O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Gentiana ripariaKar. & Kir.

Qirg‘oqbo‘yi gazako‘t · Горечавка прибрежная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Gentianaceae
Tartib · Order
Gentianales
Turkum · Genus
Gentiana
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Qirg‘oqbo‘yi gazako‘t
Ruscha nomi · Russian name
Горечавка прибрежная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb), ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 14: 706 bis (1841)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 45-bet (vol. 8, p. 45)
Yashash joylari · Habitat
Daryoning qirg‘oqi, botqoqli joy, sho‘rtobli o‘tloq
Bank of river, marshy place, saline-alkaline meadow
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Ayaguz daryosining vodiyi, Saur, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen, Zailiy, Kungey, Olatov Terskeyi, Norin daryosining havzasi, Karakoyun daryosining vodiyi, Talas Olatov), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Samarqand tog‘lari, g‘arbiy Pomir)
Zaisan basin, valley of river Ayaguz, Saur, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Ketmen, Trans-Ili, Kungey, Terskey Alatau, basin of river Naryn, valley of river Karakoyun, Talas Alatau), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Samarkand mountains, western Pamir)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir-yoki ikki yillik, tuksiz yoki biroz g‘adir-budir o‘simlik 2–5 cm balandlikda. Poya o‘rtadan yoki balandroq shoxlangan, kamdan-kam poya oddiy; shoxlar kam sonli, tik, oddiy, bir gulli. Barglar kul rang-yashil, tuksiz, ildiz oldi rozetkada, kurak shaklli-yumaloq, yuqorida o‘tmas, chetida oq-hoshiyali; poya kuchli yaqinlashgan yoki siyrak joylashgan, kurak shaklli-yumaloq, o‘tmas; eng yuqori nashtarsimon, biroz o‘tkirlashgan, chetida oq-tog‘aysimon, juda mayda tishchalar, tez cherepitsasimon ustma-ust bir-biri bir-biri. Gullar yuqoriga tikka turgan, besh a’zoli. Kosacha трубчато-ворончатая, 7–9 mm uzunlikda, tishlar barcha bir xil, nashtarsimon, yuqorida biroz o‘tkirlashgan, oq-hoshiyali, 2 mm uzunlikda, o‘yiq tishlar orasida o‘tkir. Gultoj nay shaklli-qadahsimon, 9–11 mm uzunlikda, bo‘laklar oval, o‘tmasroq yoki o‘tkir, ko‘k yoki ko‘kish-binafsha, 2.5–3 mm uzunlikda, gultojning burmalari bo‘laklidan 2–3 marta qisqaroq, butun yoki ikki bo‘lakka bo‘lingan. Ko‘sak teskari tuxumsimon, (2)3–4 mm uzunlikda, pastga qarab biroz toraygan, bandda, deyarli teng gultojning uzunliki. Urug‘ mayda, oval, 0.3 mm uzunlikda, egatli-katakli.
One-or biennial, glabrous or slightly scabrous plant 2–5 cm tall. Stem from middle or higher branched, more rarely stem simple; branches few, erect, simple, one-flowered. Leaves grey-green, glabrous, basal in rosette, spathulate-rounded, at the top obtuse, along the margin white-bordered; cauline strongly approximate or spaced, spathulate-rounded, obtuse; the uppermost lanceolate, slightly acute, along the margin white-cartilaginous, with very small teeth, often imbricate overlapping each other on each other. Flowers upward erect, five-merous. Calyx трубчато-ворончатая, 7–9 mm long, teeth all identical, lanceolate, at the top slightly acute, white-bordered, 2 mm long, notch between teeth acute. Corolla tubular-cup-shaped, 9–11 mm long, lobes oval, bluntish or acute, blue or bluish-violet, 2.5–3 mm long, folds of corolla 2–3 times shorter than lobed, entire or bipartite. Capsule obovate, (2)3–4 mm long, downward slightly narrowed, on stalk, almost equal length of corolla. Seed small, oval, 0.3 mm long, grooved-cellular.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОдноили двулетнее, голое или слегка шероховатое растение 2–5 см выс. Стебель от середины или выше ветвистый, реже стебель простой; ветви немногочисленные, прямостоячие, простые, одноцветковые. Листья серо-зеленые, голые, прикорневые в розетке, лопатчато-округлые, наверху тупые, по краю бело-окаймленные; стеблевые сильно сближенные или расставленные, лопатчато-округлые, тупые; самые верхние ланцетные, слегка заостренные, по краю бело-хрящеватые, с очень мелкими зубчиками, часто черепитчато налегающие друг на друга. Цветки вверх торчащие, пятичленные. Чашечка трубчато-ворончатая, 7–9 мм дл., зубцы все одинаковые, ланцетные, наверху слегка заостренные, бело-окаймленные, 2 мм дл., выемка между зубцами острая. Венчик трубчато-бокальчатый, 9–11 мм дл., лопасти овальные, туповатые или острые, синие или синевато-фиолетовые, 2.5–3 мм дл., складки венчика в 2–3 раза короче лопастей, цельные или двураздельные. Коробочка обратнояйцевидная, (2)3–4 мм дл., книзу слегка суженная, на ножке, почти равной длине венчика. Семена мелкие, овальные, 0.3 мм дл., бороздчато-ячеистые.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Gentiana turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (23)