O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Heliotropium biannulatiformePopov

Ikkixalqali xazoranggul · Гелиотроп двукольцевидный

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Heliotropium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Ikkixalqali xazoranggul
Ruscha nomi · Russian name
Гелиотроп двукольцевидный
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Bot. Sada Akad. Nauk S.S.S.R. 42: 227 (1931)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 95-bet (vol. 8, p. 95)
Yashash joylari · Habitat
Xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, gilli, shag‘alli cho‘llar
Outcrops of variegated rocks, clayey, gravelly deserts
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi
Foothills
Fenologiya · Phenology
Mevalashi iyun–iyul
Fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Qizilqum (qishloqlar. Tamdi, atroflar. Besapan), Amudaryo daryosining vodiyi (yaqinida Kelifa), Zeravshan daryosining vodiyi (tog‘i orasida. Tog‘i. Kermine va Kenimex), Surxon-Sherobod vodiyi, Pomir-Oloy (janubi-g‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari, Kuhitang tizmasi)
Kyzylkum (villages. Tamdy, environs. Besapan), valley of river Amu Darya (near Kelifa), valley of river Zeravshan (between Mt. Mt. Kermine and Kenimekh), Surkhan-Sherabad valley, Pamir-Alai (southwestern spurs of Hissar range, range Kugitang)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘t 10–40 cm balandlikda, poya asos tukli qisqadan yanada zich yarim yopishgan tukcha va yanada uzun yoyilgan qillar. Barglar c yaxshi yaqqol, bir necha plastinkadan qisqaroq, barg bandilar; plastinka (1.5) 2–4 (5) cm uzunlikda, keng-tuxumsimon, yumaloqli yoki deyarli yurak shaklli asos, uchida o‘tmas yoki biroz o‘tkir, pastdan bir necha bo‘rtib turuvchi tomir ega, которым yuqoridan соответствуют tor egatchalar; uning tukli pastki tomonda yanada zich, jingalak uzun tuklardan iborat, сплетающихся siyrak, kulrangda, juda siyrak namat, -ki tomirlari bo‘ylab va chetida plastinka yana qillar bor, yuqorigi yuzada tukli kamroq zich, kamdan-kam bu yuza deyarli yashil, faqat tomirlari bo‘ylab qisqa tuklarli; pastki yuzada namat ostida mo‘l nuqtali bezlar joylashgan. Burama to‘pgullar shoxlarning uchlarida yakka va juft, zich, keyinchalik yanada siyrak, 1 qatorli, uchida qayrilgan, pastki qismida to‘g‘ri, 1–3(6) cm uzunlikda. Kosacha juda qisqa bandlar, deyarli bandsiz, tashqarida yoyilgan va zich uzun tukli, опадания mevalardan keyin qoluvchi; bo‘laklar chiziqsimon, o‘tkir, 4 mm uzunlikda. Gultoj 9–10 mm uzunlikda, sariq, uning nay tor, uzun, 2 marta oshuvchi kosachada, tashqarida yumshoq tukli, ichkaridan tuklarning 2 halqalarili; birinchi непосредственно chang xaltachasilar ustida, yo‘nalgandan tuklarning turli tomonlarida iborat, boshqa to‘g‘ri tomoqda, yo‘nalgandan yuqoriga tuklar iborat, промежуток orasida ular butunlay tuksiz; gultoj yaprog‘i zo‘rg‘a voronkasimon, deyarli to‘g‘ri, bo‘laklar uning 0.5–0,75 mm uzunlikda, deyarli tuxumsimon, o‘tmas. Chang xaltachasilar birikkan pastda nayning o‘rtasi, deyarli uning asos, o‘tkir. Tumshuqcha konussimon, oz cho‘zilgan, ozgina tuksiz ustunchadan uzunroq. Yong‘oqchalar 1.25 mm uzunlikda, tuxumsimon, tuksiz, silliq.
Annual 10–40 cm tall, stem from base hairy short more dense semi-appressed down and more long spreading bristles. Leaves c well pronounced, several shorter than the blade, petioles; blade (1.5) 2–4 (5) cm long, broad-ovate, with rounded or almost cordate base, at the apex obtuse or somewhat acute, below has several prominent vein, которым above соответствуют narrow grooves; its hairy along lower side more dense, consists from curly long hairs, сплетающихся in loose, greyish, very sparsely felt, in which along the veins and along the margin blade there are still bristles, on upper surface hairy less than dense, more rarely this surface almost green, only along the veins with short hairs; on lower surface under felt arranged abundant dotted glands. Helicoid cymes on ends of branches solitary and paired, dense, later more sparse, 1-ranked, at the apex recurved, in the lower part straight, 1–3(6) cm long. Calyx on very short stalks, almost sessile, outside spreading and densely hairy, after опадания fruits persisting; lobes linear, acute, 4 mm long. Corolla 9–10 mm long, yellow, its tube narrow, long, in 2 times exceeding calyx, outside downy, inside with 2 rings of hairs; first непосредственно above anthers, consists from directed in different sides of hairs, other straight in throat, consists from directed upward hairs, промежуток between them completely glabrous; limb barely funnel-shaped, almost straight, lobes its 0.5–0.75 mm long, almost ovate, obtuse. Anthers attached below middle of tube, almost in its base, acute. Stigma conical, little elongated, a little longer than glabrous style. Nutlets 1.25 mm long, ovate, glabrous, smooth.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетник 10–40 см выс., стебель от основания опушен коротким более густым полуприжатым пушком и более длинными оттопыренными щетинками. Листья c хорошо выраженными, несколько короче пластинки, черешками; пластинка (1.5) 2–4 (5) см дл., широкояйцевидная, с округлым или почти сердцевидным основанием, на верхушке тупая или островатая, снизу имеет несколько выдающихся жилок, которым сверху соответствуют узкие бороздки; ее опушение по нижней стороне более густое, состоит из курчавых длинных волосков, сплетающихся в рыхлый, сероватый, очень негустой войлок, в котором по жилкам и по краю пластинки имеются еще щетинки, на верхней поверхности опушение менее густое, реже эта поверхность почти зеленая, лишь по жилкам с короткими волосками; на нижней поверхности под войлоком расположены обильные точечные железки. Завитки на концах ветвей одиночные и парные, густые, впоследствии более редкие, 1-рядные, на верхушке загнутые, в нижней части прямые, 1–3(6) см дл. Чашечки на очень коротких ножках, почти сидячие, снаружи оттопыренно и густо волосистые, после опадания плодов остающиеся; доли линейные, острые, 4 мм дл. Венчик 9–10 мм дл., желтый, его трубка узкая, длинная, в 2 раза превышающая чашечку, снаружи пушистая, изнутри с 2 кольцами волосков; первое непосредственно над пыльниками, состоит из направленных в разные стороны волосков, другое прямо в зеве, состоит из направленных вверх волосков, промежуток между ними совершенно голый; отгиб едва воронковидный, почти прямой, доли его 0.5–0,75 мм дл., почти яйцевидные, тупые. Пыльники прикреплены ниже середины трубки, почти в ее основании, острые. Рыльце коническое, мало удлиненное, немного длиннее голого столбика. Эремы 1.25 мм дл., яйцевидные, голые, гладкие.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Heliotropium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (26)