O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Lonicera altmanniiRegel & Schmalh.

Zarafshon uchqati · Жимолость зеравшанская

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Caprifoliaceae
Tartib · Order
Dipsacales
Turkum · Genus
Lonicera
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Zarafshon uchqati
Ruscha nomi · Russian name
Жимолость зеравшанская
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
buta (shrub)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
manzarali (ornamental), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Lonicera altmanii; Lonicera zeravschanica; Lonicera zeravshanica
Birinchi chop etilgan · First published
Izv. Imp. Obshch. Lyubit. Estestv. Moskovsk. Univ. 34(2): 41 (1882)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 333, 336-betlar (vol. 9, pp. 333, 336) · Lonicera altmannii Regel et Schmalh. nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Daryoning vodiyi, mayda tuproqli yonbag‘irlar, dara, daraxt-butali o‘simlik qoplamida
Valley of river, fine-earth slopes, gorge, among woody-shrubby vegetation
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyul, mevalashi sentabr
Flowering Jul, fruiting Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Saur, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmontov tizmalari, Olatov Kungeyi, Olatov Terskeyi, Qirg‘iz Olatov, Talas Olatov, Issikkul botiqi, tog‘lar, Norin daryosining o‘rta oqimida, Qoratog‘ tizmalari, Farg‘ona, Ugom, Pskom, Chotqol, Qurama), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy, Turkiston, Zarafshon, Hisor)
Saur, Dzungarian Alatau, Tian Shan (ranges Ketmentau, Kungey Alatau, Terskey Alatau, Kyrgyz Alatau, Talas Alatau, Issykkul depression, mountains, in middle course of river Naryn, ranges Karatau, Fergana, Ugam, Pskem, Chatkal, Kurama), Pamir-Alai (ranges Alai, Turkestan, Zarafshan, Hissar)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
To‘g‘ri, juda shoxlangan buta 2 m gacha balandlikda, ingichka, yoyilganli va bir necha osilgan shoxlar, qoplangan kul rang (eski shoxlarda) yoki och-qo‘ng‘ir (yanada yosh shoxlar) po‘stloq; yosh novdalar zich uzunli (2–2.5 mm gacha uzunlikda), yoyilgan, qilli tuklar va, bundan tashqari shu, qisqali, ko‘pincha zich tukcha oddiy tuklar va bandli va bandsiz bezdan: kurtaklar barg bandilardan qisqaroq, 2–3 mm uzunlikda, tuxumsimon, 2–4 juft sarg‘ish-qo‘ng‘ir tuxumsimon tashqi tangachalarli, tukli shunday ham, kabi novdalar. Barglar barg bandilar 2.5–6 mm uzunlikda, ba’zan yoysimon pastga bukilgan, tukli shunday ham, kabi va yosh novdachalar, keng-tuxumsimondan cho‘ziq-nashtarsimon yoki elliptikgacha, (1.5)2–5 cm uzunlikda va 0.9–3 cm kenglikda, недлинно o‘tkirlashgan, kamdan-kam o‘tmas, yumaloqli yoki biroz o‘yiq asos, ingichka консистенции, yuqoridan och, yorqin-yoki ko‘kimtir-yashil, pastdan yanada oqish, ikkala tomon g‘adir-budir zichdan, yuqoriga yopishgan, uzun tuklar va, bundan tashqari shu, zich tukli qisqa, oddiy tuklar, aralash bandsiz va bandli bezlarli, kam aynan boshi siyrak tukli, tomir bo‘ylab, va uch ostida deyarli tuksiz; chet zich va uzun kiprikli. Gul to‘pbandilar 5–10(20) mm uzunlikda, tukli oddiy, uzun, qilli va yumshoq tuklar, va shuningdek bezli tuklar, yosh novdachalarning pastki barglarining qo‘ltiqidan rivojlanadi (1da yoki 2 qarama-qarshida novda); gulyonbarglar 8–12 mm uzunlikda, nashtarsimondan tuxumsimongacha, uzun va ingichka o‘tkirlashgan, ikkala tomon yopishgan uzun tukli, tez qisqa tuklarning sezilarli aralashmasili, chetida uzun-kiprikli, tugunchaklardan 2–3 marta uzunroq, bezlarli va ba’zan siyrak qillar, yuqorida qisqa yumshoq tukli; kosachaning gultoj yaprog‘isi 0.5 mm uzunlikda, deyarli butun qirrali yoki kesikli keng, uchburchak tishlarda, chetida bezli-kiprikli. Gultoj sarg‘ish-oq (yoki oqish-sariq), 1.5–2 cm uzunlikda, tashqarida siyrak yoyilgan-uzun tukli va bezli, nayli bir necha (2–3 mmda) gultoj yaprog‘idan qisqaroq, kamdan-kam teng u, ichida uzun tukli, asos xaltasimon kengaygan ustida; yuqorigi lab 1 / 4–1 / 6 kesiklida tuxumsimon-yumaloq tishlarda, yon bir necha yanada uzun, -dan o‘rta. Changchilar birikkan nayning yuqorigi chetiga, uch orqa ozgina gultojdan qisqaroq, 2 old teng gultoj, tuksiz changchi ipilarli, yirikli, 3–3.5 (4) mm uzunlikda, chiziqsimon-silindrsimon chang xaltachasilar. Ustuncha yakka tuklarli, ozgina gultoj oshadi. Mevalar yorqin-zarg‘aldoq-qizil, tuxumsimon-sharsimon, 8–10 mm uzunlikda; urug‘ soni 3–5, keng-elliptik, 3 mm uzunlikda va 2–3 mm kenglikda, deyarli yassi, zaif qavariq orqa, silliq, sarg‘ish.
Straight, very branched shrub up to 2 m tall, with thin, spreading and several pendulous branches, clothed grey (on old branches) or light-brown (on more young branches) bark; young shoots densely set with long (up to 2–2.5 mm long), spreading, bristly hairs and, except that, covered with short, not infrequently dense down from simple hairs and stalked and sessile gland: buds shorter than petioles, 2–3 mm long, ovate, with 2–4 pairs yellowish-brown ovate outer scales, hairy so also, as shoots. Leaves on petioles 2.5–6 mm long, sometimes arcuate downward bent, hairy so also, as and young twigs, from broad-ovate up to oblong-lanceolate or elliptic, (1.5)2–5 cm long and 0.9–3 cm wide, недлинно acute, more rarely obtuse, with rounded or slightly emarginate base, thin консистенции, above light, bright-or glaucescent-green, below more pale, with both side scabrous from dense, upward appressed, long hairs and, except that, densely hairy short, simple hairs, mixed with sessile and stalked glands, rarely with the very beginning sparsely hairy, along vein, and under end almost glabrous; margin densely and long ciliate. Peduncles 5–10(20) mm long, hairy simple, long, bristly and soft hairs, and also glandular hairs, develop from axil of lower leaves of young twigs (along 1 or along 2 opposite on shoot); bracts 8–12 mm long, from lanceolate up to ovate, long and thin acute, with both side appressed long-hairy, often with considerable admixture of short hairs, along the margin long-ciliate, 2–3 times longer than ovaries, set with glands and sometimes sparse bristles, at the top shortly downy; limb of calyx 0.5 mm long, almost entire or incised on broad, triangular teeth, along the margin glandular-ciliate. Corolla yellowish-white (or pale-yellow), 1.5–2 cm long, outside sparsely spreading-hairy and glandular, with tube several (on 2–3 mm) shorter than the limb, more rarely equal it, inside hairy, above base sack-like broadened; upper lip on 1 / 4–1 / 6 incised on ovate-rounded teeth, lateral several more long, than middle. Stamens attached to upper margin of tube, three posterior a little shorter than the corolla, 2 front equal corolla, with glabrous filaments, with large, 3–3.5 (4) mm long, linear-cylindrical anthers. Style with single hairs, a little exceeds corolla. Fruits bright-orange-red, ovate-globose, 8–10 mm long; seed numbering 3–5, broad-elliptic, 3 mm long and 2–3 mm wide, almost flat, with weakly convex back, smooth, yellowish.
Asl matn (ruscha) · Russian originalПрямой, очень ветвистый кустарник до 2 м выс., с тонкими, растопыренными и несколько повислыми ветвями, одетыми серой (на старых ветвях) или светло-бурой (на более молодых ветвях) корой; молодые побеги густо усажены длинными (до 2–2.5 мм дл.), оттопыренными, щетинистыми волосками и, кроме того, покрыты коротким, нередко густым пушком из простых волосков и стебельчатых и сидячих железок: почки короче черешков, 2–3 мм дл., яйцевидные, с 2–4 парами желтовато-бурых яйцевидных наружных чешуй, опушенных так же, как побеги. Листья на черешках 2.5–6 мм дл., иногда дуговидно вниз согнутых, опушенных так же, как и молодые веточки, от широкояйцевидных до продолговато-ланцетных или эллиптических, (1.5)2–5 см дл. и 0.9–3 см шир., недлинно заостренные, реже тупые, с округлым или слегка выемчатым основанием, тонкой консистенции, сверху светлые, яркоили сизовато-зеленые, снизу более бледные, с обеих сторон шероховатые от густых, вверх прижатых, длинных волосков и, кроме того, густо опушенные короткими, простыми волосками, перемешанными с сидячими и стебельчатыми железками, редко с самого начала негусто опушенные, вдоль жилок, а под конец почти голые; края густо и длинно реснитчатые. Цветоносы 5–10(20) мм дл., опушенные простыми, длинными, щетинистыми и мягкими волосками, а также железистыми волосками, развиваются из пазух нижних листьев молодых веточек (по 1 или по 2 супротивных на побеге); прицветники 8–12 мм дл., от ланцетовидных до яйцевидных, длинно и тонко заостренные, с обеих сторон прижато длинноволосистые, часто со значительной примесью коротких волосков, по краю длиннореснитчатые, в 2–3 раза длиннее завязей, усаженных железками и иногда редкими щетинками, наверху коротко пушистых; отгиб чашечки 0.5 мм дл., почти цельнокрайний или надрезанный на широкие, треугольные зубцы, по краю железисто-реснитчатый. Венчик желтовато-белый (или бледно-желтый), 1.5–2 см дл., снаружи рассеянно оттопыренно-волосистый и железистый, с трубкой несколько (на 2–3 мм) короче отгиба, реже равной ему, внутри волосистой, над основанием мешковидно расширенной; верхняя губа на 1/4–1/6 надрезана на яйцевидно-округлые зубцы, боковые несколько более длинные, чем средние. Тычинки прикреплены к верхнему краю трубки, три задние немного короче венчика, 2 передние равные венчику, с голыми нитями, с крупными, 3–3.5 (4) мм дл., линейно-цилиндрическими пыльниками. Столбик с единичными волосками, немного превышает венчик. Плоды ярко-оранжево-красные, яйцевидно-шаровидные, 8–10 мм дл.; семена в числе 3–5, широкоэллиптические, 3 мм дл. и 2–3 мм шир., почти плоские, со слабо выпуклой спинкой, гладкие, желтоватые.

«Флора Узбекистана», 3-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 3 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Lonicera turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (25)