O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Heliotropium ellipticumLedeb.

Ellips xazoranggul · Гелиотроп эллиптический

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Heliotropium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Ellips xazoranggul
Ruscha nomi · Russian name
Гелиотроп эллиптический
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
alkaloidli (alkaloid-bearing), zaharli (poisonous), begona o‘t (weed)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Pl. Nov. Casp.-Cauc. : 10 (1831)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 97-bet (vol. 8, p. 97)
Yashash joylari · Habitat
Shag‘allar, qumli, shag‘alli cho‘llar, quruq o‘zan, dala, bo‘z yerlar, shag‘alli yonbag‘irlar
Pebble beds, sandy, gravelly deserts, dry watercourse bed, field, fallows, gravelly slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–iyul, mevalashi iyul–avgust
Flowering Apr–Jul, fruiting Jul–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Qozog‘iston past tepaliklari, Alakol botiqi, Balxashbo‘yi cho‘llari, Kaspiyoldi pasttekisliki, Betpaqdala, Ustyurt, Mang‘ishloq, Sultanuizdag, vodiy. Amudaryo daryosi, Farg‘ona vodiyi, Zauzboy, Saur, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Ketmen, Zailiy Olatov, Chu-Ili tog‘lari, Qirg‘iz Olatov, Qoratog‘, Qurama tizmasi), Pomir-Oloy (tizmalar Oloy va Turkiston, Janubiy Tojiston past tog‘lari), Kopetdog‘, Katta Bolqon
Zaisan basin, Kazakhstan small hills, Alakol depression, Balkhash deserts, Pre-Caspian lowland, Betpakdala, Ustyurt, Mangyshlak, Sultanuizdag, valley. River Amu Darya, Fergana valley, Zauzboy, Saur, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Ketmen, Trans-Ili Alatau, Chu-Ili mountains, Kyrgyz Alatau, Karatau, Kurama range), Pamir-Alai (ranges Alai and Turkestan, foothills of southern Tajikistan), Kopet Dag, Greater Balkhan
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘t. Poya 10–40 cm balandlikda, o‘tsimon, mustahkam, asos отклоненноветвистыйdan, mustahkam uzun novdalarli, yopishgan yumshoq tukli-uzun tukli, kulrang. Barglar uzun barg bandilarda, teng 1 / 2 – / 3 plastinka, tuxumsimon-cho‘ziq-oval, o‘tmasli, kamdan-kam o‘tkir plastinka, 1.5–3.5 cm uzunlikda, -ki yuqoridan yashilroq, pastdan kulrang yopishgan, bandsizdan tuklarning do‘ngchalarida, ba’zan ikkala tomon kulrang; yon tomirlar yuqoridan botiq, pastdan chiqib turuvchi. Burama to‘pgullar yakka yoki juft, ba’zan 3–4, yon va uchki, va unda sezilarli gul to‘pbandida, bir tomonlama, ikki qatorli, avval qisqa, zich, mevalaganda cho‘zilgan, yanada siyrak, 2 5 cm gacha uzunlikdadan. Kosacha kul rang qisqa tuklardan, 2 mm uzunlikda, bo‘lakchalar uning cho‘ziq, o‘tmasroq, keyinroq zo‘rg‘a kattalashadigan, mevalaganda bir necha uzoqlashgan, опадания mevalardan keyin emas mutlaqo yulduzsimon ajraluvchi. Gultoj 3 mm uzunlikda, uning nay tashqarida yumshoq tukli, gultoj yaprog‘ining bo‘laklari yumaloq-tuxumsimon, naydan 2–3 marta qisqaroq, oraliq tishlar kichik, rivojlangan. Chang xaltachasilar birikkan pastda gultojning nayining o‘rtasi. Tumshuqcha konussimon konussimon-bigizsimongacha, sezilarli tuksiz ustunchadan uzunroq, biroz yumshoq tukli. Yong‘oqchalar tuxumsimon, silliq yoki biroz ajinli-do‘ngchali, orqada qavariq, tuksiz, 1.5 mm uzunlikda.
Annual. Stem 10–40 cm tall, herbaceous, strong, from base отклоненноветвистый, with strong long shoots, appressed downy-hairy, greyish. Leaves on long petioles, equal 1 / 2 – / 3 blade, with ovate-oblong-oval, obtuse, more rarely acute blade, 1.5–3.5 cm long, which above greenish, below greyish from appressed, sessile on tubercles of hairs, sometimes with both side greyish; lateral veins above impressed, below protruding. Helicoid cymes solitary or paired, sometimes 3–4, lateral and terminal, and then on conspicuous peduncle, one-sided, two-ranked, at first short, dense, in fruit elongated, more loose, from 2 up to 5 cm long. Calyx grey from short hairs, 2 mm long, lobules its oblong, bluntish, later barely enlarging, in fruit several remote, after опадания fruits not quite stellate diverging. Corolla 3 mm long, its tube outside downy, lobes of limb roundish-ovate, 2–3 times shorter than the tube, intermediate teeth small, developed. Anthers attached below middle of tube of corolla. Stigma conical up to conical-awl-shaped, considerably longer than glabrous style, slightly downy. Nutlets ovate, smooth or slightly wrinkled-tuberculate, along back convex, glabrous, 1.5 mm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетник. Стебель 10–40 см выс., травянистый, крепкий, от основания отклоненноветвистый, с крепкими длинными побегами, прижато пушисто-волосистый, сероватый. Листья на длинных черешках, равных 1 /2– /3 пластинки, с яйцевидно-продолговато-овальной, тупой, реже острой пластинкой, 1.5–3.5 см дл., которая сверху зеленоватая, снизу сероватая от прижатых, сидячих на бугорках волосков, иногда с обеих сторон сероватая; боковые жилки сверху вдавленные, снизу выступающие. Завитки одиночные или парные, иногда 3–4, боковые и верхушечные, и тогда на заметном цветоносе, односторонние, двурядные, вначале короткие, плотные, при плодах удлиненные, более рыхлые, от 2 до 5 см дл. Чашечка серая от коротких волосков, 2 мм дл., дольки ее продолговатые, туповатые, позднее едва увеличивающиеся, при плодах несколько отодвинутые, после опадания плодов не вполне звездчато расходящиеся. Венчик 3 мм дл., его трубка снаружи пушистая, доли отгиба округло-яйцевидные, в 2–3 раза короче трубки, промежуточные зубцы маленькие, развитые. Пыльники прикреплены ниже середины трубки венчика. Рыльце коническое до коническо-шиловидного, значительно длиннее голого столбика, слегка пушистое. Эремы яйцевидные, гладкие или слегка морщинисто-бугорчатые, по спинке выпуклые, голые, 1.5 мм дл.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Heliotropium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (26)