O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Onosma albicaulisPopov

Oqpoyali mexrigiyoh · Оносма белостебельная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Onosma
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Oqpoyali mexrigiyoh
Ruscha nomi · Russian name
Оносма белостебельная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Descr. Pl. Nov. Turkestan. : 69 (1916)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 108-bet (vol. 8, p. 108)
Yashash joylari · Habitat
Xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, toshloq yonbag‘irlar, ko‘chkilar, daryo terrasalar
Outcrops of variegated rocks, stony slopes, screes, river terraces
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyul–avgust
Flowering May–Jun, fruiting Jul–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Farg‘ona tizmasi), Pomir-Oloy (tizmalar Zarafshon, Hisor, Kuhitang)
Tian Shan (Fergana range), Pamir-Alai (ranges Zarafshan, Hissar, Kugitang)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
O‘simlik 10–20(30) cm balandlikda, kul rang tuklanishdan, ildiz to‘q-qizil. Poyalar soni 1–5, oddiy, biroz ingichka, oq, qoplangan pastga yo‘nalgan tuklar uzun qilli tuklarning aralashmasili. Barglar 1–3(5) cm uzunlikda, kamdan-kam yanada yirik, kurak shaklli-cho‘ziq, kamdan-kam teskari tuxumsimon, o‘tmas, asosiga qarab toraygan, yo‘g‘onroq, 1 tomirli. Burama to‘pgullar ko‘p sonli novdalarning uchlarida, gullashning boshisida kuchli qayrilgan va boshchasimon, gullash выпрямляющиесяdan va keyin biroz вытягивающиеся, mevalarda siyrakroq. Gulyonbargli barglar chiziqsimon yoki nashtarsimon, gullardan qisqaroq. Kosacha gul 7 mm uzunlikda, chiziqsimonli, ancha qattiq oq-qilli o‘tmas bo‘laklar, mevalaganda oz cho‘ziladigan. Gultoj pushti -ko‘k yoki och-binafsha, tashqarida zich yumshoq tukli-uzun tukli, ingichka uzunli (15 mm) nay, 2 marta oshuvchi kosachada, va kichkinali (8 mm diametrda) gultoj yaprog‘i likopchasimon shakl. Gullar диморфно-гетеростильные: одних individlarda qisqa ustuncha va changchilarli, birikkan tomoqda sezilarli changchi ipilarda, shunday -ki chang xaltachasilar butunlay yoki deyarli butunlay tomoqdan chiqib turadi, changchilarning boshqa individlarida gultojning nayining o‘rtasida joylashgan, va ustuncha uzun, shunday -ki tumshuqcha высовывается tomoqdan (2–3 mmda). Chang xaltachasilar cho‘ziq-chiziqsimon, 2 mm uzunlikda, sariq, ikkala uchlar o‘tmas. Ustuncha uchida qisqa kesilgan, 2 sharsimon tumshuqchalarli uzun ustunchali gullarda va butun ikki bo‘lakli tumshuqchali qisqa ustunchali gullarda. Yong‘oqchalar 5 mm uzunlikda, kul rang, tor, to‘g‘ri, cho‘ziq, aniq yon o‘simtalarli, mayda бородавчато-бугорчатые.
Plant 10–20(30) cm tall, grey from pubescence, root dark-red. Stems numbering 1–5, simple, somewhat thin, white, covered downward directed hairs with admixture of long bristly hairs. Leaves 1–3(5) cm long, more rarely more large, spathulate-oblong, more rarely obovate, obtuse, towards the base narrowed, thickish, with 1 vein. Helicoid cymes numerous on ends of shoots, in beginning of flowering strongly recurved and capitate, after flowering выпрямляющиеся and slightly вытягивающиеся, in fruits loosish. Bracteal leaves linear or lanceolate, shorter than flowers. Calyx in flower 7 mm long, with linear, rather rigid white-bristly obtuse lobes, in fruit little elongating. Corolla pink -blue or light-violet, outside densely downy-hairy, with thin long (15 mm) tube, in 2 times exceeding calyx, and with small (8 mm in diameter) limb saucer-shaped shape. Flowers диморфно-гетеростильные: on одних individuals with short style and stamens, attached in throat on conspicuous filaments, so that anthers entirely or almost entirely protrude from throat, on other individuals of stamens arranged at middle of tube of corolla, and style long, so that stigma высовывается from throat (on 2–3 mm). Anthers oblong-linear, 2 mm long, yellow, on both ends obtuse. Style at the apex shortly dissected, with 2 globose stigmas in long-styled flowers and entire with two-lobed stigma in short-styled flowers. Nutlets 5 mm long, grey, narrow, straight, oblong, with distinct lateral outgrowths, small бородавчато-бугорчатые.
Asl matn (ruscha) · Russian originalРастение 10–20(30) см выс., серое от опушения, корень темно-красный. Стебли в числе 1–5, простые, тонковатые, белые, покрытые вниз направленными волосками с примесью длинных щетинистых волосков. Листья 1–3(5) см дл., реже более крупные, лопатчато-продолговатые, реже обратнояйцевидные, тупые, к основанию суженные, толстоватые, с 1 жилкой. Завитки многочисленные на концах побегов, в начале цветения сильно загнутые и головчатые, после цветения выпрямляющиеся и слегка вытягивающиеся, в плодах рыхловатые. Прицветные листья линейные или ланцетные, короче цветков. Чашечка в цвету 7 мм дл., с линейными, довольно жестко белощетинистыми тупыми долями, при плодах мало удлиняющимися. Венчик розово -синий или светло-фиолетовый, снаружи густо пушисто-волосистый, с тонкой длинной (15 мм) трубкой, в 2 раза превышающей чашечку, и с небольшим (8 мм в диам.) отгибом блюдцевидной формы. Цветки диморфно-гетеростильные: на одних особях с коротким столбиком и тычинками, прикрепленными в зеве на заметных нитях, так что пыльники целиком или почти целиком выставляются из зева, на других особях тычинки расположены у середины трубки венчика, а столбик длинный, так что рыльце высовывается из зева (на 2–3 мм). Пыльники продолговато-линейные, 2 мм дл., желтые, на обоих концах тупые. Столбик на верхушке коротко рассеченный, с 2 шаровидными рыльцами в длинностолбиковых цветках и цельный с двулопастным рыльцем в короткостолбиковых цветках. Эремы 5 мм дл., серые, узкие, прямые, продолговатые, с ясными боковыми выростами, мелко бородавчато-бугорчатые.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Onosma turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (22)