O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Rindera tetraspisPall.

To‘rtqalqonli tangabarg · Риндера четырехщитковая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Rindera
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
To‘rtqalqonli tangabarg
Ruscha nomi · Russian name
Риндера четырехщитковая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), saponinli (saponin-bearing), oziq-ovqatbop (food)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Cynoglossum tetraspis; Rindera baldshuanica; Rindera cyclodonta
Birinchi chop etilgan · First published
Reise Russ. Reich. 1: 486 (1771)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 154-bet (vol. 8, p. 154) · Rindera baldshuanica Kusn. nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, qoldiq past tog‘liklar, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari
Fine-earth, gravelly, stony slopes, residual low mountains, outcrops of variegated rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Plain, foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi aprel–may
Flowering and fruiting Apr–May
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Qozog‘iston past tepaliklari, Turg‘ay botiqi, Alakol botiqi, Balxashbo‘yi cho‘llari, Betpaqdala, Orolbo‘yi cho‘llari, Emba yassi tog‘liki, Kaspiyoldi pasttekisliki, Mo‘yinqum, Qoratog‘ ortidagi tog‘ oldi tekislik, Qoratog‘ oldi tog‘ oldi tekislik, Qizilqum, Pritashken cho‘li, Saur, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (tizmalar Zailiy Olatov, Chu-Ili tog‘lari, Qirg‘iz, Terskey va Talas Olatov, Qurama, Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Nurota, Zarafshon, Hisor, Ziadin-zirabulak tog‘lari, Kuhitang, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘, Badxiz
Zaisan basin, Kazakhstan small hills, Turgai depression, Alakol depression, Balkhash deserts, Betpakdala, Aral deserts, Emba plateau, Pre-Caspian lowland, Muyunkum, Trans-Karatau foothill plain, Pre-Karatau foothill plain, Kyzylkum, Pritashken chul, Saur, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Trans-Ili Alatau, Chu-Ili mountains, Kyrgyz, Terskey and Talas Alatau, Kurama, Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Turkestan, Nurata, Zarafshan, Hissar, Ziadin-zirabulak mountains, Kugitang, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag, Badkhyz
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘simlik 15–40 cm balandlikda. Ildiz to‘q, ingichka yoki yo‘g‘on, uchida ko‘p-asosiy, дающий bir necha barglarning rozetkalari va 1–2(3) gulli novda, ildizning bo‘yini ozgina чешуйчатая va ba’zan o‘tgan yilgi barg bandilarning dag‘al волокон – qoldiqlarining kichkina sonili. Poyalar tik, tuksiz, qirrali-egatli, yuqorida to‘pgullarda qisqa ro‘vaksimon -yoki qalqonsimon-shoxlangan. Rozetkali barglar tuksiz, uzun barg bandilarli, plastinka ularning cho‘ziq yoki nashtarsimon, kamdan-kam nashtarsimon-chiziqsimon deyarli chiziqsimon, o‘tkir yoki o‘tmasroq, 20 cm gacha uzunlikda va 4 cm gacha kenglikda, asta-sekin yoki keskin toraygan barg bandida; poya barglar bandsiz, qisqa, kam sonli (10gacha), cho‘ziq yoki nashtarsimon, o‘tkir, eng yuqori tuxumsimon, poyani o‘rab turuvchi, o‘tkir yoki o‘tmas, uchida ba’zan namatsimon tukli. To‘pgul avval zichli, lekin kam gulli buralishlar, keyinroq, полном расцветании, siyrakda; mevalaganda выпрямленное va qiyshiq yuqoriga tikka turgan; gul bandilar uzun tukli, ingichka, mevalaganda cho‘ziladigan, pastki 2 cm gacha uzunlikda, tik. Kosacha zich kul rang-yoki oq-yung‘simon tukli, 5–7 mm uzunlikda, chiziqsimon o‘tmas bo‘laklarli. Gultoj kirsimon-binafsha, kosachadan 1.5–2.5 marta uzunroq, keng-nay shaklli, 12–15 mm uzunlikda; bo‘laklar uning nashtarsimon yoki nashtarsimon-chiziqsimon, tik, ozgina naydan qisqaroq yoki teng u; ko‘ndalang burmalar tomoqda yo‘q yoki ular ingichka. Changchi iplari birikkan biroz pastda tomoq, qisqa; chang xaltachasilar 2–3 mm uzunlikda, asosida o‘qsimon, sezilarli emas bo‘lakli gultojning uchlarigacha yetadi, uchida o‘tmas. Yong‘oqchalar shakli (qanotli) yumaloq yoki yumaloq-tuxumsimon, 15 mm diametrda, diskda silliq, окрыление keng, tekis yoki biroz to‘lqinsimon, chetida tez ko‘karuvchi, butun tishchalarsiz, lekin ba’zan mayda волнисто-зубчиковое yoki мелкозубчиковое. Ustuncha ipsimon, biroz chiqib turuvchi gultojdan.
Perennial plant 15–40 cm tall. Root dark, thin or thick, at the apex many-main, дающий several rosettes of leaves and 1–2(3) flowering shoot, neck of root a little чешуйчатая and sometimes with small number of coarse волокон – remains of last year’s petioles. Stems erect, glabrous, ribbed-grooved, at the top in inflorescences shortly paniculate -or corymbose-branched. Rosette leaves glabrous, with long petioles, blade their oblong or lanceolate, more rarely lanceolate-linear up to almost linear, acute or bluntish, up to 20 cm long and up to 4 cm wide, gradually or sharply narrowed in petiole; cauline leaves sessile, short, few (up to 10), oblong or lanceolate, acute, the uppermost ovate, amplexicaul, acute or obtuse, at the apex sometimes felted. Inflorescence at first with dense, but few-flowered sinuosities, later, at полном расцветании, loose; in fruit выпрямленное and obliquely upward erect; pedicels hairy, thin, in fruit elongating, lower up to 2 cm long, erect. Calyx densely grey-or white-woolly, 5–7 mm long, with linear obtuse lobes. Corolla dirty-violet, 1.5–2.5 times longer than the calyx, broad-tubular, 12–15 mm long; lobes its lanceolate or lanceolate-linear, erect, a little shorter than the tube or equal it; transverse folds in throat absent or they thin. Filaments attached slightly below throat, short; anthers 2–3 mm long, at the base sagittate, considerably not reach up to apices of lobed corolla, at the apex obtuse. Nutlets in outline (with wing) rounded or roundish-ovate, 15 mm in diameter, along disc smooth, окрыление broad, even or slightly wavy, along the margin often turning blue, entire without small teeth, but sometimes small волнисто-зубчиковое or мелкозубчиковое. Style filiform, slightly protruding from corolla.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее растение 15–40 см выс. Корень темный, тонкий или толстый, на верхушке многоглавый, дающий несколько розеток листьев и 1–2(3) цветоносных побега, шейка корня немного чешуйчатая и иногда с небольшим числом грубых волокон – остатков прошлогодних черешков. Стебли прямостоячие, голые, ребристо-бороздчатые, вверху в соцветии коротко метельчато- или щитковидно-ветвистые. Розеточные листья голые, с длинными черешками, пластинки их продолговатые или ланцетные, реже ланцетно-линейные до почти линейных, острые или туповатые, до 20 см дл. и до 4 см шир., постепенно или резко суженные в черешок; стеблевые листья сидячие, короткие, немногочисленные (до 10), продолговатые или ланцетные, острые, самые верхние яйцевидные, стеблеобъемлющие, острые или тупые, на верхушке иногда войлочные. Соцветие вначале с густыми, но малоцветковыми извилинами, позднее, при полном расцветании, рыхлое; при плодах выпрямленное и косо вверх торчащее; цветоножки волосистые, тонкие, при плодах удлиняющиеся, нижние до 2 см дл., прямостоячие. Чашечка густо сероили белошерстистая, 5–7 мм дл., с линейными тупыми долями. Венчик грязно-фиолетовый, в 1.5–2.5 раза длиннее чашечки, широкотрубчатый, 12–15 мм дл.; лопасти его ланцетные или ланцетно-линейные, прямостоячие, немного короче трубки или равные ей; поперечных складок в зеве нет или они тонкие. Нити тычинок прикреплены чуть ниже зева, короткие; пыльники 2–3 мм дл., при основании стреловидные, значительно не доходят до верхушек лопастей венчика, на верхушке тупые. Эремы в очертании (с крылом) округлые или округло-яйцевидные, 15 мм в диам., по диску гладкие, окрыление широкое, ровное или слегка волнистое, по краю часто синеющее, цельное без зубчиков, но иногда мелко волнисто-зубчиковое или мелкозубчиковое. Столбик нитевидный, слегка выставляющийся из венчика.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Rindera turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (17)