O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Swertia marginataSchrenk

Xoshiyali sversiya · Сверция окаймленная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Gentianaceae
Tartib · Order
Gentianales
Turkum · Genus
Swertia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Xoshiyali sversiya
Ruscha nomi · Russian name
Сверция окаймленная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
manzarali (ornamental)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bull. Sci. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg 10: 353 (1842)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 52-bet (vol. 8, p. 52)
Yashash joylari · Habitat
Nam toshloq yonbag‘irlar, ko‘chkilar, qoyalar, morenalar, daryoning qirg‘oqi, sazlar, nam joy muzliklar atrofida, subalp, alp o‘tloq
Moist stony slopes, screes, rocks, moraines, bank of river, saz (wet saline ground), damp place near glaciers, subalpine, alpine meadow
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi avgust
Flowering and fruiting Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Мустау, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen, Zailiy, Kungey, Olatov Terskeyi, Sari-djas daryosining havzasi, Kokshaal tizmasi, Qirg‘iz Olatov, Susamirtov, Kavaktau, Narintau, Torugart tizmasi, Talas Olatov, Angren daryosining havzasi, Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Zaolay, Pyotr I, g‘arbiy va sharqiy Pomir)
Мустау, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Ketmen, Trans-Ili, Kungey, Terskey Alatau, basin of river Sary-dzhas, range Kokshaal, Kyrgyz Alatau, Susamyrtau, Kavaktau, Naryntau, range Torugart, Talas Alatau, basin of river Angren, Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Alai, Trans-Alai, Peter the Great, western and eastern Pamir)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ildizpoya vertikal yoki yuqoriga ko‘tarilgan, ingichka bo‘lakchalarli. Poya tik, oddiy, to‘g‘ri, pastki qismida (2)3 mm diametrda, 10–25 cm balandlikda. Ildiz oldi barglar soni 4–10, tor-cho‘ziq, 5–8(12) cm uzunlikda, (10)15–20 mm kenglikda, 3–5 tomirlarli, toraygan keng barg bandida, yanada qisqa, -dan plastinka. Poya barglar ko‘pincha yo‘q umuman, ba’zan bitta juft qarama-qarshi keskin kichraygan barglar rivojlanadi, qo‘shilgan uchki barg qinida; gulyonbargli barglar yana yanada kichraygan, qarama-qarshi. To‘pgul shaklida uzilgan zich kam gulli ro‘vaklar yoki deyarli boshchasimon uchida poya. Kosacha 5–6 mm uzunlikda, tishlar uning cho‘ziq-nashtarsimon, qisqa o‘tkirlashgan, keng oq-hoshiyali, gultojdan 1.5(2) marta qisqaroq. Gultoj 12–13 mm uzunlikda, bo‘laklar uning och-yashilroq-zangori, orqada yanada to‘q, o‘tmas; asosida bo‘laklar ichida 2 oval-yumaloq nektarnikda, sezilarli ko‘tarilgan chetlarli, o‘ralgan qisqa-popukli оторочкой. Ko‘sak cho‘ziq-tuxumsimon, tumshuq 9–10 mm uzunlikdasiz, gultojdan qisqaroq. Urug‘ burchakli-yumaloq, do‘ngchali, to‘q-jigarrang, 0.3–0.5 mm uzunlikda.
Rhizome vertical or ascending, with thin lobules. Stem erect, simple, straight, in the lower part (2)3 mm in diameter, 10–25 cm tall. Basal leaves numbering 4–10, narrow-oblong, 5–8(12) cm long, (10)15–20 mm wide, with 3–5 veins, narrowed in broad petiole, more short, than blade. Cauline leaves more often absent at all, sometimes develop one pair of opposite sharply reduced leaves, fused in terminal sheath; bracteal leaves still more reduced, opposite. Inflorescence in the form of interrupted dense few-flowered panicles or almost capitate at the apex stem. Calyx 5–6 mm long, teeth its oblong-lanceolate, shortly acute, broadly white-bordered, 1.5(2) times shorter than the corolla. Corolla 12–13 mm long, lobes its light-greenish-light blue, along back more dark, obtuse; at the base lobes inside along 2 oval-rounded nectary, with conspicuous raised margins, surrounded short-fringed оторочкой. Capsule oblong-ovate, without beak 9–10 mm long, shorter than the corolla. Seed angular-rounded, tuberculate, dark-brown, 0.3–0.5 mm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalКорневище вертикальное или восходящее, с тонкими мочками. Стебель прямостоячий, простой, прямой, в нижней части (2)3 мм в диам., 10–25 см выс. Прикорневые листья в числе 4–10, узкопродолговатые, 5–8(12) см дл., (10)15–20 мм шир., с 3–5 жилками, суженные в широкий черешок, более короткий, чем пластинка. Стеблевых листьев чаще нет вовсе, иногда развивается одна пара супротивных резко уменьшенных листьев, сросшихся в конечное влагалище; прицветные листья еще более уменьшенные, супротивные. Соцветие в виде прерванной густой немногоцветковой метелки или почти головчатое на верхушке стебля. Чашечка 5–6 мм дл., зубцы ее продолговато-ланцетные, коротко заостренные, широко бело-окаймленные, в 1.5(2) раза короче венчика. Венчик 12–13 мм дл., лопасти его светло-зеленовато-голубые, по спинке более темные, тупые; у основания лопасти внутри по 2 овально-округлых нектарника, с заметно приподнятыми краями, окруженных короткобахромчатой оторочкой. Коробочка продолговато-яйцевидная, без носика 9–10 мм дл., короче венчика. Семена угловато-округлые, бугорчатые, темно-коричневые, 0.3–0.5 мм дл.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Swertia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (10)