O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Lappula brachycentra(Ledeb.) Gürke

Kaltatikanli moviygul · Липучка короткошипиковая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Lappula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Kaltatikanli moviygul
Ruscha nomi · Russian name
Липучка короткошипиковая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb), ikki yillik o‘t (biennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Nat. Pflanzenfam. 4(3a): 107 (1894)
bazionim · basionym: Echinospermum brachycentrum Ledeb., Fl. Altaic. 1: 203 (1829)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 134-bet (vol. 8, p. 134)
Yashash joylari · Habitat
Toshloq, shag‘alli yonbag‘irlar
Stony, gravelly slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–iyul, mevalashi may–sentabr
Flowering Apr–Jul, fruiting May–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Zailiy va Olatov Kungeyi, Qoratog‘, Toshkent Olatov, tizmalar Farg‘ona, Chotqol, Qurama), Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Nurota, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, g‘arbiy va sharqiy Pomir)
Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Trans-Ili and Kungey Alatau, Karatau, Tashkent Alatau, ranges Fergana, Chatkal, Kurama), Pamir-Alai (ranges Turkestan, Nurata, Zarafshan, Hissar, Kugitang, western and eastern Pamir)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ikki yillik o‘simlik 20–50 cm balandlikda, kulrang zich, yarim yopishgan, ingichka tuklardan. Poyalar bir ildizdan bir necha ajraladi, yuqoriga ko‘tarilgan, kamdan-kam poyalar yakka, tik, mustahkam, qattiq, o‘rta yoyilgandan ro‘vaksimon-shoxlangan, uzun, to‘g‘ri, ingichka shoxlarli. Barglar ildiz oldi rozetkalar cho‘ziq, kurak shaklli, 3–4 cm uzunlikda, qisqa bandli, mevalaganda qurib boruvchi, poya chiziqsimon-nashtarsimon yoki chiziqsimon, 1.5–3(4) cm uzunlikda, 2–4(6) mm kenglikda, o‘tmasroq, bandsiz, uzoqlashgan, buklangan bo‘ylab, ikkala tomon zich yarim-yopishgan tukli, chetlarida yoyilgan-uzun-kiprikli. Mevali buralishlar ancha uzun, zich, qiyshiq yuqoriga tikka turgan, kichkina chiziqsimon-nashtarsimon gulyonbarglarli. Meva bandilar tik turuvchi, 1–2(3) mm uzunlikda, yopishgan tukli. Kosacha gul 2 mm uzunlikda, yopishgan-qilli, chiziqsimon-nashtarsimon o‘tmasroq bo‘laklarli, mevalaganda zo‘rg‘a cho‘ziladigan, uzoqlashgan yoki yoyilgan; gultoj zangori, незабудковый, nayli, deyarli teng kosacha, va keng-qo‘ng‘iroqsimon gultoj yaprog‘i, 5–6 mm diametrda, tuxumsimon-yumaloq bo‘laklarli. Yong‘oqchalar tuxumsimon-cho‘ziq, 2 mm balandlikda, birikkan pastki qism bigizsimon ginobazisga, oshuvchi meva 1 mmda; yong‘oqchalarning pishishida oson u ajraladi. Disk cho‘ziq-uchburchak, kabi va yong‘oqchaning yoni, qiltiq mayda-do‘ngchali, yassi, yaqqol kilsiz, chetida disk hoshiyali baland chiziqlar, ular juda qisqa tikanchalar yoki langar do‘ngchalar 0.1–0.2 mm uzunlikda joylashgan, soni 2–4(6) har bir tomonlar, kamdan-kam ularning yo‘q. Ustuncha ingichka, uzun, 0.8–1 mmda pishgan yong‘oqchalarning uchlari ustida ko‘tariladi.
Biennial plant 20–50 cm tall, greyish from dense, semi-appressed, thin hairs. Stems from one root diverges several, ascending, more rarely stems solitary, erect, strong, rigid, from middle spreading paniculate-branched, with long, straight, thin branches. Leaves basal rosettes oblong, spathulate, 3–4 cm long, short-petiolate, at fruiting dying, cauline linear-lanceolate or linear, 1.5–3(4) cm long, 2–4(6) mm wide, bluntish, sessile, distant, along folded, with both side densely semi-appressed-hairy, along the margins spreading-long-ciliate. Fruiting sinuosities rather long, dense, obliquely upward erect, with small linear-lanceolate bracts. Fruit stalks erect, 1–2(3) mm long, appressed-hairy. Calyx in flower 2 mm long, appressed-bristly, with linear-lanceolate bluntish lobes, in fruit barely elongating, distant or extended; corolla light blue, незабудковый, with tube, almost equal calyx, and broad-campanulate limb, 5–6 mm in diameter, with ovate-rounded lobes. Nutlets ovate-oblong, 2 mm tall, attached lower part to awl-shaped gynobase, exceeding fruit on 1 mm; at ripening of nutlets easily separates from it. Disc oblong-triangular, as and side of nutlet, awn finely-tuberculate, flat, without pronounced keel, along the margin disc bordered raised lines, on which sit very short prickles or anchor tubercles 0.1–0.2 mm long, numbering 2–4(6) with each sides, more rarely their absent. Style thin, long, rises on 0.8–1 mm above apexes of mature nutlets.
Asl matn (ruscha) · Russian originalДвулетнее растение 20–50 см выс., сероватое от густых, полуприжатых, тонких волосков. Стеблей от одного корня отходит несколько, восходящих, реже стебли одиночные, прямостоячие, крепкие, жесткие, от середины оттопыренно метельчато-ветвистые, с длинными, прямыми, тонкими ветвями. Листья прикорневой розетки продолговатые, лопатчатые, 3–4 см дл., короткочерешковые, при плодоношении отмирающие, стеблевые линейно-ланцетные или линейные, 1.5–3(4) см дл., 2–4(6) мм шир., туповатые, сидячие, отстоящие, вдоль сложенные, с обеих сторон густо полуприжато-волосистые, по краям оттопыренно-длиннореснитчатые. Плодущие извилины довольно длинные, густые, косо вверх торчащие, с небольшими линейно-ланцетными прицветниками. Плодоножки прямостоящие, 1–2(3) мм дл., прижато-волосистые. Чашечка в цвету 2 мм дл., прижато-щетинистая, с линейно-ланцетными туповатыми долями, при плодах едва удлиняющимися, отстоящими или простертыми; венчик голубой, незабудковый, с трубкой, почти равной чашечке, и ширококолокольчатым отгибом, 5–6 мм в диам., с яйцевидно-округлыми лопастями. Эремы яйцевидно-продолговатые, 2 мм выс., прикрепленные нижней частью к шиловидному гинобазису, превышающему плод на 1 мм; при созревании эремы легко отделяются от него. Диск продолговато-треугольный, как и бока эрема, остро мелкобугорчатый, плоский, без выраженного киля, по краю диск окаймлен возвышенной линией, на которой сидят очень короткие шипики или якорные бугорки 0.1–0.2 мм дл., в числе 2–4(6) с каждой стороны, реже их нет. Столбик тонкий, длинный, возвышается на 0.8–1 мм над верхушками зрелых эремов.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Lappula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (57)