«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik yashil o‘simlik 15–40 cm balandlikda. Ildizpoya uzun, o‘rmalovchi, chiqaruvchi bir necha zich bargli ортотропных novdalar. Poyalar yakka, tik, asosida biroz egilgan, tukli yumshoq uzun, uzoqlashgan yoki yarim yopishgan tuklar. Barglar ildiz oldi rozetkalar o‘tmas, cho‘ziq-elliptik, asosida toraygan barg bandida, teng, uzunroq yoki plastinkadan qisqaroq, 2–5 cm uzunlikda, 1.5–2 cm kenglikda. Poya barglar bandsiz, yarim o‘rab turuvchi, deyarli yopishgan poyaga, cho‘ziq-oval yoki oval-nashtarsimon, o‘tmasroq yoki qisqa o‘tkirlashgan, tukli chetlarida yopishgan, tomirlari bo‘ylab uzoqlashgan tuklar. Burama to‘pgullar odatda ikki, kamdan-kam uch, mevalaganda ular siyrak, uzun, ko‘p gulli, 5–15 cm uzunlikda. Meva bandilar ingichka, uzun, 0.8–1.5 cm uzunlikda, gorizontal yoki qiyshiq chetga og‘gan, tukli zich yopishgan tuklar. Kosacha qo‘ng‘iroqsimon, asosida tukli uzun ilmoqli tuklar, gul 1.5–2 mm uzunlikda, mevalaganda 4–5 mm uzunlikda, 2 / 3da va chuqurroq kesikli nashtarsimon, ajraluvchida mevalaganda bo‘laklar, tukli to‘g‘ri yarim yopishgan tuklar. Gultoj zangori, yassi keng gultoj yaprog‘ili, 0.7–0.9 cm diametrda, naydan 1.5–2 marta uzunroq; changchilar yashirin gultojning nayida. Ustuncha gullashdan keyin kosachadan chiqib turadi. Yong‘oqchalar tuxumsimon, uchida o‘tkir-uchburchak, tor hoshiyali, to‘q-qo‘ng‘ir, 2–2.5 mm uzunlikda; areola keng-ellipsoid kam-sezilarli egatchali. Perennial green plant 15–40 cm tall. Rhizome long, creeping, producing several densely leafy ортотропных shoots. Stems solitary, erect, at the base slightly curved, hairy soft long, distant or semi-appressed hairs. Leaves basal rosettes obtuse, oblong-elliptic, at the base narrowed in petiole, equal, longer or shorter than the blade, 2–5 cm long, 1.5–2 cm wide. Cauline leaves sessile, half-clasping, almost appressed to stem, oblong-oval or oval-lanceolate, bluntish or shortly acute, hairy along the margins appressed, along the veins distant hairs. Helicoid cymes usually two, more rarely three, in fruit they loose, long, many-flowered, 5–15 cm long. Fruit stalks thin, long, 0.8–1.5 cm long, horizontally or obliquely spreading, hairy dense appressed hairs. Calyx campanulate, at the base hairy long hooked hairs, in flower 1.5–2 mm long, in fruit 4–5 mm long, on 2 / 3 and deeper incised on lanceolate, diverging in fruit lobes, hairy straight semi-appressed hairs. Corolla light blue, with flat broad limb, 0.7–0.9 cm in diameter, 1.5–2 times longer than the tube; stamens hidden in tube of corolla. Style after flowering protrudes from calyx. Nutlets ovate, at the apex sharply-triangular, with narrow border, dark-brown, 2–2.5 mm long; areola broad-ellipsoid with few-conspicuous groove.Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние зеленые растения 15–40 см выс. Корневища длинные, ползучие, выпускающие несколько густо облиственных ортотропных побегов. Стебли одиночные, прямостоячие, у основания слегка изогнутые, опушенные мягкими длинными, отстоящими или полуприжатыми волосками. Листья прикорневой розетки тупые, продолговато-эллиптические, при основании суженные в черешок, равный, длиннее или короче пластинки, 2–5 см дл., 1.5–2 см шир. Стеблевые листья сидячие, полустеблеобъемлющие, почти прижатые к стеблю, продолговато-овальные или овально-ланцетные, туповатые или коротко заостренные, опушенные по краям прижатыми, по жилкам отстоящими волосками. Завитков обычно два, реже три, при плодах они рыхлые, длинные, многоцветковые, 5–15 см дл. Плодоножки тонкие, длинные, 0.8–1.5 см дл., горизонтально или косо отклоненные, опушенные густыми прижатыми волосками. Чашечка колокольчатая, при основании опушенная длинными крючковатыми волосками, в цвету 1.5–2 мм дл., при плодах 4–5 мм дл., на 2 /3 и глубже надрезана на ланцетовидные, расходящиеся при плодах доли, опушенные прямыми полуприжатыми волосками. Венчик голубой, с плоским широким отгибом, 0.7–0.9 см в диам., в 1.5–2 раза длиннее трубки; тычинки скрытые в трубке венчика. Столбик после цветения выставляется из чашечки. Эремы яйцевидные, на верхушке остротреугольные, с узкой каймой, темно-бурые, 2–2.5 мм дл.; ареола широкоэллипсоидальная с малозаметной бороздкой. «Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.