O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Scrophularia canescensBong.

Ko‘kimtir chechakgul · Норичник седоватый

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Scrophulariaceae
Tartib · Order
Lamiales
Turkum · Genus
Scrophularia
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Ko‘kimtir chechakgul
Ruscha nomi · Russian name
Норичник седоватый
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bull. Sci. Acad. Imp. Sci. Saint-Pétersbourg 8: 340 (1841)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 9-tom, 217-bet (vol. 9, p. 217)
Yashash joylari · Habitat
Shag‘alli va ko‘lning qumli qirg‘oqlarida, sho‘rtobli o‘tloqlarda, vodiylar va quruq o‘zanlar va daryoning qayirlarida. Toshloq yonbag‘irlarda, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari va granit tepalarda, tekislikda, tog‘ oldi hududlarida va tog‘larning quyi mintaqasida
On pebbly and sandy banks of lake, on saline-alkaline meadows, along valleys and dry watercourse beds and floodplains of river. On stony slopes, outcrops of variegated rocks and on granite hills, on the plain, in the foothills and the lower mountain belt
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyun–iyul
Flowering Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Qozog‘iston past tepaliklari (g‘arbiy), Balxashbo‘yi cho‘llari, Betpaqdala, Orolbo‘yi cho‘llari, Kaspiyoldi cho‘llari, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Olatov Kungeyi, Zailiy Olatov, Chu-Ili tog‘lari), Pomir-Oloy (Oloy vodiyi, tizma Oloy, g‘arbiy. Pomir: tizma Yazgulem)
Zaisan basin, Kazakhstan small hills (western), Balkhash deserts, Betpakdala, Aral deserts, Pre-Caspian deserts, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Kungey Alatau, Trans-Ili Alatau, Chu-Ili mountains), Pamir-Alai (Alai valley, range Alai, western. Pamir: range Yazgulem)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘simlik 25–60 cm balandlikda, kulrang yoki tuksiz. Ildiz yog‘ochlangan, qalinlashgan; shoxlar oddiy yoki shoxlangan. Barglar cho‘ziq-tuxumsimon yoki cho‘ziq, 1.5–5 cm uzunlikda, 1–2 cm kenglikda, qisqa barg bandilarda, asosida toraygan, uchida o‘tmas, chetida egilgan tishlarli, butun yoki patsimon bo‘lingan; gulyonbargli barglar cho‘ziq, 2.5 mm uzunlikda, 1 mm kenglikda, o‘tkir. Gullar gul bandilar 4–4 mm uzunlikda, 1–3da yarim-soyabonlarda qo‘ltiq gul to‘pbandilar 0.5–1 cm uzunlikda, tor piramidal to‘pgullar 8–13 cm uzunlikda, 2 cm kenglikda; gulyonbarglar nashtarsimon, 1.5–2 mm uzunlikda, 0.3–0.4 mm kenglikda, o‘tkir. Kosacha bezli tuklarli, 2–2.5 mm uzunlikda, elliptik yoki tuxumsimon bo‘laklar 1.3–1.5 mm uzunlikdali, 1.3 mm kenglikda, chetida tor-pardasimon-hoshiyali. Gultoj qo‘ng‘ir-to‘q qizil, 4.5–6 mm uzunlikda, yorqin yuqorigi labli, bo‘laklar ular yumaloq, asosida toraygan, bir yarim martada yon bo‘lakli pastki lablardan uzunroq. Changchilar yashirin gultojda, ularning changchi ipilar bezli-tukli; staminodiy cho‘ziq, o‘tmas, uning uzunlik 3 marta kenglikda oshadi. Tugunchak tuxumsimon, 0.7 mm uzunlikda va kenglikda., tuksiz. Ustuncha tugunchakdan 6 marta uzunroq. Ko‘sak yumaloq yoki yumaloq-tuxumsimon, 4–5 mm uzunlikda va kenglikda., o‘tkir uchli, silliq. Urug‘ elliptik, 1–1.5 mm uzunlikda, 0.5–0.7 mm kenglikda, to‘q-jigarrang.
Perennial plant 25–60 cm tall, greyish or glabrous. Root woody, thickened; branches simple or branched. Leaves oblong-ovate or oblong, 1.5–5 cm long, 1–2 cm wide, on short petioles, at the base narrowed, at the apex obtuse, along the margin with curved teeth, entire or pinnatipartite; bracteal leaves oblong, 2.5 mm long, 1 mm wide, acute. Flowers on pedicels 4–4 mm long, along 1–3 in semi-umbels on axillary peduncles 0.5–1 cm long, in narrow pyramidal inflorescences 8–13 cm long, 2 cm wide; bracts lanceolate, 1.5–2 mm long, 0.3–0.4 mm wide, acute. Calyx covered with glandular hairs, 2–2.5 mm long, with elliptic or ovate lobes 1.3–1.5 mm long, 1.3 mm wide, along the margin narrow-membranous-bordered. Corolla brown-purple, 4.5–6 mm long, with bright upper lip, lobes which rounded, at the base narrowed, in one and a half times longer than lateral lobed lower lips. Stamens hidden in corolla, their filaments glandular-hairy; staminode oblong, obtuse, its length in 3 times exceeds width. Ovary ovate, 0.7 mm long and wide., glabrous. Style 6 times longer than the ovary. Capsule rounded or roundish-ovate, 4–5 mm long and wide., mucronate, smooth. Seed elliptic, 1–1.5 mm long, 0.5–0.7 mm wide, dark-brown.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее растение 25–60 см выс., сероватое или голое. Корень деревянистый, утолщенный; ветви простые или ветвистые. Листья продолговато-яйцевидные или продолговатые, 1.5–5 см дл., 1–2 см шир., на коротких черешках, в основании суженные, на верхушке тупые, по краю с изогнутыми зубцами, цельные или перистораздельные; прицветные листья продолговатые, 2.5 мм дл., 1 мм шир., острые. Цветки на цветоножках 4–4 мм дл., по 1–3 в полузонтиках на пазушных цветоносах 0.5–1 см дл., в узком пирамидальном соцветии 8–13 см дл., 2 см шир.; прицветники ланцетные, 1.5–2 мм дл., 0.3–0.4 мм шир., острые. Чашечка покрыта железистыми волосками, 2–2.5 мм дл., с эллиптическими или яйцевидными долями 1.3–1.5 мм дл., 1.3 мм шир., по краю узкопленчато-окаймленными. Венчик буро-пурпурный, 4.5–6 мм дл., с яркой верхней губой, лопасти которой округлые, в основании суженные, в полтора раза длиннее боковых лопастей нижней губы. Тычинки скрыты в венчике, их нити железисто-опушенные; стаминодий продолговатый, тупой, его длина в 3 раза превышает ширину. Завязь яйцевидная, 0.7 мм дл. и шир., голая. Столбик в 6 раз длиннее завязи. Коробочка округлая или округло-яйцевидная, 4–5 мм дл. и шир., остроконечная, гладкая. Семена эллиптические, 1–1.5 мм дл., 0.5–0.7 мм шир., темно-коричневые.

«Флора Узбекистана», 2-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 2 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Scrophularia turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (40)