O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Gentiana prostrataHaenke

Yoyilgan gazako‘t · Горечавка простертая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Gentianaceae
Tartib · Order
Gentianales
Turkum · Genus
Gentiana
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Yoyilgan gazako‘t
Ruscha nomi · Russian name
Горечавка простертая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb), ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Collectanea 2: 66 (1789)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 43-bet (vol. 8, p. 43)
Yashash joylari · Habitat
Subalp, alp o‘tloq, sazlar, butalarning chakalakzorlari, archazorlar, daryoning qirg‘oqi, sazlar
Subalpine, alpine meadow, saz (wet saline ground), thickets of shrubs, juniper woodlands, bank of river, saz (wet saline ground)
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyul–avgust, mevalashi avgust
Flowering Jul–Aug, fruiting Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Saur, Tarbag‘atoy, Mustau, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen, Zailiy, Kungey, Terskey, Qirg‘iz Olatov, Susamir daryosining havzasi va Norin, Talas Olatov, Chatkal daryosining vodiyi, Angren daryosining havzasi), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Zaolay, Turkiston, Hisor, Pyotr I, Darvoz, g‘arbiy Pomir: Bazar-dara tizmasi, sharqiy Pomir)
Saur, Tarbagatai, Mustau, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Ketmen, Trans-Ili, Kungey, Terskey, Kyrgyz Alatau, basin of river Susamyr and Naryn, Talas Alatau, valley of river Chatkal, basin of river Angren), Pamir-Alai (ranges Alai, Trans-Alai, Turkestan, Hissar, Peter the Great, Darvaz, western Pamir: range Bazar-dara, eastern Pamir)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir-yoki ikki yillik, tuksiz, kulrang-yashil, asosdan yoyilgan-shoxlangan o‘simlik 3–6 cm balandlikda. Shoxlar poyaning asosidan ajraladi, ko‘p sonli, yotiq yoki ko‘tarilgan, tugaydigan bir gul. Barglar tuxumsimon -yoki yumaloq-kurak shaklli, chetlarida silliq, 3–5 mm uzunlikda, yuqori qismida 3 mm atrofida kenglikda, pastga qarab toraygan va qo‘shilgan qisqada, 1–2 mm balandlikda, barg qini. Gullar tik, kamdan-kam biroz chetga og‘gan, lekin emas egilgan, to‘rt-yoki besh a’zoli. Kosacha to‘rt-yoki besh-tishli, tor-nay shaklli, 7–8(10) mm uzunlikda, bir yarim martada gultojdan qisqaroq, tishlar uning barcha bir xil, nashtarsimon, o‘tkir, 2–3 mm uzunlikda. Вырезы tishlar orasida o‘tkir. Gultoj tor-nay shaklli, 13–18 mm uzunlikda, gultoj yaprog‘ining bo‘laklari yorqin-ko‘k, oval, o‘tkir, 4–6 mm uzunlikda, naychalardan 3–4 marta qisqaroq. Burmalar ikki marta bo‘lakli gultojdan qisqaroq, cho‘ziq, yuqoriga qarab emas toraygan, uchida mayda-tishli. Ustuncha juda qisqa. Ko‘sak cho‘ziq-chiziqsimon, 10 mm atrofida uzunlikda, 2–2.5 mm kenglikda, emas toraygan yumaloq asos, uzun bandda, odatda chiqib turuvchi gultojdan. Urug‘ 0.5 mm uzunlikda, oval, silindrsimon, o‘tmas, qanotsiz, ingichka-katakli.
One-or biennial, glabrous, greyish-green, from base spreading-branched plant 3–6 cm tall. Branches diverge from base of stem, numerous, procumbent or ascending, ending one flower. Leaves ovate -or roundish-spathulate, along the margins smooth, 3–5 mm long, in the upper part about 3 mm wide, downward narrowed and fused in short, 1–2 mm tall, sheath. Flowers erect, more rarely slightly spreading, but not nodding, four-or five-merous. Calyx four-or five-toothed, narrow-tubular, 7–8(10) mm long, in one and a half times shorter than the corolla, teeth its all identical, lanceolate, acute, 2–3 mm long. Вырезы between teeth acute. Corolla narrow-tubular, 13–18 mm long, lobes of limb bright-blue, oval, acute, 4–6 mm long, 3–4 times shorter than small tubes. Folds twice shorter than lobed corolla, oblong, upward not narrowed, at the apex finely-toothed. Style very short. Capsule oblong-linear, about 10 mm long, 2–2.5 mm wide, with not narrowed rounded base, on long stalk, usually protruding from corolla. Seed 0.5 mm long, oval, terete, obtuse, wingless, thinly-cellular.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОдноили двулетнее, голое, серовато-зеленое, от основания растопыренно-ветвистое растение 3–6 см выс. Ветви отходят от основания стебля, многочисленные, лежачие или приподнимающиеся, заканчивающиеся одним цветком. Листья яйцевидно- или округло-лопатчатые, по краям гладкие, 3–5 мм дл., в верхней части около 3 мм шир., книзу суженные и сросшиеся в короткое, 1–2 мм выс., влагалище. Цветки прямостоячие, реже слегка отклоненные, но не поникающие, четырехили пятичленные. Чашечка четырехили пятизубчатая, узкотрубчатая, 7–8(10) мм дл., в полтора раза короче венчика, зубцы ее все одинаковые, ланцетные, острые, 2–3 мм дл. Вырезы между зубцами острые. Венчик узкотрубчатый, 13–18 мм дл., лопасти отгиба ярко-синие, овальные, острые, 4–6 мм дл., в 3–4 раза короче трубочки. Складки вдвое короче лопастей венчика, продолговатые, кверху не суженные, на вершине мелкозубчатые. Столбик очень короткий. Коробочка продолговато-линейная, около 10 мм дл., 2–2.5 мм шир., с не суженным округлым основанием, на длинной ножке, обычно выставляющаяся из венчика. Семена 0.5 мм дл., овальные, вальковатые, тупые, бескрылые, тонкоячеистые.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Gentiana turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (23)