O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Delphinium rugulosumBoiss.

Burushgan isfarak · Живокость морщинистая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Ranunculaceae
Tartib · Order
Ranunculales
Turkum · Genus
Delphinium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Burushgan isfarak
Ruscha nomi · Russian name
Живокость морщинистая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), zaharli (poisonous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Consolida rugulosa
Birinchi chop etilgan · First published
Ann. Sci. Nat., Bot. , sér. 2, 16: 361 (1841)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 3-tom, 167-bet (vol. 3, p. 167)
Yashash joylari · Habitat
Qumli, gilli, shag‘alli cho‘llar, taqirlar, sho‘rxoklar, chinklar, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, mayda tuproqli, shag‘alli yonbag‘irlar, xarobaliklar, bo‘z yerlar, eski bo‘z yerlar, yo‘lning yo‘l chetlarilari, sho‘r buloqlarning qirg‘oqi va ariqlar
Sandy, clayey, gravelly deserts, takyrs, solonchaks, chinks (escarpments), outcrops of variegated rocks, fine-earth, gravelly slopes, wastelands, fallows, old fallows, roadsides of road, bank of salty streams and irrigation ditches
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi, past tog‘lar
Plain, foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyul
Flowering Apr–May, fruiting May–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Iliy bo‘yi, Orolbo‘yi va Kaspiyoldi cho‘llari, Chu daryosining vodiyi, Betpaqdala, Zakaratav tekisliki, Ustyurt, Mo‘yinqum, Sirdaryo daryosining vodiyi, Zeravshan, Kashkadarya, Amudaryo, Murgab va yondosh tekisliklar, Qizilqum, Qoraqum, Jung‘or Olatov tarmoqlari, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari, tizmalar Zailiy Olatov, Qirg‘iz Olatov, Qoratog‘, Toshkent Olatov, Qurama, Mo‘g‘ultov), Pomir-Oloy (tizmalar Turkiston, Nurota tizmasi, Hisor, xilma-xil rangli past tog‘liklar Guzar tog‘lari va Sherabadda, Kuhitang), Kopetdog‘ (tog‘ oldi tekisliklar va tog‘ oldilar), Badxiz (Tash-kepri)
Ili-side, Aral and Pre-Caspian deserts, valley of river Chu, Betpakdala, Zakaratav plain, Ustyurt, Muyunkum, valley of river Syr Darya, Zeravshan, Kashkadarya, Amu Darya, Murgab and adjacent plains, Kyzylkum, Karakum, spurs of Dzungarian Alatau, Tian Shan (Chu-Ili mountains, ranges Trans-Ili Alatau, Kyrgyz Alatau, Karatau, Tashkent Alatau, Kurama, Mogoltau), Pamir-Alai (ranges Turkestan, Nuratau, Hissar, variegated low mountains at mountains Guzar and Sherabad, Kugitang), Kopet Dag (foothill plains and foothills), Badkhyz (Tash-kepri)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Barcha tekislik va tog‘ oldi tumanlar
All plain and foothill districts
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘simlik. Poya 7–25(35) cm balandlikda, oddiy, kamdan-kam asosdan zaif shoxlangan, gorizontal yoyilgan ingichka oq tuklar va kamroq ko‘p sonli, asosida pufaksimon-kengaygan sarg‘ish tuklar. Barglar qisqa bandli, kesilgan uch bo‘laklarda, ular o‘rta uch kesiklida uch chiziqsimon bo‘laklarda 2 mm kenglikda, yonda shunday ham yoki kesilgan ikki bo‘lakli bo‘lakchalarda; gulyonbargli bargchalar подобны pastki, bandsiz, tez butun bo‘laklarli, sezilarli gullar oshadi. Gulyonbargchalar kichik, butun, приближенные asosiga qarab gul. Gul bandilar zich yoyilgan tuklarli, qisqa, (2–3) 3.5 mm uzunlikda. Gullar oqish-pushti, 1da gulyonbargli barglarning qo‘ltiqlarida deyarli poyaning asosidan joylashgan. Gulqo‘rg‘on bargchalari o‘tmas, 1–1.2 cm uzunlikda, tashqarida uzun oq tuklarli, pastki yon tor-nashtarsimon, 3.5 mm gacha kenglikda, yuqorigi – 3.5–5 mm gacha kenglikda, непарный, davom etgan deyarli to‘g‘ri tikka turgan yoki qiyshiq yuqoriga yo‘nalgan, biroz egri shpora, 1.8–2 cm uzunlikda va asosida 2.5–3 mm qalinlikda, ba’zan shpora emas rivojlangan; nektarnikning plastinkasi 1 cm uzunlikda, uch bo‘lakli, o‘rta bo‘lak tor va qisqali, jami 2 mm uzunlikda, uch o‘yiqda, va yon bo‘laklar yirik, yarim-yumaloq. Barg meva silindrsimon, to‘g‘ri tikka turgan, keskin yaqqol ajinlar, zich tukli oq yoyilgan tuklar, 12–20 mm uzunlikda va 3–4.25 mm qalinlikda, davom etgan tumshuq 3–3.5 mm uzunlikda. Urug‘ aniq sezilarli tangachachalar.
Annual plant. Stem 7–25(35) cm tall, simple, more rarely from base weakly branched, with horizontally spreading thin white hairs and less than numerous, at the base bladder-like-broadened yellowish hairs. Leaves short-petiolate, dissected on three lobes, from which middle on end incised on three linear lobes along 2 mm wide, lateral such also or dissected on two-lobed lobules; bracteal leaflets подобны lower, sessile, often with entire lobes, considerably exceed flowers. Bracteoles small, entire, приближенные towards the base flower. Pedicels densely covered with spreading hairs, short, (2–3) 3.5 mm long. Flowers pale-pink, arranged along 1 in axils of bracteal leaves almost from base of stem. Tepals obtuse, 1–1.2 cm long, outside with long white hairs, lower lateral narrow-lanceolate, up to 3.5 mm wide, upper – up to 3.5–5 mm wide, непарный, continued in almost straight erect or obliquely upward directed, slightly curved spur, 1.8–2 cm long and at the base 2.5–3 mm thick, sometimes spur not developed; blade of nectary 1 cm long, three-lobed, with middle lobe narrow and short, in total 2 mm long, on end emarginate, and lateral lobes of large, semi-round. Follicle cylindrical, straight erect, with sharply pronounced wrinkles, densely hairy white spreading hairs, 12–20 mm long and 3–4.25 mm thick, continued in beak 3–3.5 mm long. Seed with distinctly conspicuous scales.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетнее растение. Стебель 7–25(35) см выс., простой, реже от основании слабо ветвистый, с горизонтально оттопыренными тонкими белыми волосками и менее многочисленными, при основании пузыревидно-расширенными желтоватыми волосками. Листья короткочерешковые, рассеченные на три доли, из которых средняя на конце надрезана на три линейные лопасти по 2 мм шир., боковые такие же или рассеченные на двулопастные дольки; прицветные листочки подобны нижним, сидячие, часто с цельными долями, значительно превышают цветки. Прицветнички маленькие, цельные, приближенные к основанию цветка. Цветоножки густо покрыты оттопыренными волосками, короткие, (2–3)3.5 мм дл. Цветки бледно-розовые, расположены по 1 в пазухах прицветных листьев почти от основания стебля. Листочки околоцветника тупые, 1–1.2 см дл., снаружи с длинными белыми волосками, нижние боковые узколанцетные, до 3.5 мм шир., верхний – до 3.5–5 мм шир., непарный, продолжен в почти прямо торчащий или косо вверх направленный, слегка искривленный шпорец, 1.8–2 см дл. и при основании 2.5–3 мм толщ., иногда шпорец не развит; пластинка нектарника 1 см дл., трехлопастная, со средней лопастью узкой и короткой, всего 2 мм дл., на конце выемчатой, и боковыми лопастями крупными, полукруглыми. Листовка цилиндрическая, прямо торчащая, с резко выраженными морщинками, густо опушенная белыми оттопыренными волосками, 12–20 мм дл. и 3–4.25 мм толщ., продолженная в носик 3–3.5 мм дл. Семена с ясно заметными чешуйками.

«Флора Узбекистана», 6-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 6 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Delphinium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (62)