O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Androsace maximaL.

Katta erqalqon · Проломник большой

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Primulaceae
Tartib · Order
Ericales
Turkum · Genus
Androsace
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Katta erqalqon
Ruscha nomi · Russian name
Проломник большой
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
begona o‘t (weed)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Androsace turczaninowii
Birinchi chop etilgan · First published
Sp. Pl. : 141 (1753)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 24-bet (vol. 8, p. 24)
Yashash joylari · Habitat
Shag‘allar, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, qoyalar, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar
Pebble beds, outcrops of variegated rocks, rocks, fine-earth, gravelly, stony slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–avgust
Flowering May–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Qozog‘iston past tepaliklari, Alakol botiqi, Balxashbo‘yi va Orolbo‘yi cho‘llari, Emba yassi tog‘liki, Kaspiyoldi pasttekisliki, Mo‘yinqum, Chu daryosining quyi oqimi va Sarisuv, Sirdaryo daryosining vodiyi, Mang‘ishloq, Qoratog‘ ortidagi tekisliki, Toshkent atrofidagi cho‘li, Zauzboy, janubi-g‘arbiy Turkman pasttekisliki, Saur, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen, Chu-Ili tog‘lari, Zailiy, Kungey, Terskey, Qirg‘iz, Talas Olatov, Norin daryosining havzasi, Qoratog‘, Korjantau, Mo‘g‘ultov, Chotqol, Pskom, Qurama tizmalari), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy: Shaximardan daryosining havzasi va Sox, Turkiston, Zarafshon: Garibi qishloqining atroflari, Pendjikent, Hisor: Yakkabaga atroflari va Sherabada, Kuhitang, sharqiy Pomir: Rangkul, Zorkul), Kopetdog‘, Katta Bolqon, Badxiz
Zaisan basin, Kazakhstan small hills, Alakol depression, Balkhash and Aral deserts, Emba plateau, Pre-Caspian lowland, Muyunkum, lower reaches of river Chu and Sarysu, valley of river Syr Darya, Mangyshlak, Trans-Karatau plain, Tashkent chul, Zauzboy, southwestern Turkmen lowland, Saur, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Ketmen, Chu-Ili mountains, Trans-Ili, Kungey, Terskey, Kyrgyz, Talas Alatau, basin of river Naryn, Karatau, Korzhantau, Mogoltau, Chatkal, Pskem, Kurama ranges), Pamir-Alai (ranges Alai: basin of river Shakhimardan and Sokh, Turkestan, Zarafshan: environs of village Gariby, Pendzhikent, Hissar: environs Yakkabaga and Sherabada, Kugitang, eastern Pamir: Rangkul, Zorkul), Kopet Dag, Greater Balkhan, Badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘simlik 10 cm gacha balandlikda, siyrak qoplangan ancha uzun, ingichka, yoyilgan, oq, va gulpoyalar va gul bandilarda, bundan tashqari shu, qo‘ng‘ir bezli tuklar. Barglar 5–15 (20) mm uzunlikda, 4–6 mm kenglikda, toraygan keng qisqa barg bandida, elliptik yoki deyarli romb shaklli, chetida mayda-tishli. Gulpoyalar 3–8 cm uzunlikda, bir necha marta gul bandlarilardan uzunroq. Soyabon 3–8 gulli. O‘ram bargchalari 4–15 mm uzunlikda, ko‘p sonli, cho‘ziq-teskari tuxumsimon yoki cho‘ziq-nashtarsimon, kuchli toraygan asosiga qarab, butun qirrali, yuqorida yumaloqlangan, ba’zan qisqa o‘tkirlashgan, tukli uzun ingichka yoyilgan tuklar aralashma bezli. Gul bandilar 0.3–1 cm uzunlikda, bo‘g‘imsiz. Kosacha 5–6 mm uzunlikda, 2 / 3 ajratilgan, tukli uzun ingichka yoyilgan tuklargacha aralashma bezli; tishlar nashtarsimon. Gultoj oqish-pushti, tomoqda to‘q qirmizi hoshiyasiz; nay kosachadan qisqaroq; gultoj yaprog‘i 3–4 mm diametrda. Tugunchak tuxumsimon; ustuncha juda kichik, 1 mm gacha uzunlikda. Ko‘sak 5–6 mm diametrda, ko‘p urug‘li. Urug‘ nashtarsimon, to‘q-qo‘ng‘ir, qirrali.
Annual plant up to 10 cm tall, sparsely covered rather long, thin, spreading, white, and on scapes and pedicels, except that, brown glandular hairs. Leaves 5–15 (20) mm long, 4–6 mm wide, narrowed in broad short petiole, elliptic or almost rhombic, along the margin finely-toothed. Scapes 3–8 cm long, in several times longer than pedicels. Umbel 3–8-flowered. Phyllaries 4–15 mm long, numerous, oblong-obovate or oblong-lanceolate, strongly narrowed towards the base, entire, at the top rounded, sometimes shortly acute, hairy long thin spreading hairs with admixture of glandular. Pedicels 0.3–1 cm long, without articulation. Calyx 5–6 mm long, up to 2 / 3 divided, hairy long thin spreading hairs with admixture of glandular; teeth lanceolate. Corolla whitish-pink, in throat without purple border; tube shorter than the calyx; limb 3–4 mm in diameter. Ovary ovate; style very small, up to 1 mm long. Capsule 5–6 mm in diameter, many-seeded. Seed lanceolate, dark-brown, ribbed.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетнее растение до 10 см выс., рассеянно покрытое довольно длинными, тонкими, оттопыренными, белыми, а на стрелках и цветоножках, кроме того, бурыми железистыми волосками. Листья 5–15 (20) мм дл., 4–6 мм шир., сужены в широкий короткий черешок, эллиптические или почти ромбические, по краю мелкозубчатые. Стрелки 3–8 см дл., в несколько раз длиннее цветоножек. Зонтик 3–8-цветковый. Листочки обертки 4–15 мм дл., многочисленные, продолговато-обратнояйцевидные или продолговато-ланцетные, сильно суженные к основанию, цельнокрайние, наверху закругленные, иногда коротко заостренные, опушены длинными тонкими оттопыренными волосками с примесью железистых. Цветоножки 0.3–1 см дл., без сочленения. Чашечка 5–6 мм дл., до 2/3 разделенная, опушена длинными тонкими оттопыренными волосками с примесью железистых; зубцы ланцетные. Венчик беловато-розовый, в зеве без пурпурового окаймления; трубка короче чашечки; отгиб 3–4 мм в диам. Завязь яйцевидная; столбик очень маленький, до 1 мм дл. Коробочка 5–6 мм в диам., многосемянная. Семена ланцетные, темно-бурые, ребристые.

«Флора Узбекистана», 2-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 2 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Androsace turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (17)