O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Seseli seravschanicumPimenov & Sdobnina

Zarafshon oyqulog‘i; Kushshox · Жабрица зарафшанская

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Seseli
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Zarafshon oyqulog‘i; Kushshox
Ruscha nomi · Russian name
Жабрица зарафшанская
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Zhurn. (Moscow & Leningrad) 60: 1118 (1975)
bazionim · basionym: Ligusticum fedtschenkoanum Schischk., Bot. Mater. Gerb. Bot. Inst. Komarova Akad. Nauk S.S.S.R. 13: 166 (1950)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan
Yashash joylari · Habitat
Toshloq, shag‘alli yonbag‘irlar, qoyalar
Stony, gravelly slopes, rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyul–avgust, mevalashi avgust–sentabr
Flowering Jul–Aug, fruiting Aug–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Pomir-Oloy (tizma Zarafshon, Hisor va Qorategin)
Pamir-Alai (range Zarafshan, Hissar and Karategin)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Hisor tizmasi, Boysun tog‘lari
Hissar range, Baysun mountains
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
O‘simlik monokarpik, 30–50 cm balandlikda. Ildizlar o‘q, silindrsimon; kaudeks oddiy. Poyalar yakka, asosida qurigan ildiz oldi barglarning barg bandilarining tuklarili, kovak, egatli, tuksiz, pastda o‘rta shoxlanuvchi. Barglar och-yashil, biroz g‘adir-budir tukli; ildiz oldi va pastki poya ingichka, to‘liq, barg bandilarning teng plastinkasida; plastinka 8–9 cm uzunlikda, shakli cho‘ziq-tuxumsimon, ikki marta patsimon kesilgan; segmentlar elliptik, bandsiz, chuqur patsimon kesilgan; uchki bo‘laklar 4.5–7 mm uzunlikda, tuxumsimon, biroz o‘tkir, bo‘lakli; poya kichikroq o‘lchamlar, nashtarsimon, pardasimonli, tashqarida tukli barg qinilar. Soyabonlar 10 cm atrofida kenglikda, 14–30 nurli; nurlar zaif tukli, to‘g‘ri, yo‘g‘onroq, ichki biroz tashqidan qisqaroq; o‘ram 10–12 qo‘shilgandan bir-biri bilan va nurlar aynan asos, pardasimon, chiziqsimon, teng emas, qisqa tukli bargchalar; kichik soyabonlar ko‘p gulli; kichik o‘ramlar 9–12 chiziqsimon, tukli, tengdan gul bandilarning uzunlikida, mevalaganda pastga qayrilgan bargchalar. Gul bandilar 5–8 mm uzunlikda, teng emas, keyinroq qalinlashuvchi. Kosacha tishlarsiz. Gulbarglar 1 mm gacha uzunlikda, deyarli yumaloq, butun, bir keng sekretor kanalchali markaziy tomirlar bo‘ylab. Stilopodiy qo‘ng‘ir, qisqa-konussimon; ustuncha shoxilar 3 marta uzunroq ularning. Mevalar 5 mm gacha uzunlikda, tuxumsimon, tuksiz, bo‘rtib turuvchi tor-qanotli qirralarning qiltiqili. Sekretor kanalchalar egatlarda 3da, komissural tomonda 2–4da. 2 n = 22.
Plant monocarpic, 30–50 cm tall. Roots tap, cylindrical; caudex simple. Stems solitary, at the base covered with hairs of petioles of dead basal leaves, hollow, grooved, glabrous, below middle branching. Leaves light-green, slightly scabrous hairy; basal and lower cauline on thin, solid, equal blade of petioles; blade 8–9 cm long, in outline oblong-ovate, twice pinnatisect; segments elliptic, sessile, deeply pinnately incised; terminal lobes 4.5–7 mm long, ovate, somewhat acute, lobed; cauline smaller sizes, with lanceolate, membranous, outside hairy sheaths. Umbels about 10 cm wide, 14–30-ray; rays weakly hairy, straight, thickish, inner slightly shorter than outer; involucre from 10–12 fused with each other and rays in the very base, membranous, linear, unequal, shortly hairy leaflets; umbellules many-flowered; involucels from 9–12 linear, hairy, equal along length of pedicels, in fruit downward reflexed leaflets. Pedicels 5–8 mm long, unequal, later thickening. Calyx without teeth. Petals up to 1 mm long, almost rounded, entire, with one broad secretory canal along central veins. Stylopodium brown, short-conical; style branches 3 times longer their. Fruits up to 5 mm long, ovate, glabrous, with awn of prominent narrow-winged ribs. Secretory canals in grooves along 3, on commissural side along 2–4. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalРастения монокарпические, 30–50 см выс. Корни стержневые, цилиндрические; каудекс простой. Стебли одиночные, при основании покрытые волокнами черешков отмерших прикорневых листьев, полые, бороздчатые, голые, ниже середины ветвящиеся. Листья светло-зеленые, слегка шероховато опушенные; прикорневые и нижние стеблевые на тонких, выполненных, равных пластинке черешках; пластинки 8–9 см дл., в очертании продолговато-яйцевидные, дважды перисторассеченные; сегменты эллиптические, сидячие, глубоко перистонадрезанные; конечные доли 4.5–7 мм дл., яйцевидные, островатые, лопастные; стеблевые меньших размеров, с ланцетными, перепончатыми, снаружи опушенными влагалищами. Зонтики около 10 см шир., 14–30-лучевые; лучи слабо опушенные, прямые, толстоватые, внутренние слегка короче наружных; обертки из 10–12 сросшихся друг с другом и лучами в самом основании, перепончатых, линейных, неравных, коротко опушенных листочков; зонтички многоцветковые; оберточки из 9 –12 линейных, опушенных, равных по длине цветоножкам, при плодах вниз отогнутых листочков. Цветоножки 5–8 мм дл., неравные, позднее утолщающиеся. Чашечки без зубцов. Лепестки до 1 мм дл., почти округлые, цельные, с одним широким секреторным канальцем вдоль центральной жилки. Подстолбия бурые, короткоконические; стилодии в 3 раза длиннее их. Плоды до 5 мм дл., яйцевидные, голые, с остро выдающимися узкокрылатыми ребрами. Секреторные канальцы в ложбинках по 3, на комиссуральной стороне по 2–4. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Seseli turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (46)