O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Suchtelenia calycina(C.A.Mey.) DC.

Kosachali suxteleniya · Сухтеления чашечная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Suchtelenia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Kosachali suxteleniya
Ruscha nomi · Russian name
Сухтеления чашечная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Prodr. 10: 163 (1846)
bazionim · basionym: Cynoglossum calycinum C.A.Mey., Verz. Pfl. Casp. Meer. : 100 (1831)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 165-bet (vol. 8, p. 165)
Yashash joylari · Habitat
Gilli, shag‘alli cho‘llar, sho‘rtobli joy, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari
Clayey, gravelly deserts, saline-alkaline place, outcrops of variegated rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi aprel–iyun
Flowering and fruiting Apr–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Qozog‘iston past tepaliklari, Betpaqdala, Orolbo‘yi cho‘llari, katta Barsuki, Sirdaryo daryosining vodiyi, Ustyurt, Mang‘ishloq, Qizilqum, Amudaryo daryosining vodiyi, Qoraqum, Kopetdog‘, Badxiz
Kazakhstan small hills, Betpakdala, Aral deserts, large Barsuki, valley of river Syr Darya, Ustyurt, Mangyshlak, Kyzylkum, valley of river Amu Darya, Karakum, Kopet Dag, Badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik ko‘kimtir o‘simlik. Poya yakka, tik, tuksiz, deyarli asosdan shoxlangan, qarama-qarshi, yuqoriga ko‘tarilgan pastki novdalarli, 10–20 cm balandlikda. Barglar butun qirrali, pastdan tarqoq yirik oq do‘ngchalarli, yuqoridan – yanada zich подобными ham do‘ngchalar, lekin faqat qisqa tikansimon qillarli; do‘ngchalar qillar окаймляют va barglarning chetili; eng pastki barglar asosiga qarab toraygan va kurak shaklli, balandroq joylashgan bandsiz, cho‘ziq yoki cho‘ziq-nashtarsimon, o‘tmas, 1–4 cm uzunlikda, 5–15 mm kenglikda. To‘pgul 2–3 uchki va 1–2 yon buralishdan iborat. Gul bandilar ingichka, zich yopishgan qillarli, o‘tirgan do‘ngchalarda, 2–3 mm uzunlikda, mevalaganda cho‘ziladigan, tez egilgan va egilgan. Gulyonbarglar juda kichik. Kosacha vaqtida gullash o‘tsimon, qo‘ng‘iroqsimon, 2–5 mm uzunlikda, tuxumsimon yoki cho‘ziq-tuxumsimonli, biroz o‘tkirlashgan bo‘laklar, tarqoq mayda do‘ngchalarli qillarli, ular окаймляют va chet; mevalaganda likopchasimon o‘suvchi, достигая 10–15 mm diametrda, aniq sezilarli tomirning to‘ri. Gultoj oq zo‘rg‘a sezilarli biroz zangori tus yoki zangori, высушиванииda intensiv zangorilashuvchi, 3–5 mm uzunlikda, 3–6 mm diametrda. Kichik chulg‘amalar 0.1–0.2 mm balandlikda, jigarrangroq, zich so‘rg‘ichli, заполняют tomoq. Chang xaltachasilar 0.3–0.4 mm uzunlikda. Ustuncha emas 0.5 mm dan ortiq uzunlikda. Pishgan yong‘oqchalar yashilroq-kul rang, orqada egilgan yoki yassi, tuksiz, silliq yoki butunlay ingichka langar tikanchalarli, kamdan-kam yakka langar tikanchalarli, aynan chet mayda tishchalarsiz yoki mayda-tishli. Yong‘oqchalar ikki tipik: to‘kiladigan yong‘oqchalar cho‘ziq, 3.5–4 mm uzunlikda, 1.5–2 mm kenglikda; yong‘oqchalar, qoluvchi ginobazisda, tuxumsimon, 5 mm uzunlikda, 3–4 mm kenglikda. Chandiq qorin yong‘oqchalarning tomoni egallaydi.
Annual glaucous plant. Stem solitary, erect, glabrous, almost from base branched, with opposite, ascending lower shoots, 10–20 cm tall. Leaves entire, below covered with scattered large white tubercles, above – more densely подобными also tubercles, but only provided with short prickle-like bristles; tubercles with bristles окаймляют and margin of leaves; the lowermost leaves towards the base narrowed and spathulate, higher situated sessile, oblong or oblong-lanceolate, obtuse, 1–4 cm long, 5–15 mm wide. Inflorescence consists from 2–3 terminal and 1–2 lateral sinuosity. Pedicels thin, densely covered with appressed bristles, sessile on tubercles, 2–3 mm long, in fruit elongating, often curved and nodding. Bracts very small. Calyx during flowering herbaceous, campanulate, 2–5 mm long, with ovate or oblong-ovate, slightly acute lobes, covered with scattered small tubercles with bristles, which окаймляют and margin; in fruit saucer-shaped growing, достигая 10–15 mm in diameter, with distinctly conspicuous net of vein. Corolla white with barely conspicuous somewhat light blue tinge or light blue, at высушивании intensely turning light blue, 3–5 mm long, 3–6 mm in diameter. Cymules 0.1–0.2 mm tall, brownish, densely papillate, заполняют throat. Anthers 0.3–0.4 mm long. Style not more than 0.5 mm long. Mature nutlets greenish-grey, along back curved or flat, glabrous, smooth or entirely covered with thin anchor prickles, more rarely with solitary anchor prickles, along the very margin without small teeth or finely-toothed. Nutlets two type: deciduous nutlets oblong, 3.5–4 mm long, 1.5–2 mm wide; nutlets, persisting on gynobase, ovate, 5 mm long, 3–4 mm wide. Cicatrix occupies ventral side of nutlets.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетнее сизое растение. Стебель одиночный, прямостоячий, голый, почти от основания ветвистый, с супротивными, восходящими нижними побегами, 10–20 см выс. Листья цельнокрайние, снизу покрытые рассеянными крупными белыми бугорками, сверху – более густо подобными же бугорками, но только снабженными короткими шиповидными щетинками; бугорки со щетинками окаймляют и края листьев; самые нижние листья к основанию сужены и лопатчатые, выше расположенные сидячие, продолговатые или продолговато-ланцетные, тупые, 1–4 см дл., 5–15 мм шир. Соцветие состоит из 2–3 конечных и 1–2 боковых извилин. Цветоножки тонкие, густо покрытые прижатыми щетинками, сидящими на бугорках, 2–3 мм дл., при плодах удлиняющиеся, часто изогнутые и поникающие. Прицветники очень маленькие. Чашечка во время цветения травянистая, колокольчатая, 2–5 мм дл., с яйцевидными или продолговато-яйцевидными, слегка заостренными лопастями, покрытыми рассеянными мелкими бугорками со щетинками, которые окаймляют и края; при плодах блюдцевидно разрастается, достигая 10–15 мм диам., с ясно заметной сетью жилок. Венчик белый с едва заметным голубоватым оттенком или голубой, при высушивании интенсивно голубеющий, 3–5 мм дл., 3–6 мм в диам. Сводики 0.1–0.2 мм выс., коричневатые, густо сосочковатые, заполняют зев. Пыльники 0.3–0.4 мм дл. Столбик не более 0.5 мм дл. Зрелые эремы зеленовато-серые, по спинке изогнутые или плоские, голые, гладкие или сплошь покрытые тонкими якорными шипиками, реже с одиночными якорными шипиками, по самому краю без мелких зубчиков или мелкозубчатые. Эремы двух типов: опадающие эремы продолговатые, 3.5–4 мм дл., 1.5–2 мм шир.; эремы, остающиеся на гинобазисе, яйцевидные, 5 мм дл., 3–4 мм шир. Цикатрикс занимает всю брюшную сторону эремов.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Suchtelenia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (6)