O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Elwendia chaerophylloides(Regel & Schmalh.) Pimenov & Kljuykov

· Буниум бутеневидный

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Elwendia
Ruscha nomi · Russian name
Буниум бутеневидный
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), oziq-ovqatbop (food), efir moyli (essential-oil)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Bunium chaerophylloides
Birinchi chop etilgan · First published
Pl. Syst. Evol. 299: 1002 (2013)
bazionim · basionym: Carum chaerophylloides Regel & Schmalh., Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 5: 585 (1877)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 230-bet (vol. 7, p. 230) · Bunium chaerophylloides (Regel et Schmalh.) Drude nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar
Fine-earth, gravelly, stony slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyul
Flowering Apr–May, fruiting May–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Sirdari daryosining vodiyi, Farg‘ona vodiyi, Tyan-Shan (Talas Olatov -g‘arbiy uch, Qoratog‘ -janubiy qism, tizmalar Pskom, Ugom, Qarjontov -janubiy qism, tizmalar Pskom, Ugom, Qarjontov, Chotqol -g‘arbiy qism, Qurama, Mo‘g‘ultov, Farg‘ona), Pomir-Oloy (tizma Oloy, Turkiston, Nurota tizmasi, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, Bobotog‘, g‘arbiy. Badaxshan, Darvoz, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Badxiz
Valley of river Syrdari, Fergana valley, Tian Shan (Talas Alatau -western tip, Karatau -southern part, ranges Pskem, Ugam, Karzhantau -southern part, ranges Pskem, Ugam, Karzhantau, Chatkal -western part, Kurama, Mogoltau, Fergana), Pamir-Alai (range Alai, Turkestan, Nuratau, Zarafshan, Hissar, Kugitang, Babatag, western. Badakhshan, Darvaz, foothills of southern Tajikistan), Badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Butunlay tuksiz polikarpik o‘simliklar 30–70 cm balandlikda. Tuganak sharsimon, 8–20 mm diametrda, заглубленный. Poyalar yakka, 1.5–7 mm diametrda asosida, kovak, yumaloq, ingichka-egatli, o‘rtadan shoxlanuvchi. Ildiz oldi barglar uzun barg bandilarda; plastinka 5–9 cm uzunlikda, 3–7 cm kenglikda, shakli uchburchak-oval, uch marta-to‘rt marta patsimon kesilgan; segmentlar bandchalarda; uchki bo‘laklar 1 cm gacha uzunlikda, 2.5–3 mm atrofida kenglikda, nashtarsimon; poya qisqa barg bandilarda yoki bandsiz, nashtarsimonli, pardasimon hoshiyali, ozmi-ko‘pmi cho‘zilgan barg qinilar, plastinkali, характерно sinib o‘tgan (tizzasimon egilgan rahisda pastga); yuqorigi bandsiz, patsimon kesilgan, 4li va yanada juft yon birlamchi segmentlar; uchki bo‘laklar ipsimon, qisqa. Soyabonlar 6–14 cm diametrda, 10–16 nurli; nurlar 1.5–5.0(7.0) cm uzunlikda; o‘ram yoki 1–2 ipsimon bargchalardan yo‘q; kichik soyabonlar 2 cm atrofida diametrda, 20–25 gulli; gul bandilar ingichka, mevalaganda 6.5–10 mm gacha uzunlikda, siyrak joylashgan; kichik o‘ram yoki kamdan-kam 1 kichik bargchadan yo‘q. Gulbarglar oq, tuksiz, 1.5 mm atrofida uzunlikda, keng teskari tuxumsimon, chetki ozgina ichkidan kattaroq, o‘yiq, keng, qayrilganli ichkariga uch. Stilopodiy qisqa-konussimon; ustuncha shoxilar 0.4–0.6 mm uzunlikda, chiziqsimon, qayrilgan mericarplarning orqa tomonida. Mevalar tuksiz, siqilgan yonlarli, asosiga qarab aniq toraygan va bir necha buralgan, keskin hidsiz, chiziqsimon, ozgina buralgan ingichka meva bandlarilardan qisqaroq, характерно bo‘linuvchi yuqoridan mericarplarda; komissura keng, ekzokarp komissural tomonda kirib boradi; karpofor ikki bo‘lakka bo‘lingan, ingichka ipsimon shoxlarli, приросшими mericarplarga. Mericarplar qavariq orqali, 3–7 mm uzunlikda, 0.6–0.8 mm kenglikda, chiziqsimon, teng ipsimon qirralarli. Sekretor kanalchalar egatlarda yakka, tor, komissural tomonda 2da har bir mericarplar. Endosperm komissural tomonlarli deyarli yassi. 2 n = 12.
Completely glabrous polycarpic plants 30–70 cm tall. Tuber globose, 8–20 mm in diameter, заглубленный. Stems solitary, 1.5–7 mm in diameter at the base, hollow, rounded, thinly-grooved, from middle branching. Basal leaves on long petioles; blade 5–9 cm long, 3–7 cm wide, in outline triangular-oval, three times-four times pinnatisect; segments on petiolules; terminal lobes up to 1 cm long, about 2.5–3 mm wide, lanceolate; cauline on short petioles or sessile, provided with lanceolate, membranous bordered, more or less elongated sheaths, with blade, характерно refracted (geniculately curved along rachis downward); upper sessile, pinnatisect, with 4 and more pairs lateral primary segments; terminal lobes filiform, short. Umbels 6–14 cm in diameter, 10–16-ray; rays 1.5–5.0(7.0) cm long; involucre absent or from 1–2 filiform leaflets; umbellules about 2 cm in diameter, 20–25-flowered; pedicels thin, in fruit up to 6.5–10 mm long, spaced; involucel absent or more rarely from 1 small leaflet. Petals white, glabrous, about 1.5 mm long, broadly obovate, marginal a little larger than inner, emarginate, with broad, recurved inward apex. Stylopodium short-conical; style branches 0.4–0.6 mm long, linear, reflexed on dorsal side of mericarps. Fruits glabrous, compressed with sides, towards the base clearly narrowed and several twisted, without sharp smell, linear, a little shorter than sinuous thin fruit stalks, характерно dividing above on mericarps; commissure broad, exocarp extends on commissural side; carpophore bipartite, with thin filiform branches, приросшими to mericarps. Mericarps convex with back, 3–7 mm long, 0.6–0.8 mm wide, linear, with equal filiform ribs. Secretory canals in grooves solitary, narrow, on commissural side along 2 in each mericarps. Endosperm with commissural sides almost flat. 2 n = 12.
Asl matn (ruscha) · Russian originalСовершенно голые поликарпики 30–70 см выс. Клубень шаровидный, 8–20 мм в диам., заглубленный. Стебли одиночные, 1.5–7 мм в диам. при основании, полые, округлые, тонкобороздчатые, от середины ветвящиеся. Прикорневые листья на длинных черешках; пластинки 5–9 см дл., 3–7 см шир., в очертании треугольно-овальные, трижды-четырежды перисторассеченные; сегменты на черешочках; конечные доли до 1 см дл., около 2.5–3 мм шир., ланцетные; стеблевые на коротких черешках или сидячие, снабженные ланцетными, пленчато окаймленными, б.м. удлиненными влагалищами, с пластинкой, характерно преломленной (коленчато изогнутой по рахису вниз); верхние сидячие, перисторассеченные, с 4 и более парами боковых первичных сегментов; конечные доли нитевидные, короткие. Зонтики 6–14 см в диам., 10–16-лучевые; лучи 1.5–5.0(7.0) см дл.; обертка отсутствует или из 1–2 нитевидных листочков; зонтички около 2 см в диам., 20–25-цветковые; цветоножки тонкие, при плодах до 6.5–10 мм дл., расставленные; оберточка отсутствует или реже из 1 маленького листочка. Лепестки белые, голые, около 1.5 мм дл., широко обратнояйцевидные, краевые немного крупнее внутренних, выемчатые, с широкой, загнутой внутрь верхушкой. Подстолбия короткоконические; стилодии 0.4–0.6 мм дл., линейные, отогнутые на спинную сторону мерикарпиев. Плоды голые, сжатые с боков, к основанию явственно суженные и несколько скрученные, без резкого запаха, линейные, немного короче извилистых тонких плодоножек, характерно разделяющиеся сверху на мерикарпии; комиссура широкая, экзокарп заходит на комиссуральную сторону; карпофор двураздельный, с тонкими нитевидными ветвями, приросшими к мерикарпиям. Мерикарпии выпуклые со спинки, 3–7 мм дл., 0.6–0.8 мм шир., линейные, с равными нитевидными ребрами. Секреторные канальцы в ложбинках одиночные, узкие, на комиссуральной стороне по 2 в каждом мерикарпии. Эндосперм с комиссуральной стороны почти плоский. 2n=12.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Elwendia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (25)