O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Solenanthus turkestanicus(Regel & Smirn.) Kusn.

Turkiston nayguli · Трубкоцвет туркестанский

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Solenanthus
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Turkiston nayguli
Ruscha nomi · Russian name
Трубкоцвет туркестанский
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Cynoglossum turkestanicum; Kuschakewiczia turkestanica
Birinchi chop etilgan · First published
Fl. Caucas. Crit. 4(2): 141 (1913)
bazionim · basionym: Kuschakewiczia turkestanica Regel & Smirn., Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 5: 626 (1877)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 162-bet (vol. 8, p. 162)
Yashash joylari · Habitat
Gilli cho‘llar, tog‘ oldi tekisliklar, lyossli, mayda tuproqli yonbag‘irlar, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari
Clayey deserts, foothill plains, loess, fine-earth slopes, outcrops of variegated rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi mart, mevalashi may–iyun
Flowering Mar, fruiting May–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Mirzacho‘l, Zeravshan daryosining vodiyi, Pomir-Oloy (tizmalar: Turkiston, Nurota, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Karabil-badxiz
Mirzachul, valley of river Zeravshan, Pamir-Alai (ranges: Turkestan, Nurata, Zarafshan, Hissar, Kugitang, foothills of southern Tajikistan), Karabil-badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ildiz yo‘g‘on, uchida ko‘p-asosiy. Poyalar bir necha, yuqoriga ko‘tarilgan, qirrali-burchakli, oddiy, zich yoyilgan qilli-tukli, yuqorigi bargsiz qism yopishgan qilli-tuklida, (10)20–35(50) cm balandlikda. Rozetkali barglar vaqtida gullash yumshoq va zich sertuk tukli, cho‘ziq yoki nashtarsimon, o‘tmasroq yoki o‘tkir, 0.5–1.3(2) cm kenglikda, asosida ponasimon cho‘zilgan yopishgan tukli barg bandida, mevalaganda yanada keng, (3)5–9 cm, uzunlik 12–25 cmda cho‘ziq yoki cho‘ziq-keng-elliptik, yanada qattiq, yashilroq, ikkala tomon yanada siyrak va qilli uzun tukli; qillar do‘ngchalarda joylashgan; poya emas покрывают poya uchgacha, cho‘ziq-nashtarsimon, o‘tkir, pastki asosida qisqa toraygan, yuqorigi bandsiz, 5–10 cm uzunlikda, 1.5–3 cm kenglikda. To‘pgul avval boshchasimon, keyinroq qalqonsimon, 5–6 novdalarning turli uzunlikili, yetuvchi (10)13–15 cm, tikka turgan turli tomonlarda; nihoyatda kam yon novdachalar kam gulli buralishli bor. Gul bandilar juda qisqa, kul rang-yumshoq tukli. Kosacha 3–4 mm uzunlikda, kul rang-yumshoq tukli, bo‘laklar chiziqsimon-cho‘ziq yoki nashtarsimonli, o‘tmasroq. Gultoj yashilroq-sariq, nay shaklli, 4–4.5 mm uzunlikda, kosachadan uzunroq, uchburchak-nashtarsimon yoki cho‘ziq, o‘tkirlashganli, ichkariga o‘ralgan tishlar, 1.75–2 mm uzunlikda. Kichik chulg‘amalar birikkan yuqori qismida nay, biroz pastda changchili changchi ipilarning birikishi, juda kichik, tor, uchida biroz 2 bo‘lakli, ilmoqsimon egilgan ichkariga nay, chetida uzun tukli. Changchili changchi ipilar birikkan nayning tomoqida, uzoq gultojdan chiqib turadi (changchi ipilar ko‘rinadigan gultoj yaprog‘ining tor bo‘laklari orasida); chang xaltachasilar deyarli sharsimon, 1–1.5 mm uzunlikda. Ustuncha asosida qalinlashishsiz, uzoq gultojdan chiqib turadi. 4 yong‘oqchalar rivojlangan 1–2dan, deyarli yumaloq, 7–9 mm diametrda, biroz yassi; orqada, yonlar va qorin tomoni zich qisqa langarsimon tikanli; tikanlar konussimon, butunlay ingichka so‘rg‘ichli. Chandiq uchburchak-tuxumsimon, yarmiga teng qorin tomonlar; qiltiq yo‘q.
Root thick, at the apex many-main. Stems several, ascending, angular, simple, densely spreading bristly-hairy, in upper leafless part appressed bristly-hairy, (10)20–35(50) cm tall. Rosette leaves during flowering soft and densely shaggy hairy, oblong or lanceolate, bluntish or acute, 0.5–1.3(2) cm wide, at the base cuneate drawn out in appressed hairy petiole, in fruit more broad, (3)5–9 cm, at length 12–25 cm oblong or oblong-broad-elliptic, more rigid, greenish, with both side more sparsely and bristly hairy; bristles sit on tubercles; cauline not покрывают stem up to apex, oblong-lanceolate, acute, lower at the base shortly narrowed, upper sessile, 5–10 cm long, 1.5–3 cm wide. Inflorescence at first capitate, later corymbose, with different length 5–6 shoots, reaching (10)13–15 cm, erect in different sides; extremely rarely there are lateral twigs with few-flowered sinuosity. Pedicels very short, grey-downy. Calyx 3–4 mm long, grey-downy, with lobes of linear-oblong or lanceolate, bluntish. Corolla greenish-yellow, tubular, 4–4.5 mm long, longer than the calyx, with triangular-lanceolate or oblong, acute, inward wrapped teeth, 1.75–2 mm long. Cymules attached in the upper part tube, slightly below attachment of staminate filaments, very small, narrow, at the apex slightly 2-lobed, hooked curved inward tube, along the margin hairy. Staminate filaments attached in throat of tube, far protrude from corolla (filaments visible between narrow lobes of limb); anthers almost globose, 1–1.5 mm long. Style at the base without thickening, far protrudes from corolla. From 4 nutlets developed 1–2, almost rounded, 7–9 mm in diameter, somewhat flat; along back, sides and ventral side densely shortly glochidiate; prickles conical, entirely thin papillate. Cicatrix triangular-ovate, equal to the half ventral sides; awn absent.
Asl matn (ruscha) · Russian originalКорень толстый, на верхушке многоглавый. Стеблей несколько, восходящих, гранистоугловатых, простых, густо оттопыренно щетинисто-волосистых, в верхней безлистной части прижато щетинисто-волосистых, (10)20–35(50) см выс. Розеточные листья во время цветения мягко и густо мохнато опушенные, продолговатые или ланцетные, туповатые или острые, 0.5–1.3(2) см шир., в основании клиновидно оттянутые в прижато опушенный черешок, при плодах более широкие, (3)5–9 см, при длине 12–25 см продолговатые или продолговатоширокоэллиптические, более жесткие, зеленоватые, с обеих сторон более рассеянно и щетинисто волосистые; щетинки сидят на бугорках; стеблевые не покрывают стебель до верхушки, продолговато-ланцетные, острые, нижние в основании коротко суженные, верхние сидячие, 5–10 см дл., 1.5–3 см шир. Соцветие вначале головчатое, позднее щитковидное, с различной длины 5–6 побегами, достигающими (10)13–15 см, торчащими в разные стороны; крайне редко имеются боковые веточки с малоцветковой извилиной. Цветоножки очень короткие, серопушистые. Чашечка 3–4 мм дл., серопушистая, с долями линейно-продолговатыми или ланцетными, туповатыми. Венчик зеленовато-желтый, трубчатый, 4–4.5 мм дл., длиннее чашечки, с треугольно-ланцетными или продолговатыми, заостренными, внутрь завернутыми зубцами, 1.75–2 мм дл. Сводики прикреплены в верхней части трубки, чуть ниже прикрепления тычиночных нитей, очень маленькие, узкие, на верхушке слегка 2-лопастные, крючковидно изогнутые внутрь трубки, по краю волосистые. Тычиночные нити прикреплены в зеве трубки, далеко выставляются из венчика (нити видны между узкими лопастями отгиба); пыльники почти шаровидные, 1–1.5 мм дл. Столбик в основании без утолщения, далеко выставляется из венчика. Из 4 орешков развиты 1–2, почти округлые, 7–9 мм в диам., плосковатые; по спинке, бокам и брюшку густо коротко якорно-шиповатые; шипы конические, сплошь тонко сосочковатые. Цикатрикс треугольнояйцевидный, равен половине брюшной стороны; ость отсутствует.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Solenanthus turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (8)