O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Veronica persicaPoir.

Fors itgunafshasi · Вероника персидская

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Plantaginaceae
Tartib · Order
Lamiales
Turkum · Genus
Veronica
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Fors itgunafshasi
Ruscha nomi · Russian name
Вероника персидская
Kelib chiqishi · Origin
Introduksiya qilingan · Introduced
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), begona o‘t (weed)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Encycl. 8: 542 (1808)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Yashash joylari · Habitat
Begona joy, aholi yashaydigan punktlar, dala, polizlar, bog‘lar, daryoning qirg‘oqi, ariqlar
Weedy place, inhabited settlements, field, vegetable gardens, orchards, bank of river, irrigation ditches
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Plain, foothills, low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi va mevalashi mart–oktabr
Flowering and fruiting Mar–Oct
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Mo‘yinqum, Qoratog‘ ortidagi va Qoratog‘ oldi tekisliki, Farg‘ona vodiyi, Toshkent atrofidagi cho‘li, Toshkent shahri, Mirzacho‘l, Sirdaryo daryosining vodiyi, Zeravshan, Kashkadarya va Surxondaryo, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (tizmalar Zailiy Olatov, Qirg‘iz Olatov, Qoratog‘, Talas Olatov, Qarjontov, Ugom, Chotqol, Farg‘ona), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Nurota tizmasi, Zarafshon, Hisor, g‘arbiy. Pomir), Kopetdog‘
Muyunkum, Trans-Karatau and Pre-Karatau plain, Fergana valley, Tashkent chul, Tashkent, Mirzachul, valley of river Syr Darya, Zeravshan, Kashkadarya and Surkhandarya, Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Trans-Ili Alatau, Kyrgyz Alatau, Karatau, Talas Alatau, Karzhantau, Ugam, Chatkal, Fergana), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Nuratau, Zarafshan, Hissar, western. Pamir), Kopet Dag
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bitta va ikki yillik o‘simlik. Poyalar yakka yoki bir nechtada, 10–70 cm uzunlikda, zaif, yoyilgan, yotiq yoki ko‘tarilgan, ildiz otuvchi, oddiy yoki pastki qismida shoxlangan, uzun novdalarli, silindrsimon, ingichka, qisqa jingalak-uzun tukli pastga qayrilgan tuklar. Barglar qarama-qarshi, yuqorigi deyarli bandsiz, qolgan barg bandilarda, 2–4 mm uzunlikda, gulyonbargli navbatma-navbat, cho‘ziq, bir necha kichraygan; poya keng-tuxumsimon yumaloqgacha, 8–16 mm uzunlikda, 5–15 mm kenglikda, biroz yurak shaklli yoki kesilgan, chetida yirik-to‘lqinsimon tishli, bandli, siyrak tuklarli yuzada. Gullar 1da poya barglarning qo‘ltiqlarida, uzun ipsimonda, kam uzun tukli gul bandilar, 1.5–4 cm uzunlikda, oshuvchi 1.5–2 marta gulyonbargli barglarda, gullashdan keyin mevalaganda yoysimon egilgan va egilgan pastga; yuqorigi gul bandilar qisqaroq. Kosacha bo‘laklari soni 4(5), cho‘ziq-nashtarsimon yoki nashtarsimon, 4–6 mm uzunlikda, 2–3 mm kenglikda, o‘tkir, ko‘sakka teng yoki 1.5 marta uzunroq uning, chetida kiprikli, mevalaganda kuchli ajraluvchi; yuqorigi kosacha bo‘laklari kattalikdan kichikroq. Gultoj 7–11(15) mm diametrda, zangori, ko‘k yoki och-binafsha, yashilroq-sariq tomoqli, ko‘k tomirlarli, pastki bo‘lak ba’zan oq; barcha bo‘laklar o‘tmas, 3 yumaloq-buyraksimon, 1 tuxumsimon, deyarli kosachaga teng yoki ozgina uning oshadi. Changchilar egilgan, gultojdan qisqaroq, yumaloq-tuxumsimon chang xaltachasilar va kengayganli changchi ipilarning o‘rtasida. Ko‘sak ikki marta kengroq o‘z uzunlik, 8–10 mm kenglikda, 4–5 mm uzunlikda, teskari-buyraksimon yoki keng-teskari-yurak shaklli, 2 bo‘lakli, qavariq, bo‘laklarli, kuchli ajraluvchi o‘tmas burchak va hosil qiluvchi keng va chuqur o‘yiq ostida, teng ½ – 2 / 3 ko‘sak; ko‘sak yonlarli siqilgan, bo‘rtib turuvchi to‘rsimon tomirlarli, yumaloq asosli, orqada killi. Ustuncha 2–3 mm uzunlikda, yarmigacha ko‘sakning o‘yiqlaridan chiqib turadi. Urug‘ 3–12da har bir uyacha, 1.5–2.5 mm uzunlikda, cho‘ziq, qayiqchasimon-o‘yiq, zaif ajinli.
One and biennial plant. Stems solitary or along several, 10–70 cm long, weak, spread, procumbent or ascending, rooting, simple or in the lower part branched, with long shoots, cylindrical, thin, shortly curly-hairy from downward reflexed hairs. Leaves opposite, upper almost sessile, remaining on petioles, 2–4 mm long, bracteal alternate, oblong, several reduced; cauline broad-ovate up to rounded, 8–16 mm long, 5–15 mm wide, slightly cordate or truncate, along the margin coarsely-crenate-toothed, petiolate, with sparse hairs on surface. Flowers along 1 in axils of cauline leaves, on long filiform, sparsely hairy pedicels, 1.5–4 cm long, exceeding in 1.5–2 times bracteal leaves, after flowering in fruit arcuate curved and nodding downward; upper pedicels shorter. Calyx lobes numbering 4(5), oblong-lanceolate or lanceolate, 4–6 mm long, 2–3 mm wide, acute, equal to the capsule or 1.5 times longer its, along the margin ciliate, in fruit strongly diverging; upper calyx lobes smaller than the size. Corolla 7–11(15) mm in diameter, light blue, blue or light-violet, with greenish-yellow throat, with blue veins, lower lobe sometimes white; all lobes obtuse, 3 roundish-reniform, 1 ovate, almost equal to the calyx or a little exceed its. Stamens curved, shorter than the corolla, with roundish-ovate anthers and broadened in middle of filaments. Capsule twice wider own length, 8–10 mm wide, 4–5 mm long, ob-reniform or broad-ob-cordate, 2-lobed, with convex, lobes, strongly diverging under obtuse angle and forming broad and deep notch, equal ½ – 2 / 3 capsule; capsule with sides compressed, with prominent reticulate veins, with rounded base, on back keeled. Style 2–3 mm long, by half protrudes from notches of capsule. Seed along 3–12 in each locule, 1.5–2.5 mm long, oblong, keel-like-emarginate, weakly wrinkled.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОдно и двулетние растения. Стебли одиночные или по нескольку, 10–70 см дл., слабые, распростертые, лежачие или приподнимающиеся, укореняющиеся, простые или в нижней части ветвистые, с длинными побегами, цилиндрические, тонкие, коротко курчавоволосистые от вниз отогнутых волосков. Листья супротивные, верхние почти сидячие, остальные на черешках, 2–4 мм дл., прицветные очередные, продолговатые, несколько уменьшенные; стеблевые широкояйцевидные до округлых, 8–16 мм дл., 5–15 мм шир., слегка сердцевидные или усеченные, по краю крупногородчато-зубчатые, черешчатые, с редкими волосками на поверхности. Цветы по 1 в пазухах стеблевых листьев, на длинных нитевидных, скудно волосистых цветоножках, 1.5–4 см дл., превышающих в 1.5–2 раза прицветные листья, после цветения при плодах дугообразно изогнутых и поникающих вниз; верхние цветоножки короче. Доли чашечки в числе 4(5), продолговато-ланцетные или ланцетные, 4–6 мм дл., 2–3 мм шир., острые, равны коробочке или в 1.5 раза длиннее ее, по краю реснитчатые, при плодах сильно расходящиеся; верхние доли чашечки меньшей величины. Венчик 7–11(15) мм в диам., голубой, синий или светло-фиолетовый, с зеленовато-желтым зевом, с синими жилками, нижняя лопасть иногда белая; все лопасти тупые, 3 округло-почковидные, 1 яйцевидная, почти равны чашечке или немного превышают ее. Тычинки изогнутые, короче венчика, с округло-яйцевидными пыльниками и расширенными в середине нитями. Коробочка вдвое шире своей длины, 8–10 мм шир., 4–5 мм дл., обратнопочковидная или широко-обратносердцевидная, 2-лопастная, с выпуклыми, лопастями, сильно расходящимися под тупым углом и образующими широкую и глубокую выемку, равную ½–2/3 коробочки; коробочка с боков сжатая, с выдающимися сетчатыми жилками, с округлым основанием, на спинке килеватая. Столбик 2–3 мм дл., наполовину выдается из выемки коробочки. Семена по 3–12 в каждом гнезде, 1.5–2.5 мм дл., продолговатые, лодочковидно-выемчатые, слабо морщинистые.

«Флора Узбекистана», 2-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 2 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Veronica turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (64)