O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Veronica arvensisL.

Dala itgunafshasi · Вероника полевая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Plantaginaceae
Tartib · Order
Lamiales
Turkum · Genus
Veronica
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Dala itgunafshasi
Ruscha nomi · Russian name
Вероника полевая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Sp. Pl. : 13 (1753)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 236-bet (vol. 9, p. 236)
Yashash joylari · Habitat
Yo‘lning yo‘l chetlarilari, nam o‘tloq, shag‘allar, daryoning qirg‘oqi, dala, bo‘z yerlar, mayda tuproqli yonbag‘irlar
Roadsides of road, moist meadow, pebble beds, bank of river, field, fallows, fine-earth slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Plain, foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi mart–sentabr
Flowering and fruiting Mar–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Balxashbo‘yi cho‘llari, Qoratog‘ ortidagi va Qoratog‘ oldi tekisliki, Toshkent atrofidagi cho‘li, Surxon-Sherobod vodiyi, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (tizmalar Zailiy Olatov, Qirg‘iz Olatov, Qoratog‘, Chotqol, Qurama, Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘: Ashxobod atroflari
Balkhash deserts, Trans-Karatau and Pre-Karatau plain, Tashkent chul, Surkhan-Sherabad valley, Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Trans-Ili Alatau, Kyrgyz Alatau, Karatau, Chatkal, Kurama, Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag: environs of Ashgabat
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘simlik ingichka ildizlarli o‘rmalovchi bepusht novdalarsiz, pastda tuklarning 2 qatorlarili, yuqorida bezli, yoyilgan-tukli. Poyalar 5–30 cm uzunlikda, oddiy yoki yoyiq-shoxlangan, zaif, ingichka, to‘g‘ri yoki ko‘tarilgan va yuqoriga ko‘tarilgan. Barglar navbatma-navbat yoki qarama-qarshi, soni 2–3 (4) juft, 5–13 (20) mm uzunlikda, 4–10 mm kenglikda, yurak shaklli-tuxumsimon, butun, 3–5 tomirlarli, pastki barg bandi 1–4 mm uzunlikdali, yuqorigi deyarli bandsiz, asta-sekin gulyonbarglarda o‘tadi, poya butun, chetida tishli yoki tishsimon, uchida o‘tmas, asosida yumaloqlangan yoki biroz yurak shaklli, tuksiz yoki siyrak uzun tukli. Shingil ko‘p gulli, uchki; ba’zan qo‘ltiq shingillar bo‘ladi, avval zich, va mevalaganda cho‘ziladigan va siyrak; gulyonbargli barglar cho‘ziq-nashtarsimon yoki nashtarsimon chiziqsimon, o‘tmas, butun qirrali yoki tuxumsimon-nashtarsimongacha, asosida bir nechta tishlarli, deyarli gullarga teng yoki ularning kattaroq -dan ikki marta oshadi. Gul bandilar 0.5–1 mm uzunlikda, l.da kosachadan 5–2 marta qisqaroq, mevalaganda cho‘ziladigan, kosachadan uzunroq va gulyonbarglar. Kosacha 3–4 mm uzunlikda, bezli-tukli, deyarli asos ajratilgangacha 4 nashtarsimon yoki chiziqsimon-nashtarsimon, o‘tmaslashgan bo‘laklarda, ular 2 boshqadan kattaroq, 1 sezilarli va noaniq yon tomirlarli, ko‘sakka teng yoki ikki marta uzunroq uning. Gultoj oqish-zangori, 1.5–2 (3–5) mm uzunlikda., 2 keng-tuxumsimon o‘tmas bo‘laklarli, 1 tuxumsimon-buyraksimon va 1 cho‘ziq bo‘laklar; gultoj nayi juda qisqa, 5 tomirlarli. Changchilar qisqa changchi ipilarli, sezilarli gultojdan qisqaroq. Ko‘sak 3–4 mm uzunlikda, kosachadan qisqaroq, siqilgan, teskari-yurak shaklli, 2 bo‘lakli, yumaloq bo‘laklarli, o‘tkir yoki o‘tmas chuqur o‘yiqli, teng uchdan bir yoki ko‘sakning choraklari, asosida biroz ponasimon, chetida kiprikli, bezli-tukli. Ustuncha deyarli o‘yiqqa teng yoki uning yarmi yetadi. Urug‘ ko‘p sonli, tuxumsimon, sarg‘ish, silliq yoki zaif ko‘ndalang-ajinli, 1 mm uzunlikda va 0.5 mm kenglikda, mayda рубчикомli o‘rtada.
Annual plant with thin roots without creeping sterile shoots, at the bottom with 2 rows of hairs, at the top glandular, spreading-hairy. Stems 5–30 cm long, simple or spreading-branched, weak, thin, straight or ascending and ascending. Leaves alternate or opposite, numbering 2–3 (4) pairs, 5–13 (20) mm long, 4–10 mm wide, cordate-ovate, entire, with 3–5 veins, lower with petiole 1–4 mm long, upper almost sessile, gradually pass in bracts, cauline entire, along the margin toothed or notched, at the apex obtuse, at the base rounded or slightly cordate, glabrous or sparsely hairy. Raceme many-flowered, terminal; sometimes are axillary racemes, at first dense, and in fruit elongating and loose; bracteal leaves oblong-lanceolate or lanceolate up to linear, obtuse, entire or ovate-lanceolate, at the base with several teeth, almost equal to flowers or exceed their larger than twice. Pedicels 0.5–1 mm long, in l. 5–2 times shorter than the calyx, in fruit elongating, longer than the calyx and bracts. Calyx 3–4 mm long, glandular-hairy, almost up to base divided on 4 lanceolate or linear-lanceolate, blunted lobes, from which 2 larger than other, with 1 conspicuous and indistinct lateral veins, equal to the capsule or twice longer its. Corolla pale-light blue, 1.5–2 (3–5) mm long., with 2 broad-ovate obtuse lobes, 1 ovate-reniform and 1 oblong lobes; corolla tube very short, with 5 veins. Stamens with short filaments, considerably shorter than the corolla. Capsule 3–4 mm long, shorter than the calyx, compressed, ob-cordate, 2-lobed, with rounded lobes, with acute or obtuse deep notch, equal third or quarters of capsule, at the base slightly cuneate, along the margin ciliate, glandular-hairy. Style almost equal to the notch or reaches up to its half. Seed numerous, ovate, yellowish, smooth or weakly transversely-wrinkled, 1 mm long and 0.5 mm wide, with small рубчиком in middle.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетние растения с тонкими корнями без ползучих бесплодных побегов, внизу с 2 рядами волосков, вверху железистые, оттопыренно-опушенные. Стебли 5–30 см дл., простые или раскидисто-ветвистые, слабые, тонкие, прямые или приподнимающиеся и восходящие. Листья очередные или супротивные, в числе 2–3 (4) пар, 5–13 (20) мм дл., 4–10 мм шир., сердцевидно-яйцевидные, цельные, с 3–5 жилками, нижние с черешком 1–4 мм дл., верхние почти сидячие, постепенно переходят в прицветники, стеблевые цельные, по краю зубчатые или зазубренные, на верхушке тупые, при основании закругленные или слегка сердцевидные, голые или рассеянно волосистые. Кисть многоцветковая, верхушечная; иногда бывают пазушные кисти, сначала густые, а при плодах удлиняющиеся и рыхлые; прицветные листья продолговато-ланцетные или ланцетные до линейных, тупые, цельнокрайние или яйцевидно-ланцетные, у основания с несколькими зубцами, почти равны цветкам или превышают их больше чем вдвое. Цветоножки 0.5–1 мм дл., в l.5–2 раза короче чашечки, при плодах удлиняющиеся, длиннее чашечки и прицветников. Чашечка 3–4 мм дл., железисто-опушенная, почти до основания разделена на 4 ланцетовидных или линейно-ланцетных, притупленных доли, из которых 2 крупнее других, с 1 заметной и неясными боковыми жилками, равна коробочке или вдвое длиннее ее. Венчик бледно-голубой, 1.5–2 (3–5) мм дл., с 2 широкояйцевидными тупыми долями, 1 яйцевидно-почковидной и 1 продолговатой долей; трубка венчика очень короткая, с 5 жилками. Тычинки с короткими нитями, значительно короче венчика. Коробочка 3–4 мм дл., короче чашечки, сжатая, обратносердцевидная, 2-лопастная, с округлыми лопастями, с острой или тупой глубокой выемкой, равной трети или четверти коробочки, у основания слегка клиновидная, по краю реснитчатая, железисто-опушенная. Столбик почти равен выемке или доходит до ее половины. Семена многочисленные, яйцевидные, желтоватые, гладкие или слабо поперечно-морщинистые, 1 мм дл. и 0.5 мм шир., с мелким рубчиком в середине.

«Флора Узбекистана», 2-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 2 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Veronica turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (64)