O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Arnebia euchroma(Royle ex Benth.) I.M.Johnst.

Bo‘yoqbop makrotomiya · Макротомия красящая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Arnebia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Bo‘yoqbop makrotomiya
Ruscha nomi · Russian name
Макротомия красящая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
bo‘yoqbop (dye), alkaloidli (alkaloid-bearing)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Arnebia euchromos; Macrotomia euchroma; Macrotomia euchromon
Birinchi chop etilgan · First published
Contr. Gray Herb. 73: 49 (1924)
bazionim · basionym: Lithospermum euchromon Royle ex Benth., Ill. Bot. Himal. Mts. : 305 (1836)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 100-bet (vol. 8, p. 100)
Yashash joylari · Habitat
Toshloq yonbag‘irlar, qoyalar
Stony slopes, rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Baland tog‘lar
High mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyun–iyul, mevalashi avgust
Flowering Jun–Jul, fruiting Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen tizmalari, Zailiy, Kungey, Terskey, Qirg‘iz Olatov, Narintau, Djumgoltau, Talas Olatov, Susamir, Pskom, Chotqol), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Pyotr I, Darvoz, Pomir)
Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Ketmen, Trans-Ili, Kungey, Terskey, Kyrgyz Alatau, Naryntau, Dzhumgoltau, Talas Alatau, Susamyr, Pskem, Chatkal), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Peter the Great, Darvaz, Pamir)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘simlik 10–30 cm balandlikda. Ildiz to‘q-qizil, красящий. Poyalar soni bir nechta, to‘g‘ri, uzoqlashgan-qilli. Barglar ildiz oldi rozetkalar ko‘p sonli, nashtarsimon yoki nashtarsimon-chiziqsimon, chiziqsimongacha, 10–15 cm uzunlikda, 5–10 mm kenglikda, biroz o‘tkir, tik, bir o‘rta aniq tomirli, qilli, ayniqsa chetida, pastga qarab cho‘zilgan asta-sekin keng barg bandida; poya barglar ancha ko‘p sonli (10), nashtarsimon-chiziqsimon, nashtarsimon yoki chiziqsimon, bandsiz, 2–5 cm uzunlikda, 10 mm dan kam kenglikda (3–7 mm), 1 tomirli, qilli. To‘pgul kichkina, boshchasimon va mevalaganda deyarli emas cho‘ziladigan, o‘tirgan yuqori qismida poya, va iborat 1–3 qisqa burama to‘pgullardan. Gulyonbargli barglar chiziqsimon-nashtarsimon, emas oshuvchi gul, kam sonli. Kosacha gulda ozgina gultojdan qisqaroq, 12 mm uzunlikda, chiziqsimon qilli o‘tkir bo‘laklarli, mevalaganda yetuvchi 20–25(30) mm uzunlikda. Gultoj vino-qizil, tor nay 12–15 mm uzunlikda va qo‘ng‘iroqsimon gultoj yaprog‘ili, deyarli 2 martada yanada qisqa, -dan nay, va ega diametrda. етре 8 mm. Gullar dimorf. Chang xaltachasilar однихda gultojning nayining o‘rtasida joylashgan, ustuncha tomoqdan chiqib turadi, tumshuqcha aniq 2 bo‘lingan; chang xaltachasilarning boshqa gullarida tomoq va qisqa ustunchaning tumshuqchasi noaniqda ikki bo‘lakli joylashgan. Yong‘oqchalar 4 mm balandlikda, tuxumsimon, to‘g‘ri, jigarrangroq, orqada, bundan tashqari o‘rta, yana 2 yon bo‘ylama гребешкамиli, qorin tomonida keskin killi, butun yuza mayda-do‘ngchali, uch siqilgan yonlarli, qisqa.
Perennial plant 10–30 cm tall. Root dark-red, красящий. Stems numbering several, straight, distant-bristly. Leaves basal rosettes numerous, lanceolate or lanceolate-linear, up to linear, 10–15 cm long, 5–10 mm wide, somewhat acute, erect, with one middle distinct vein, bristly, especially along the margin, downward drawn out gradually in broad petiole; cauline leaves rather numerous (10), lanceolate-linear, lanceolate or linear, sessile, 2–5 cm long, less than 10 mm wide (3–7 mm), with 1 vein, bristly. Inflorescence small, capitate and in fruit almost not elongating, sessile in the upper part stem, and consisting from 1–3 short helicoid cymes. Bracteal leaves linear-lanceolate, not exceeding flower, few. Calyx in flower a little shorter than the corolla, 12 mm long, with linear bristly acute lobes, in fruit reaching 20–25(30) mm long. Corolla wine-red, with narrow tube 12–15 mm long and campanulate limb, almost in 2 times more short, than tube, and having in diameter. етре 8 mm. Flowers dimorphic. Anthers at одних arranged in middle of tube of corolla, style protrudes from throat, stigma distinctly 2-divided; at other flowers of anthers arranged in throat and stigma of short style indistinct two-lobed. Nutlets 4 mm tall, ovate, straight, brownish, on back, except middle, still with 2 lateral longitudinal гребешками, along ventral side with sharp keel, along whole surface finely-tuberculate, apex compressed with sides, short.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее растение 10–30 см выс. Корень темно-красный, красящий. Стебли в числе нескольких, прямые, отстояще-щетинистые. Листья прикорневой розетки многочисленные, ланцетные или ланцетно-линейные, до линейных, 10–15 см дл., 5–10 мм шир., островатые, прямостоячие, с одной средней ясной жилкой, щетинистые, особенно по краю, книзу оттянутые постепенно в широкий черешок; стеблевые листья довольно многочисленные (10), ланцетно-линейные, ланцетные или линейные, сидячие, 2–5 см дл., менее 10 мм шир. (3–7 мм), с 1 жилкой, щетинистые. Соцветия небольшие, головчатые и при плодах почти не удлиняющиеся, сидящие в верхней части стебля, и состоящие из 1–3 коротких завитков. Прицветные листья линейно-ланцетные, не превышающие цветка, немногочисленные. Чашечка в цвету немного короче венчика, 12 мм дл., с линейными щетинистыми острыми долями, при плодах достигающими 20–25(30) мм дл. Венчик винно-красный, с узкой трубкой 12–15 мм дл. и колокольчатым отгибом, почти в 2 раза более коротким, чем трубка, и имеющим в диаметре 8 мм. Цветки диморфные. Пыльники у одних расположены в середине трубки венчика, столбик выдается из зева, рыльце ясно 2-раздельное; у других цветков пыльники расположены в зеве и рыльце короткого столбика неясно двулопастное. Эремы 4 мм выс., яйцевидные, прямые, коричневатые, на спинке, кроме среднего, еще с 2 боковыми продольными гребешками, по брюшку с резким килем, по всей поверхности мелкобугорчатые, верхушка сжатая с боков, короткая.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Arnebia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (12)