Torilis nodosa(L.) Gaertn.
Bo‘g‘imli pufanakcha · Пупырник узловатый
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Apiaceae
- Tartib · Order
- Apiales
- Turkum · Genus
- Torilis
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Bo‘g‘imli pufanakcha
- Ruscha nomi · Russian name
- Пупырник узловатый
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- bir yillik o‘t (annual herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- begona o‘t (weed)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Birinchi chop etilgan · First published
- Fruct. Sem. Pl. 1: 82 (1788)
bazionim · basionym: Tordylium nodosum L., Sp. Pl. : 240 (1753) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 186-bet (vol. 7, p. 186)
- Yashash joylari · Habitat
- Mayda tuproqli yonbag‘irlar, butalarning chakalakzorlari, yo‘lning yo‘l chetlarilari, dala, bo‘z yerlar
Fine-earth slopes, thickets of shrubs, roadsides of road, field, fallows - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar
Plain, foothills, low mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi may–iyun, mevalashi may–avgust
Flowering May–Jun, fruiting May–Aug - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Qarshi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Pomir-Oloy (Hisor tizmasi, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘
Karshi steppe, Surkhan-Sherabad valley, Pamir-Alai (Hissar range, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag - O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
- Qarshi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Hisor tizmasi
Karshi steppe, Surkhan-Sherabad valley, Hissar range - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ildizlar silindrsimon, ingichka. Poyalar 7–50 cm balandlikda, egatli, odatda ko‘tarilgan, kamdan-kam tik, siyrakli, qaragan pastga, yopishgan qillar, ikkiga shoxlanib shoxlanuvchi. Barglar ikkala tomon qillarli; ularning plastinka shakli elliptik, ikki marta patsimon kesilgan; uchki bo‘laklar emas 1 cm dan ortiq uzunlikda, cho‘ziq-nashtarsimon, bo‘lingan yoki bo‘lakli; yuqorigi o‘xshash pastkili, lekin kichikroq ularning, uchki bo‘laklar torroq. Soyabonlar odatda qarama-qarshi barglar, juda qisqa qalinlashgan bandlar yoki bandsiz, sezilarli qarama-qarshi barglardan qisqaroq, o‘ramlarsiz, 2–5 nurli; nurlar qisqa, 1–2 cm uzunlikda, nurlarning mevalarining pishishi утолщаютсяda; kichik soyabonlar zich, 5–8 gulli, kichik o‘ramlarli uzun, o‘tkir, bargchalarning teng kichik soyabonlaridan. Gullar qisqa gul bandilarda, ichki bandsiz. Kosacha nashtarsimon teng emas tishlarli. Gulbarglar oq, orqali qillarli. Mevalar tuxumsimon, yuqorida toraygan, bir xil emas mericarplarli: tashqi uzun chetga og‘gan qillarli, joylashgan 9 noaniq qatorlarda, 5 orasida eng yirik qatorlar mayda yopishgan qillar joylashgan; ichki kichkina konussimon do‘ngchalarli. Sekretor kanalchalar juda tor. N = 11, 12; 2 n = 22, 24.
Roots cylindrical, thin. Stems 7–50 cm tall, grooved, usually ascending, more rarely erect, covered with sparse, facing downward, appressed bristles, dichotomously branching. Leaves with both side covered with bristles; their blade in outline elliptic, twice pinnatisect; terminal lobes not more than 1 cm long, oblong-lanceolate, divided or lobed; upper similar with lower, but smaller their, terminal lobes narrower. Umbels usually opposite leaves, on very short thickened stalks or sessile, considerably shorter than opposite leaves, without involucres, 2–5-ray; rays short, 1–2 cm long, at ripening of fruits of rays утолщаются; umbellules dense, 5–8-flowered, with involucels from long, acute, equal umbellules of leaflets. Flowers on short pedicels, inner sessile. Calyx with lanceolate unequal teeth. Petals white, with back covered with bristles. Fruits ovate, at the top narrowed, with unequal mericarps: outer with long spreading bristles, situated in 9 indistinct rows, between 5 most large rows are situated small appressed bristles; inner with small conical tubercles. Secretory canals very narrow. N = 11, 12; 2 n = 22, 24.Asl matn (ruscha) · Russian original
Корни цилиндрические, тонкие. Стебли 7–50 см выс., бороздчатые, обычно приподнимающиеся, реже прямостоячие, покрытые редкими, обращенными вниз, прижатыми щетинками, дихотомически ветвящиеся. Листья с обеих сторон покрыты щетинками; их пластинки в очертании эллиптические, дважды перисторассеченные; конечные доли не более 1 см дл., продолговато-ланцетные, раздельные или лопастные; верхние сходны с нижними, но меньше их, конечные доли уже. Зонтики обычно супротивные листьям, на очень коротких утолщенных ножках или сидячие, значительно короче супротивных листьев, без оберток, 2–5-лучевые; лучи короткие, 1–2 см дл., при созревании плодов лучи утолщаются; зонтички густые, 5–8-цветковые, с оберточками из длинных, острых, равных зонтичкам листочков. Цветки на коротких цветоножках, внутренние сидячие. Чашечка с ланцетными неравными зубцами. Лепестки белые, со спинки покрытые щетинками. Плоды яйцевидные, вверху суженные, с неодинаковыми мерикарпиями: наружные с длинными отклоненными щетинками, расположенными в 9 неясных рядах, между 5 наиболее крупными рядами находятся мелкие прижатые щетинки; внутренние с небольшими коническими бугорками. Секреторные канальцы очень узкие. n=11, 12; 2n=22, 24.
«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Torilis turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (4)
- Torilis arvensis Dala pufanakchasi
- Torilis arvensis subsp. turcomanica
- Torilis leptophylla Yupqabarg pufanakcha
- Torilis stocksiana