O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Delphinium ternatumHuth

Uchbo‘lakli isfarak · Живокость тройчатая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Ranunculaceae
Tartib · Order
Ranunculales
Turkum · Genus
Delphinium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Uchbo‘lakli isfarak
Ruscha nomi · Russian name
Живокость тройчатая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Jahrb. Syst. 20: 421 (1895)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 3-tom, 179-bet (vol. 3, p. 179)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, toshloq yonbag‘irlar, dara, nam soya joy, archazorlar, bargli o‘rmon va butalar, qizil loylar
Fine-earth, stony slopes, gorge, moist shady place, juniper woodlands, deciduous forest and shrubs, red clays
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyul, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jul, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Pomir-Oloy (tizmalar Zarafshon, Hisor va uning janubi-g‘arbiy tarmoqlar, Shugnan, tog‘i. Tog‘i. Sardoi-miona, Gardani-ushti, Gazimaylik, Aktau, Bobotog‘, Kuhitang)
Pamir-Alai (ranges Zarafshan, Hissar and its southwestern spurs, Shugnan, Mt. Mt. Sardoi-miona, Gardani-ushty, Gazimaylik, Aktau, Babatag, Kugitang)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Tizmalar Hisor, Bobotog‘, Kuhitang, Boysun tog‘lari
Ranges Hissar, Babatag, Kugitang, Baysun mountains
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik o‘simlik. Poya 75–10 cm balandlikda, yuqorida zaif shoxlangan, qoplangan juda zich tuklanish yoyilgandan va ancha uzun, pastda oddiy, yuqorida bezli tuklar. Barg bandilar zich-uzun tukli, bargning plastinkasi pastdan tukli yanada kuchli, -dan yuqoridan, shakli deyarli yumaloq yoki yumaloq-buyraksimon, yirik, deyarli asosgacha kesilgan uch bo‘laklarda; o‘rta bo‘lak teskari tuxumsimon yoki nashtarsimon, asosiga qarab ponasimon toraygan va uchda ikki marta uchtalik kesikli, qisqa, o‘tmasroq o‘tkirlashgan uchki bo‘lakchalarli; yon plastinkaning bo‘laklari o‘rtadan chuqurroq kesilgan ikki bo‘laklar ikkinchida taxminan, напоминающие o‘rta, tufayli nima barg panjasimon kesilgan ko‘rinadi; yuqorigi barglar ko‘pincha plastinkali, kesilgan uch butun nashtarsimon bo‘laklarda. To‘pgulning o‘qi va gul bandilar tuksiz; gulyonbarglar tor-chiziqsimon, tuksiz yoki deyarli tuksiz, 5–14 mm uzunlikda, yanada -dan gul bandlarilardan 2–3 marta qisqaroq; gulyonbargchalar yana yanada mayda, 6–7 mm gacha uzunlikda, chiziqsimon-bigizsimon, o‘tkirlashgan, joylashgan balandroq yoki yaqinida gul bandlarilarning o‘rtasi 1.5–4 cm uzunlikda. Gulqo‘rg‘on bargchalari o‘tmas, 1.2–1.3 cm uzunlikda va 0.6–0.7 cm kenglikda; shpora deyarli gorizontal, biroz pastga qarab bukilgan, o‘tmas, 1.4–1.5 cm uzunlikda va 2.5–2.75 mm qalinlikda; nektarniklar oqish, plastinkalarning uchlarili sayoz kesilgan va zaif rangli ko‘kish gulda; staminodiylar ko‘kish yoki oqish-ko‘kish. Barg mevalar 1.3–1.4 cm uzunlikda.
Perennial plant. Stem 75–10 cm tall, at the top weakly branched, covered very dense pubescence from spreading and rather long, at the bottom simple, at the top glandular hairs. Petioles densely-hairy, blade of leaf below hairy more strongly, than above, in outline almost rounded or roundish-reniform, large, almost up to base dissected on three lobes; middle lobe obovate or lanceolate, towards the base cuneate narrowed and on end twice ternate incised, with short, bluntish acute terminal lobules; lateral lobes of blade deeper than the middle dissected on two lobes of second about, напоминающие middle, thanks to what leaf seems palmately dissected; upper leaves not infrequently with blade, dissected on three entire lanceolate lobes. Axis of inflorescence and pedicels glabrous; bracts narrow-linear, glabrous or almost glabrous, 5–14 mm long, more than 2–3 times shorter than pedicels; bracteoles still more small, up to 6–7 mm long, linear-awl-shaped, acute, situated higher or near middle of pedicels 1.5–4 cm long. Tepals obtuse, 1.2–1.3 cm long and 0.6–0.7 cm wide; spur almost horizontal, slightly downward bent, obtuse, 1.4–1.5 cm long and 2.5–2.75 mm thick; nectaries whitish, with ends of blades shallowly dissected and weakly coloured in bluish flower; staminodes bluish or whitish-bluish. Follicles 1.3–1.4 cm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетнее растение. Стебель 75–10 см выс., вверху слабо ветвистый, покрытый весьма густым опушением из оттопыренных и довольно длинных, внизу простых, вверху железистых волосков. Черешки густоволосистые, пластинка листа снизу опушенная более сильно, чем сверху, в очертании почти округлая или округло-почковидная, крупная, почти до основания рассеченная на три доли; средняя доля обратнояйцевидная или ланцетная, к основанию клиновидно суженная и на конце дважды тройчато надрезанная, с короткими, туповато заостренными конечными дольками; боковые доли пластинки глубже середины рассеченные на две доли второго порядка, напоминающие среднюю, благодаря чему лист кажется пальчато рассеченным; верхние листья нередко с пластинкой, рассеченной на три цельные ланцетные доли. Ось соцветия и цветоножки голые; прицветники узколинейные, голые или почти голые, 5–14 мм дл., более чем в 2–3 раза короче цветоножек; прицветнички еще более мелкие, до 6–7 мм дл., линейно-шиловидные, заостренные, расположенные выше или близ середины цветоножек 1.5–4 см дл. Листочки околоцветника тупые, 1.2–1.3 см дл. и 0.6–0.7 см шир.; шпорец почти горизонтальный, слегка книзу согнутый, тупой, 1.4–1.5 см дл. и 2.5–2.75 мм толщ.; нектарники беловатые, с концами пластинок неглубоко рассеченными и слабо окрашенными в синеватый цвет; стаминодии синеватые или беловато-синеватые. Листовки 1.3–1.4 см дл.

«Флора Узбекистана», 6-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 6 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Delphinium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (62)