O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Gentiana olgaeRegel & Schmalh.

Olga gazako‘ti · Горечавка Ольги

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Gentianaceae
Tartib · Order
Gentianales
Turkum · Genus
Gentiana
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Olga gazako‘ti
Ruscha nomi · Russian name
Горечавка Ольги
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Izv. Imp. Obshch. Lyubit. Estestv. Moskovsk. Univ. 34(2): 55 (1882)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 42-bet (vol. 8, p. 42)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli va shag‘alli yonbag‘irlarda, slanets qoyalar, ko‘vil-qo‘ng‘irbosh va qo‘ng‘irbosh-har xil o‘tli cho‘llarda, archa va qoraqarag‘ay o‘rmonlarda, subalp va alp o‘tloqlarda, shag‘allarda daryo qirg‘oqlarida, pastkida (kamdan-kam), o‘rta va yuqorigi tog‘larning mintaqalari
On fine-earth and gravelly slopes, schist rocks, in feather-grass-fescue and fescue-mixed-herb steppes, in juniper and spruce forests, on subalpine and alpine meadows, on pebble beds along river banks, in lower (more rarely), middle and upper belts of mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi iyul
Flowering and fruiting Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Norin daryosining havzasi va Karakoyun, Djamandavantau, Arpa daryosining vodiyi, Uzun-axmat, Ataynok, Chotqol va Farg‘ona tizmalari), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Zaolay, Turkiston, Hisor, Pyotr I; Pomir: Kaindi daryosining quyi oqimi)
Tian Shan (basin of river Naryn and Karakoyun, Dzhamandavantau, valley of river Arpa, Uzun-akhmat, Ataynok, Chatkal and Fergana ranges), Pamir-Alai (ranges Alai, Trans-Alai, Turkestan, Hissar, Peter the Great; Pamir: lower reaches of river Kaindy)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘t. Ildizpoya qisqa, ingichka arqonsimon ildizlarli. Poyalar soni bir nechta, biroz yuqoriga ko‘tarilgan, tuksiz, yumaloq, asosida zich o‘ralgan tolali eski barglarning barg qinilari. Barglar ildiz oldi rozetkalar ko‘p sonli, chiziqsimon-nashtarsimon, asosiga qarab sezilarli toraygan, yuqorida biroz o‘tkirlashgan, 3–5 tomirli, ikkala tomon yashil, tuksiz, chetida silliq; poya kam sonli, soni 2–3 juft, sezilarli maydaroq va ildiz oldidan torroq, bandsiz, asosida ancha baland qo‘shilgan pardasimon barg qinida. Gullar zich, uchki, boshchasimon to‘pgulda to‘plangan, ba’zan yon qo‘ltiq gullarning aralashmasili. Kosacha biroz gultojning nayidan qisqaroq, 13–18 mm uzunlikda, pardasimon, ko‘pincha deyarli o‘rta bir tomonlamagacha kesikli, kamdan-kam butun, teng emas, tor-nashtarsimonli, yuqorida o‘tkirlashgan, 3–7 mm uzunlikda, tishlar, o‘yiqlar которыми o‘tmas orasida. Gultoj трубчатоворончатый, och-sariq yoki oqish, tez tomoqda to‘q-binafsha nuqtalarli, 30–35 mm uzunlikda, bo‘laklar uning tuxumsimon-cho‘ziq, kamdan-kam chetida biroz ko‘kish, biroz o‘tkir, burmalar bo‘lakli симметрично-треугольные, butun, kamdan-kam uchida ikki bo‘lakka bo‘lingan, deyarli ikki marta bo‘laklidan qisqaroq, kamdan-kam deyarli ularga teng. Changchilar erkin, changchi ipilar ularning tor-qanotli. Tugunchak va ko‘sak uzun bandda. Urug‘ mayda, to‘rsimon.
Perennial. Rhizome short, with thin cord-like roots. Stems numbering several, slightly ascending, glabrous, rounded, at the base densely enveloped fibrous sheaths of old leaves. Leaves basal rosettes numerous, linear-lanceolate, towards the base conspicuous narrowed, at the top slightly acute, 3–5-nerved, with both side green, glabrous, along the margin smooth; cauline few, numbering 2–3 pairs, considerably smaller and narrower than basal, sessile, at the base rather tall fused in membranous sheath. Flowers gathered in dense, terminal, capitate inflorescence, sometimes with admixture of lateral axillary flowers. Calyx slightly shorter than the tube of corolla, 13–18 mm long, membranous, more often almost up to middle one-sided incised, more rarely entire, with unequal, narrow-lanceolate, at the top acute, 3–7 mm long, teeth, notches between которыми obtuse. Corolla трубчатоворончатый, light-yellow or whitish, often in throat with dark-violet dots, 30–35 mm long, lobes its ovate-oblong, rarely along the margin slightly bluish, somewhat acute, folds of lobed симметрично-треугольные, entire, more rarely at the apex bipartite, almost twice shorter than lobed, more rarely almost them equal. Stamens free, filaments their narrow-winged. Ovary and capsule on long stalk. Seed small, reticulate.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетник. Корневище короткое, с тонкими шнуровидными корнями. Стебли в числе нескольких, слегка восходящие, голые, округлые, у основания густо окутанные волокнистыми влагалищами старых листьев. Листья прикорневой розетки многочисленные, линейно-ланцетные, к основанию заметно суженные, наверху слегка заостренные, 3–5-нервные, с обеих сторон зеленые, голые, по краю гладкие; стеблевые немногочисленные, в числе 2–3 пар, значительно мельче и уже прикорневых, сидячие, у основания довольно высоко сросшиеся в пленчатое влагалище. Цветки собраны в густое, верхушечное, головчатое соцветие, иногда с примесью боковых пазушных цветов. Чашечка чуть короче трубки венчика, 13–18 мм дл., пленчатая, чаще почти до середины односторонне надрезанная, реже цельная, с неравными, узколанцетными, наверху заостренными, 3–7 мм дл., зубцами, выемки между которыми тупые. Венчик трубчатоворончатый, светло-желтый или беловатый, часто в зеве с темно-фиолетовыми точками, 30–35 мм дл., лопасти его яйцевидно-продолговатые, изредка по краю слегка синеватые, островатые, складки лопастей симметрично-треугольные, цельные, реже на вершине двураздельные, почти вдвое короче лопастей, реже почти им равные. Тычинки свободные, нити их узкокрылатые. Завязь и коробочка на длинной ножке. Семена мелкие, сетчатые.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Gentiana turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (23)