O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Phytotaxa 382: 219 (2018)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan
Yashash joylari · Habitat
Tog‘larning pastki mintaqasining toshloq-shag‘alli yonbag‘irlarida, balandlikda 1600–1700 m On stony-gravelly slopes of lower belt of mountains, at an altitude of 1600–1700 m
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Butunlay tuksiz polikarpik o‘simliklar 15–25 cm balandlikda. Poyalar yakka, asosida 1 mm atrofida diametrda, to‘liq, yumaloq, biroz burchakli bo‘g‘imlarda, yon shoxlarli markaziy soyabonning darajasida. Ildiz oldi barglar noma’lum; poya soni 2–4, pastki poya barg bandilar 1 cm gacha uzunlikda, tor barg qinilarli; plastinka patsimon, 8–10 mm uzunlikda, 7 mm kenglikda, teskari tuxumsimon; birlamchi segmentlar bandchalarda; uchki segmentlar ajratilgan 2–3 qisqa chiziqsimon-nashtarsimon bo‘laklarda; yuqorigi poya barglar nashtarsimon yoki chiziqsimon-nashtarsimon barg qinilar 5–10 mm uzunlikdali; plastinka patsimon; uchki segmentlar qisqa, chiziqsimon. Soyabonlar 7 cm gacha diametrda, 3–5 nurli; nurlar 3.5 cm gacha uzunlikda; o‘ram yoki 1–3 tor-chiziqsimon bargchalardan yo‘q; kichik soyabonlarda 10 gullargacha; gul bandilar, teng, yumaloq, ingichka; kichik o‘ram 2–3 tor-chiziqsimon bargchalardan. Kosacha tishlari sezilmas. Gulbarglar oq. Stilopodiy yassi-konussimon; ustuncha shoxilar 1–1.3 mm uzunlikda, qayrilgan mericarplarning orqa tomonida. Mevalar tuksiz, silindrsimon; komissura keng, ekzokarp ozgina komissural tomonda kirib boradi; karpofor ikki bo‘lakka bo‘lingan deyarli asosgacha, erkin ipsimon shoxlarli. Mericarplar qavariq orqali, 5–6 mm uzunlikda, 0.8–1 mm kenglikda, chiziqsimon, emas siqilgan, teng ipsimon qirralarli. Sekretor kanalchalar egatlarda yakka, komissural tomonda 2da. Endosperm komissural tomonlarli yassi. Completely glabrous polycarpic plants 15–25 cm tall. Stems solitary, at the base about 1 mm in diameter, solid, rounded, slightly angular in nodes, with lateral branches on level of central umbel. Basal leaves unknown; cauline numbering 2–4, lower cauline on petioles up to 1 cm long, with narrow sheaths; blade pinnate, 8–10 mm long, 7 mm wide, obovate; primary segments on petiolules; terminal segments divided on 2–3 short linear-lanceolate lobes; upper cauline leaves with lanceolate or linear-lanceolate sheaths 5–10 mm long; blade pinnate; terminal segments short, linear. Umbels up to 7 cm in diameter, 3–5-ray; rays up to 3.5 cm long; involucre absent or from 1–3 narrow-linear leaflets; in umbellules up to 10 flowers; pedicels, equal, rounded, thin; involucel from 2–3 narrow-linear leaflets. Calyx teeth inconspicuous. Petals white. Stylopodium flat-conical; style branches 1–1.3 mm long, reflexed on dorsal side of mericarps. Fruits glabrous, cylindrical; commissure broad, exocarp a little extends on commissural side; carpophore bipartite almost up to base, with free filiform branches. Mericarps convex with back, 5–6 mm long, 0.8–1 mm wide, linear, not compressed, with equal filiform ribs. Secretory canals in grooves solitary, on commissural side along 2. Endosperm with commissural sides flat.Asl matn (ruscha) · Russian originalСовершенно голые поликарпики 15–25 см выс. Стебли одиночные, при основании около 1 мм в диам., выполненные, округлые, слегка угловатые в узлах, с боковыми ветвями на уровне центрального зонтика. Прикорневые листья неизвестны; стеблевые в числе 2–4, нижние стеблевые на черешках до 1 см дл., с узкими влагалищами; пластинка перистая, 8–10 мм дл., 7 мм шир., обратнояйцевидная; первичные сегменты на черешочках; конечные сегменты разделены на 2–3 короткие линейно-ланцетные доли; верхние стеблевые листья с ланцетными или линейно-ланцетными влагалищами 5–10 мм дл.; пластинка перистая; конечные сегменты короткие, линейные. Зонтики до 7 см в диам., 3–5-лучевые; лучи до 3.5 см дл.; обертка отсутствует или из 1–3 узколинейных листочков; в зонтичках до 10 цветков; цветоножки, равные, округлые, тонкие; оберточка из 2–3 узколинейных листочков. Зубцы чашечки незаметные. Лепестки белые. Подстолбия плоско-конические; стилодии 1–1.3 мм дл., отогнутые на спинную сторону мерикарпиев. Плоды голые, цилиндрические; комиссура широкая, экзокарп немного заходит на комиссуральную сторону; карпофор двураздельный почти до основания, со свободными нитевидными ветвями. Мерикарпии выпуклые со спинки, 5–6 мм дл., 0.8–1 мм шир., линейные, не сжатые, с равными нитевидными ребрами. Секреторные канальцы в ложбинках одиночные, на комиссуральной стороне по 2. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. «Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.