O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Delphinium bataliniiHuth

Batalin isfaragi · Живокость Баталина

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Ranunculaceae
Tartib · Order
Ranunculales
Turkum · Genus
Delphinium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Batalin isfaragi
Ruscha nomi · Russian name
Живокость Баталина
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Jahrb. Syst. 20: 432 (1895)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 3-tom, 176-bet (vol. 3, p. 176)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, ko‘chkilar, daryoning qirg‘oqi, shag‘allar, butalar, archazorlar, qo‘ng‘irbosh cho‘llar
Fine-earth, gravelly, stony slopes, screes, bank of river, pebble beds, shrubs, juniper woodlands, fescue steppes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyun–sentabr, mevalashi avgust–sentabr
Flowering Jun–Sep, fruiting Aug–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Toshkent Olatov, Chotqol tizmasi), Pomir-Oloy (Oloy vodiyi, tizmalar Turkiston, Nurota tizmasi, Zarafshon, Hisor va uning tarmoqlar, Pyotr I, Qorategin, Shugnan, Janubiy Tojiston past tog‘lari, Kuhitang)
Tian Shan (Tashkent Alatau, Chatkal range), Pamir-Alai (Alai valley, ranges Turkestan, Nuratau, Zarafshan, Hissar and its spurs, Peter the Great, Karategin, Shugnan, foothills of southern Tajikistan, Kugitang)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Tizmalar Chotqol, Turkiston, Malguzar, Zarafshon, Hisor, Kuhitang, Nurota va Boysun tog‘lari
Ranges Chatkal, Turkestan, Malguzar, Zarafshan, Hissar, Kugitang, Nurata and Baysun mountains
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘simlik. Poya to‘g‘ri, oddiy, kamdan-kam zo‘rg‘a shoxlangan, 25–50(70) cm balandlikda, zich va qisqa yopishgan tukli. Ildiz oldi barglar va katta poya barglarning qismi периоду gullash отмираютga. Ildiz oldi barglarning plastinkasi yumaloq-teskari tuxumsimon, chetida kesikli qisqa o‘tmas bo‘laklarda; poya barglar ponasimon-nashtarsimon, deyarli o‘rtagacha kesikli uch chiziqsimonda, 1.75–4 mm kenglikda, o‘tmasroq o‘tkirlashgan, yo‘g‘onroq, zaif-uzun tukli bo‘laklar, ular ba’zan, o‘z navbatida, uch ikki bo‘laklida bo‘ladi; gulyonbarglar chiziqsimon (juda kam pastki uch bo‘lakli), uzun tukli, pastki 1.5–2 cm uzunlikda, gul bandlarilardan uzunroq, yuqorigi ozgina qisqaroq; gulyonbargchalar yuqori qismida tukli gul bandilar joylashgan, pastda gulning asosi, chiziqsimon-nashtarsimon, kichik, uzun tukli. Gulqo‘rg‘on bargchalari o‘tmas, 0.8–1 cm uzunlikda, pastki yon – tuxumsimon, 3.75–5 mm kenglikda, Huth yuqorigi yon – keng-tuxumsimon, 6–7.25 mm kenglikda. Shpora deyarli gorizontal, zaif pastga qarab qayrilgan, o‘tmasroq o‘tkirlashgan, 1.3–1.7 cm uzunlikda, asosida 3 mm qalinlikda. Nektarniklar oqish plastinkali, zaif rangli ko‘k gulda; staminodiylar ko‘k, tuxumsimonli, uchda juda sayoz kesilgan va yuqorigi tomonlarli zaif oq-uzun tukli plastinka, toraygan asosida ozgina uning oshuvchi tirnoqning uzunlikida; staminodiyning uzunliki 9–10 mm; barg mevalar 1 cm uzunlikda.
Perennial plant. Stem straight, simple, more rarely barely branched, 25–50(70) cm tall, densely and shortly appressed hairy. Basal leaves and large part of cauline leaves to периоду flowering отмирают. Blade of basal leaves roundish-obovate, along the margin incised on short obtuse lobes; cauline leaves cuneate-lanceolate, almost up to middle incised on three linear, 1.75–4 mm wide, bluntish acute, thickish, weakly-hairy lobes, which sometimes, in turn, on end are two-lobed; bracts linear (very rarely lower three-lobed), hairy, lower 1.5–2 cm long, longer than pedicels, upper a little shorter; bracteoles arranged in the upper part hairy pedicels, below base of flower, linear-lanceolate, small, hairy. Tepals obtuse, 0.8–1 cm long, lower lateral – ovate, 3.75–5 mm wide, Huth upper lateral – broad-ovate, 6–7.25 mm wide. Spur almost horizontal, weakly downward recurved, bluntish acute, 1.3–1.7 cm long, at the base 3 mm thick. Nectaries with whitish blade, weakly coloured in blue flower; staminodes blue, with ovate, on end very shallowly dissected and with upper sides weakly white-hairy blade, narrowed at the base in a little its exceeding along length of claw; length of staminode 9–10 mm; follicles 1 cm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее растение. Стебель прямой, простой, реже едва ветвистый, 25–50(70) см выс., густо и коротко прижато опушенный. Прикорневые листья и большая часть стеблевых листьев к периоду цветения отмирают. Пластинка прикорневых листьев округло-обратнояйцевидная, по краю надрезанная на короткие тупые лопасти; стеблевые листья клиновидно-ланцетные, почти до середины надрезанные на три линейные, 1.75–4 мм шир., туповато заостренные, толстоватые, слабоволосистые лопасти, которые иногда, в свою очередь, на конце бывают двулопастными; прицветники линейные (очень редко нижние трехлопастные), волосистые, нижние 1.5–2 см дл., длиннее цветоножек, верхние немного короче; прицветнички расположены в верхней части опушенной цветоножки, ниже основания цветка, линейно-ланцетные, маленькие, волосистые. Листочки околоцветника тупые, 0.8–1 см дл., нижние боковые – яйцевидные, 3.75–5 мм шир., Huth верхние боковые – широкояйцевидные, 6–7.25 мм шир. Шпорец почти горизонтальный, слабо книзу загнутый, туповато заостренный, 1.3–1.7 см дл., при основании 3 мм толщ. Нектарники с беловатой пластинкой, слабо окрашенные в синий цвет; стаминодии синие, с яйцевидной, на конце очень неглубоко рассеченной и с верхней стороны слабо беловолосистой пластинкой, суженной при основании в немного ее превышающий по длине ноготок; длина стаминодия 9–10 мм; листовки 1 см дл.

«Флора Узбекистана», 6-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 6 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Delphinium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (62)