиантные, 5–7 mm long, 1–3 mm wide. Stylopodium short-conical or conical; style branches 3–4 times longer than the stylopodium, 1–1.3 mm long, straight or slightly diverging; carpophores bipartite up to base or only at the top. Fruits 2.2–3 cm long, along all ribs covered with bristles, linear, linear-oblong or oblong, mature sickle-shaped curved, beaks of fruits very weakly compressed with sides and not infrequently delimited from remaining part of fruits; rib of mericarps filiform or thickened; commissure narrow, covered друзами оксалата кальция; secretory canals in grooves solitary, on commissural side along 2; sometimes canals poorly различимы; endosperm with groove on commissural side.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетние растения 5–30(40) см выс., с тонкими вертикальными корнями. Стебли одиночные, прямые или приподнимающиеся, в нижней части густо опушенные длинными отстоящими волосками (очень редко голые), плотные, ветвистые в верхней части или почти от основания. Прикорневые и нижние стеблевые листья с длинными тонкими плотными черешками, при основании расширенными в невздутые влагалища; пластинки в очертании яйцевидные или продолговатые, 2.5–9.0(13) см дл., 0.75–3 см шир., перистые или дважды-трижды перисторассеченные; конечные доли узколинейные, острые, 1.5–6 мм дл., около 0.5 мм шир., плотно опушенные открупноцветковый стоящими волосками, реже голые; верхние листья сидячие на расширенных влагалищах, более мелкие, с более длинными (1–5 см) долями. Зонтики без оберток, с 2–5 растопыренными, голыми или довольно густо опушенными лучами; зонтички с рано опадающими оберточками из 5–6 цельных, эллиптических или широкояйцевидных, по краям широкопленчатых, реснитчатых и расширенных, почти равных цветоножкам, под конец вниз отогнутых листочков. Зубцы чашечки отсутствуют. Лепестки белые, продолговатые, обратнояйцевидные или обратносердцевидные, голые, выемчатые, с узкими, загнутыми внутрь верхушками; краевые значительно крупнее внутренних, радиантные, 5–7 мм дл., 1–3 мм шир. Подстолбия короткоконические или конические; стилодии в 3–4 раза длиннее подстолбий, 1–1.3 мм дл., прямые или чуть расходящиеся; карпофоры двураздельные до основания или только наверху. Плоды 2.2–3 см дл., по всем ребрам покрыты щетинками, линейные, линейно-продолговатые или продолговатые, зрелые серповидно изогнутые, носики плодов очень слабо сжатые с боков и нерезко отграниченные от остальной части плодов; ребра мерикарпиев нитевидные или утолщенные; комиссура узкая, покрытая друзами оксалата кальция; секреторные канальцы в ложбинках одиночные, на комиссуральной стороне по 2; иногда канальцы плохо различимы; эндосперм с бороздой на комиссуральной стороне.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Scandix turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (3)