Gentiana olivieriGriseb.
Olivye gazako‘ti · Горечавка Оливье
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Gentianaceae
- Tartib · Order
- Gentianales
- Turkum · Genus
- Gentiana
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Olivye gazako‘ti
- Ruscha nomi · Russian name
- Горечавка Оливье
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- dorivor (medicinal), manzarali (ornamental)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Birinchi chop etilgan · First published
- Gen. Sp. Gent. : 278 (1839)
- Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 42-bet (vol. 8, p. 42)
- Yashash joylari · Habitat
- Qumli, gilli, shag‘alli cho‘llar, tog‘ oldi tekisliklar, lyossli, mayda tuproqli yonbag‘irlar, to‘qaylar, o‘tloq, daryoning qirg‘oqi, bo‘z yerlar
Sandy, clayey, gravelly deserts, foothill plains, loess, fine-earth slopes, tugais, meadow, bank of river, fallows - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Plain, foothills, low mountains, mid-mountains, high mountains - Fenologiya · Phenology
- Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Balxashbo‘yi tekisliklari, Betpaqdala, Chimkent atroflari, Qizilqum (tog‘ oldi tekisliklar va qoldiq tog‘lar), Toshkent atrofidagi cho‘li, Qarshi cho‘li, Qoraqum, Tyan-Shan (Zailiy, Olatov Terskeyi, Chu-Ili tog‘lari, Qirg‘iz Olatov, Susamir daryosining havzasi, Djumgol va Norin, Akchetash tizmasi, Arpa vodiyi, Qoratog‘, tog‘i. Kizilkurt, Talas Olatov, Uzun-axmat tizmasi, Qarjontov, Ugom Pskom, Chotqol, Farg‘ona va Qurama, Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Zaolay, Turkiston, Zirabulak-ziadin tog‘lari, Nurota tizmasi, Zarafshon, Hisor, Qorategin, Vaxsh, Pyotr I, Darvoz, g‘arbiy va sharqiy Pomir, Janubiy Tojiston past tog‘lari, Bobotog‘, Kuhitang), Badxiz, Kopetdog‘
Balkhash plains, Betpakdala, environs of Chimkent, Kyzylkum (foothill plains and residual mountains), Tashkent chul, Karshi steppe, Karakum, Tian Shan (Trans-Ili, Terskey Alatau, Chu-Ili mountains, Kyrgyz Alatau, basin of river Susamyr, Dzhumgol and Naryn, range Akchetash, valley Arpa, Karatau, Mt. Kyzylkurt, Talas Alatau, range Uzun-akhmat, Karzhantau, Ugam Pskem, Chatkal, Fergana and Kurama, Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Alai, Trans-Alai, Turkestan, Zirabulak-ziadin mountains, Nuratau, Zarafshan, Hissar, Karategin, Vakhsh, Peter the Great, Darvaz, western and eastern Pamir, foothills of southern Tajikistan, Babatag, Kugitang), Badkhyz, Kopet Dag - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- Ko‘p yillik o‘t. Ildizpoya нетолстое, ko‘p sonli arqonsimon ildizlarli. Poyalar soni bir nechta, tik turuvchi yoki ko‘pincha biroz ko‘tarilgan, 10–30(40) cm balandlikda, tuksiz, silliq, yumaloq, ularning asos zich eski barglarning tolali barg qinilarili. Barglar ikkala tomon yashil, tuksiz; ildiz oldi rozetkada, teskari tuxumsimon yoki cho‘ziq-nashtarsimon, o‘tmas, asosiga qarab toraygan, chetida silliq; poya kam sonli, miqdor 2(3) juft, nashtarsimon yoki tor-nashtarsimon; eng yuqori kichraygan, приближены aynan gullarning asosi. Gullar uchida poya soyabonsimon dastada soni (1)3–6 to‘plangan, qisqada yoki, kamdan-kam, cho‘zilgan (5 cm gacha uzunlikda) gul bandilar yoki bandsiz. Kosacha pardasimon, konussimon nashtarsimon-bigizsimon, 10–13(15) mm uzunlikda, gultojdan 2–3 marta qisqaroq, deyarli o‘rtagacha ajratilgan, bo‘laklar nashtarsimon-bigizsimon, 5–6 mm uzunlikda, o‘tkir, o‘yiqlar orasida ular o‘tkir. Gultoj qo‘ng‘iroqsimon, deyarli teskari-konussimon, to‘q-ko‘k, binafsha, kirsimon-pushti yoki siren rang, kam deyarli oq, ba’zan to‘q nuqtalarli, (1.5)2–3(4) cm uzunlikda, bo‘laklar uning cho‘ziq-nashtarsimon yoki oval, yuqorida o‘tmas yoki biroz o‘tkirlashgan, 5–6 mm uzunlikda, burmalar deyarli ikki marta bo‘lakli gultojdan qisqaroq. Tugunchak bandda. Ko‘sak cho‘ziq. Urug‘ mayda, qanotsiz, mayda-to‘rsimon, tishlar tor-uchburchak, kosacha yorilmagan.
Perennial. Rhizome нетолстое, with numerous cord-like roots. Stems numbering several, erect or more often slightly ascending, 10–30(40) cm tall, glabrous, smooth, rounded, their base densely covered with fibrous sheaths of old leaves. Leaves with both side green, glabrous; basal in rosette, obovate or oblong-lanceolate, obtuse, towards the base narrowed, along the margin smooth; cauline few, in number 2(3) pairs, lanceolate or narrow-lanceolate; the uppermost reduced, приближены to the very base of flowers. Flowers gathered at the apex stem in umbel-like fascicle numbering (1)3–6, on short or, more rarely, elongated (up to 5 cm long) pedicels or sessile. Calyx membranous, conical lanceolate-awl-shaped, 10–13(15) mm long, 2–3 times shorter than the corolla, almost up to middle divided, lobes lanceolate-awl-shaped, 5–6 mm long, acute, notches between them acute. Corolla campanulate, almost ob-cone-like, dark-blue, violet, dirty-pink or lilac, rarely almost white, sometimes with dark dots, (1.5)2–3(4) cm long, lobes its oblong-lanceolate or oval, at the top obtuse or slightly acute, 5–6 mm long, folds almost twice shorter than lobed corolla. Ovary on stalk. Capsule oblong. Seed small, wingless, finely-reticulate, teeth narrow-triangular, calyx unsplit.Asl matn (ruscha) · Russian original
Многолетник. Корневище нетолстое, с многочисленными шнуровидными корнями. Стебли в числе нескольких, прямостоящие или чаще слегка приподнимающиеся, 10–30(40) см выс., голые, гладкие, округлые, их основание густо покрыто волокнистыми влагалищами старых листьев. Листья с обеих сторон зеленые, голые; прикорневые в розетке, обратнояйцевидные или продолговато-ланцетные, тупые, к основанию суженные, по краю гладкие; стеблевые немногочисленные, в количестве 2(3) пар, ланцетные или узколанцетные; самые верхние уменьшенные, приближены к самому основанию цветков. Цветки собраны на верхушке стебля в зонтиковидном пучке в числе (1)3–6, на коротких или, реже, удлиненных (до 5 см дл.) цветоножках или сидячие. Чашечка перепончатая, конически ланцетно-шиловидная, 10–13(15) мм дл., в 2–3 раза короче венчика, почти до середины разделенная, лопасти ланцетно-шиловидные, 5–6 мм дл., острые, выемки между ними острые. Венчик колокольчатый, почти обратноконусовидный, темно-синий, фиолетовый, грязновато-розовый или сиреневый, редко почти белый, иногда с темными точками, (1.5)2–3(4) см дл., лопасти его продолговато-ланцетные или овальные, наверху тупые или слегка заостренные, 5–6 мм дл., складки почти вдвое короче лопастей венчика. Завязь на ножке. Коробочка продолговатая. Семена мелкие, бескрылые, мелкосетчатые, зубцы узкотреугольные, чашечка нерасщепленная.
«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Gentiana turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (23)
- Gentiana algida
- Gentiana aquatica
- Gentiana clarkei
- Gentiana cruciata
- Gentiana decumbens
- Gentiana dschungarica
- Gentiana grandiflora
- Gentiana kauffmanniana
- Gentiana kirilowii Kirilov gazako‘ti
- Gentiana leucomelaena Oq-qora gazako‘t
- Gentiana macrophylla
- Gentiana macrophylla subsp. fetisowii
- Gentiana olgae Olga gazako‘ti
- Gentiana pneumonanthe
- Gentiana prostrata Yoyilgan gazako‘t
- Gentiana prostrata subsp. nutans
- Gentiana prostrata var. karelinii Karelin gazako‘ti
- Gentiana riparia Qirg‘oqbo‘yi gazako‘t
- Gentiana squarrosa
- Gentiana susamyrensis
- Gentiana uniflora
- Gentiana walujewii
- Gentiana × marceli-jouseaui