O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Onosma barsczewskiiLipsky

Barshevskiy mexrigiyohi · Оносма Барщевского

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Onosma
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Barshevskiy mexrigiyohi
Ruscha nomi · Russian name
Оносма Барщевского
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 26: 494 (1910)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 108-bet (vol. 8, p. 108) · Onosma barsczewskyi Lipsky nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar
Fine-earth, gravelly, stony slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar
Mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun
Flowering May–Jun, fruiting Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Farg‘ona tizmasi), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Hisor, Pyotr I, Darvoz, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Tian Shan (Fergana range), Pamir-Alai (ranges Alai, Hissar, Peter the Great, Darvaz, foothills of southern Tajikistan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
O‘simlik 20–55 cm balandlikda, ildiz qora-qo‘ng‘ir. Poyalar soni 5–10, oddiy, yopishganli, yuqoriga yo‘nalgan ingichka va yo‘g‘on tuklar, shu sababli oq, yoki ba’zan faqat aynan pastki tuklarning poyasining qismi yo‘nalgan pastga. Barglar tor-nashtarsimondan tuxumsimon, qoplangangacha ikkala tomon yopishgan, o‘tirgan qillarning yirik do‘ngchalarida; barglar ildiz oldi rozetkalar asta-sekin toraygan barg bandida; poya (2)4–10 cm uzunlikda, 1–2 cm kenglikda, bandsiz, asosida kengaygan, deyarli poyani o‘rab turuvchi, yuqoriga qarab toraygan. To‘pgul boshchasimon, novdalarning uchlarida, yakka yoki juft burama to‘pguldan. Gul bandilar qisqa, 3–7 mm, sertuk-qilli. Gulyonbarglar nashtarsimon, yopuvchi kosacha. Kosacha 12–16 mm uzunlikda; bo‘laklar chiziqsimon, yopishgan oqli, chetida yarim-yoyilgan qillar. Gultoj 16–21 mm uzunlikda, sariq, keyin pushtilashuvchi, keyinroq binafsha-qizil, pastki qismida nay shaklli, o‘rtada birdaniga kengayuvchi, tomoqda toraygan, gultoj yaprog‘ining kichik qayrilgan tishlarili. Chang xaltachasilar deyarli emas gultojdan chiqib turadi, yopishgan asoslar; changchi ipilar pastda kengaygan, biroz chang xaltachasilardan qisqaroq. Halqa nektarnik tuksiz. Yong‘oqchalar 5–7 mm uzunlikda, biroz chuqurchali-ajinli, yaltiroq, keskin toraygan tumshuqda.
Plant 20–55 cm tall, root black-brown. Stems numbering 5–10, simple, covered with appressed, upward directed thin and thick hairs, whereby white, or sometimes only in the very lower part of stem of hairs directed downward. Leaves from narrow-lanceolate up to ovate, covered with both side of appressed, sessile on large tubercles of bristles; leaves basal rosettes gradually narrowed in petiole; cauline (2)4–10 cm long, 1–2 cm wide, sessile, at the base broadened, almost amplexicaul, upward narrowed. Inflorescence capitate, on ends of shoots, from solitary or paired helicoid cyme. Pedicels short, 3–7 mm, shaggy-bristly. Bracts lanceolate, covering calyx. Calyx 12–16 mm long; lobes linear, covered with appressed white, along the margin semi-spreading bristles. Corolla 16–21 mm long, yellow, then turning pink, later violet-red, in the lower part tubular, in middle suddenly widening, in throat narrowed, with small reflexed teeth of limb. Anthers almost not protrude from corolla, stuck together bases; filaments at the bottom broadened, slightly shorter than anthers. Ring nectary glabrous. Nutlets 5–7 mm long, slightly pitted-wrinkled, shining, sharply narrowed in beak.
Asl matn (ruscha) · Russian originalРастение 20–55 см выс., корень черно-бурый. Стебли в числе 5–10, простые, покрытые прижатыми, вверх направленными тонкими и толстыми волосками, отчего белые, или иногда только в самой нижней части стебля волоски направлены вниз. Листья от узколанцетных до яйцевидных, покрытых с обеих сторон прижатыми, сидящими на крупных бугорках щетинками; листья прикорневой розетки постепенно сужены в черешок; стеблевые (2)4–10 см дл., 1–2 см шир., сидячие, у основания расширенные, почти стеблеобъемлющие, кверху суженные. Соцветие головчатое, на концах побегов, из одиночного или парного завитка. Цветоножки короткие, 3–7 мм, мохнато-щетинистые. Прицветники ланцетные, прикрывающие чашечки. Чашечка 12–16 мм дл.; доли линейные, покрыты прижатыми белыми, по краю полуоттопыренными щетинками. Венчик 16–21 мм дл., желтый, потом розовеющий, позже фиолетово-красный, в нижней части трубчатый, в средней внезапно расширяющийся, в зеве суженный, с маленькими отогнутыми зубцами отгиба. Пыльники почти не выдаются из венчика, слипшиеся основаниями; нити внизу расширенные, чуть короче пыльников. Кольцевой нектарник голый. Эремы 5–7 мм дл., слегка ямчато-морщинистые, блестящие, резко сужены в носик.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Onosma turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (22)