O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Arnebia coeruleaSchipcz.

Sapsar-sariq arnebiya · Арнебия фиолетово-желтая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Arnebia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Sapsar-sariq arnebiya
Ruscha nomi · Russian name
Арнебия фиолетово-желтая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), bo‘yoqbop (dye), yem-xashakbop (forage), manzarali (ornamental)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Arnebia baldshuanica; Arnebia caerulea
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Mater. Gerb. Glavn. Bot. Sada R.S.F.S.R. 2: 97 (1921)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 103-bet (vol. 8, p. 103) · Arnebia baldshuanica (Lipsky) Schischk. ex Nevski nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Lyossli, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, gilli cho‘llar, qoldiq past tog‘liklar, tog‘ oldi tekisliklar
Loess, fine-earth, gravelly, stony slopes, clayey deserts, residual low mountains, foothill plains
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar
Plain, foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi mart–may, mevalashi may–iyun
Flowering Mar–May, fruiting May–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Balxashbo‘yi cho‘llari, Betpaqdala, Qoratog‘ ortidagi tog‘ oldi tekislik, Toshkent atrofidagi cho‘li, Mirzacho‘l, Zarafshon vodiyi, Farg‘ona vodiyi, Qarshi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (tizmalar Zailiy, Qirg‘iz va Talas Olatov, Chu-Ili tog‘lari, Susamir, Djumgoltam, Qoratog‘, Chotqol, Farg‘ona, Qurama Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Nurota, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, g‘arbiy Pomir, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘
Balkhash deserts, Betpakdala, Trans-Karatau foothill plain, Tashkent chul, Mirzachul, Zarafshan valley, Fergana valley, Karshi steppe, Surkhan-Sherabad valley, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Trans-Ili, Kyrgyz and Talas Alatau, Chu-Ili mountains, Susamyr, Dzhumgoltam, Karatau, Chatkal, Fergana, Kurama Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Nurata, Zarafshan, Hissar, Kugitang, western Pamir, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘simlik 15–50 cm balandlikda. Poya to‘g‘ri, oddiy yoki ozgina shoxlangan, qattiq qilli. Pastki barglar nashtarsimon, asosiga qarab biroz toraygan, biroz o‘tkir, yuqorigi nashtarsimon-ko‘rinadigan-chiziqsimon, barcha siyrak yoyilgan-qilli, yashilroq, qisqa o‘tkirlashgan. Burama to‘pgullar soni bir nechta novdalarning uchlarida, avval zich, keyin cho‘ziladigan. Gulyonbargli barglar nashtarsimon-chiziqsimon, kosachadan 2–3 marta uzunroq, qilli. Kosacha 7–9 mm uzunlikda, chiziqsimon, o‘tkirli, asosida qo‘shilgan bo‘laklar, asosida qotadigan, 5 qirrali, chiziqsimon, oq-uzun tukli-qilli bo‘laklarli. Gultoj sariq, yirik, tashqarida tukli, uning nay juda uzun, 20–29 mm gacha uzunlikda, tashqarida yumshoq tukli, ingichka, yuqoriga qarab ozgina kengaygan, kosachadan 3–4 marta uzunroq, yarmigacha binafsha, yarmigacha sariq yoki butun binafsha; gultoj yaprog‘i yirik, 12–20 mm diametrda, ozgina zigomorf ko‘rinadi, 5 keng tuxumsimon bo‘laklarli, pastki ular yanada qisqa, butunlay binafsha, yuqorigi yanada uzun, sariq (lekin emas zangori), tashqarida yumshoq tukli. Gullar диморфно-гетеростильные. Chang xaltachasilar 2 mm uzunlikda, changchi ipilar ularning 0.5–1 mm uzunlikda. Ustuncha qisqa to‘rt-bo‘lingan, 4 boshchasimon tumshuqchalarli. Yong‘oqchalar 2.5–3 mm uzunlikda, rivojlangan yon o‘simtalarli, бородавчато-бугорчатые.
Annual plant 15–50 cm tall. Stem straight, simple or a little branched, stiff-bristly. Lower leaves lanceolate, towards the base slightly narrowed, somewhat acute, upper lanceolate-visible-linear, all sparsely spreading-bristly, greenish, shortly acute. Helicoid cymes numbering several on apexes of shoots, at first dense, then elongating. Bracteal leaves lanceolate-linear, 2–3 times longer than the calyx, bristly. Calyx 7–9 mm long, with linear, acute, at the base fused lobes, at the base hardening, 5-angled, with linear, white-hairy-bristly lobes. Corolla yellow, large, outside hairy, its tube very long, up to 20–29 mm long, outside downy, thin, upward a little broadened, 3–4 times longer than the calyx, by half violet, by half yellow or whole violet; limb large, 12–20 mm in diameter, seems a little zygomorphic, with 5 broad ovate lobes, lower from which more short, entirely violet, upper more long, yellow (but not light blue), outside downy. Flowers диморфно-гетеростильные. Anthers 2 mm long, filaments their 0.5–1 mm long. Style shortly four-divided, with 4 capitate stigmas. Nutlets 2.5–3 mm long, with developed lateral outgrowths, бородавчато-бугорчатые.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетнее растение 15–50 см выс. Стебель прямой, простой или немного ветвистый, жесткощетинистый. Нижние листья ланцетные, к основанию слегка суженные, островатые, верхние ланцетовидно-линейные, все негусто оттопыренно-щетинистые, зеленоватые, коротко заостренные. Завитки в числе нескольких на верхушках побегов, сперва густые, потом удлиняющиеся. Прицветные листья ланцетно-линейные, в 2–3 раза длиннее чашечки, щетинистые. Чашечка 7–9 мм дл., с линейными, острыми, при основании сросшимися долями, при основании твердеющая, 5-гранная, с линейными, беловолосисто-щетинистыми долями. Венчик желтый, крупный, снаружи опушенный, его трубка очень длинная, до 20–29 мм дл., снаружи пушистая, тонкая, кверху немного расширенная, в 3–4 раза длиннее чашечки, наполовину фиолетовая, наполовину желтая или вся фиолетовая; отгиб крупный, 12–20 мм в диам., кажется немного зигоморфным, с 5 широкими яйцевидными лопастями, нижние из которых более короткие, целиком фиолетовые, верхние более длинные, желтые (но не голубые), снаружи пушистые. Цветки диморфно-гетеростильные. Пыльники 2 мм дл., нити их 0.5–1 мм дл. Столбик коротко четырехраздельный, с 4 головчатыми рыльцами. Эремы 2.5–3 мм дл., с развитыми боковыми выростами, бородавчато-бугорчатые.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Arnebia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (12)