Heliotropium sibiricum(L.) J.I.M.Melo
Sibir arguziyasi · Аргузия сибирская
Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
- Oila · Family
- Boraginaceae
- Tartib · Order
- Boraginales
- Turkum · Genus
- Heliotropium
- O‘zbekcha nomi · Uzbek name
- Sibir arguziyasi
- Ruscha nomi · Russian name
- Аргузия сибирская
- Kelib chiqishi · Origin
- Mahalliy · Native
- Endemizm · Endemism
- Yo‘q · No
- Hayotiy shakli · Life form
- ko‘p yillik o‘t (perennial herb)
- Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
- dorivor (medicinal), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous), begona o‘t (weed)
- O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
- —
- IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
- NE Baholanmagan · Not Evaluated
- Sinonimlar · Synonyms
- Tournefortia sibirica; Argusia sibirica
- Birinchi chop etilgan · First published
- Kew Bull. 77: 970 (2022)
bazionim · basionym: Tournefortia sibirica L., Sp. Pl. : 141 (1753) - Markaziy Osiyoda · In Central Asia
- O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Turkmaniston · Turkmenistan
- Aniqlash manbasi · Identification source
- Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 91-bet (vol. 8, p. 91)
- Yashash joylari · Habitat
- Suv havzasilarning qirg‘oqi, qoldiq past tog‘liklar, qumli cho‘llar, dala
Bank of water bodies, residual low mountains, sandy deserts, field - Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
- Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills - Fenologiya · Phenology
- Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyul
Flowering Apr–May, fruiting May–Jul - O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
- Zaysan havzasi, Qozog‘iston past tepaliklari, Turg‘ay botiqi, Orolbo‘yi cho‘llari, Kaspiyoldi pasttekisliki, Sarisuv daryosining quyi oqimi, Ustyurt, Mang‘ishloq, Sultanuizdag, Sirdaryo daryosining vodiyi, Amudaryo va Zeravshan, Zauzboy, Qoratog‘ oldi tekisliki
Zaisan basin, Kazakhstan small hills, Turgai depression, Aral deserts, Pre-Caspian lowland, lower reaches of river Sarysu, Ustyurt, Mangyshlak, Sultanuizdag, valley of river Syr Darya, Amu Darya and Zeravshan, Zauzboy, Pre-Karatau plain - Manba · Source
- «Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
- Morfologik tavsif · Morphological description
- O‘tsimon ko‘p yillik o‘t o‘rmalovchi arqonsimon ildizpoyali. Poyalar 15–40 cm balandlikda, tik, buralgan, yoyilgan-shoxlangan, yashil, yumshoq tukli. Barglar bandsiz, asosida ponasimon yoki yumaloq, cho‘ziq, nashtarsimon-cho‘ziq yoki deyarli chiziqsimon, o‘tmasroq, yashilroq, kulrang yoki kul rang yondosh, o‘tirgandan tuklarning mayda do‘ngchalarida, 1–3 cm uzunlikda. Burama to‘pgullar novdalarning uchlarida yakka yoki to‘plangan ro‘vaksimon to‘pgulda, kichkina, kam gulli, qisqa, mevalaganda cho‘zilgan. Kosacha kulrang, uning bo‘laklar nashtarsimon, o‘tkir, gultojning nayidan 2–3 marta qisqaroq. Gultoj yirik, nay 6–7 mm uzunlikda, tashqarida zich yumshoq tukli, gultoj yaprog‘i 8 mm gacha diametrda, bo‘laklar uning tuxumsimon yoki cho‘ziq, o‘tmas yoki o‘tkir. Chang xaltachasilar birikkan ozgina gultojning nayining asosidan balandroq. Tumshuqcha qisqa va yo‘g‘on, kesilgan-konussimon, deyarli столбообразное, yumshoq tukli, taxminan teng ustuncha. Meva tuxumsimon, 8 mm balandlikda, uchida botiq; пробковый mevaning qatlami ingichka, pushti endokarp yanada yo‘g‘on.
Herbaceous perennial with creeping cord-like rhizome. Stems 15–40 cm tall, erect, sinuous, spreading-branched, green, downy. Leaves sessile, at the base cuneate or rounded, oblong, lanceolate-oblong or almost linear, bluntish, greenish, greyish or grey from adjacent, sessile on small tubercles of hairs, 1–3 cm long. Helicoid cymes on apexes of shoots solitary or gathered in paniculate inflorescence, small, few-flowered, short, in fruit elongated. Calyx greyish, its lobes lanceolate, acute, 2–3 times shorter than the tube of corolla. Corolla large, tube 6–7 mm long, outside densely downy, limb up to 8 mm in diameter, lobes its ovate or oblong, obtuse or acute. Anthers attached a little higher than the base of tube of corolla. Stigma short and thick, truncate-conical, almost столбообразное, downy, approximately equal style. Fruit ovate, 8 mm tall, at the apex impressed; пробковый layer of fruit thin, pink endocarp more thick.Asl matn (ruscha) · Russian original
Травянистый многолетник с ползучим шнуровидным корневищем. Стебли 15–40 см выс., прямостоячие, извилистые, оттопыренно-ветвистые, зеленые, пушистые. Листья сидячие, при основании клиновидные или округлые, продолговатые, ланцетно-продолговатые или почти линейные, туповатые, зеленоватые, сероватые или серые от прилегающих, сидящих на мелких бугорках волосков, 1–3 см дл. Завитки на верхушках побегов одиночные или собранные в метельчатое соцветие, небольшие, малоцветковые, короткие, при плодах удлиненные. Чашечка сероватая, ее доли ланцетные, острые, в 2–3 раза короче трубки венчика. Венчик крупный, трубка 6–7 мм дл., снаружи густо пушистая, отгиб до 8 мм в диам., доли его яйцевидные или продолговатые, тупые или острые. Пыльники прикреплены немного выше основания трубки венчика. Рыльце короткое и толстое, усеченно-коническое, почти столбообразное, пушистое, приблизительно равное столбику. Плод яйцевидный, 8 мм выс., на верхушке вдавленный; пробковый слой плода тонкий, роговой эндокарпий более толстый.
«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation. - Aniqlagich · Key
- Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →
Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases
Heliotropium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (26)
- Heliotropium acutiflorum Tuyaqorin xazoranggul
- Heliotropium arguzioides Arguziyasimon xazoranggul
- Heliotropium bacciferum
- Heliotropium biannulatiforme Ikkixalqali xazoranggul
- Heliotropium bogdanii Bogdan xazorangguli
- Heliotropium bucharicum Buxoro xazorangguli
- Heliotropium chorassanicum
- Heliotropium dasycarpum Sochmeva xazoranggul
- Heliotropium dasycarpum subsp. transoxanum
- Heliotropium ellipticum Ellips xazoranggul
- Heliotropium europaeum
- Heliotropium fedtschenkoanum Fedchenko xazorangguli
- Heliotropium grande
- Heliotropium lasiocarpum Tukmeva xazoranggul
- Heliotropium litvinovii
- Heliotropium magistri
- Heliotropium micranthos Maydagulli beruniya
- Heliotropium micranthum
- Heliotropium olgae Olga xazorangguli
- Heliotropium parvulum
- Heliotropium pileiforme
- Heliotropium popovii
- Heliotropium ramosissimum
- Heliotropium seravschanicum
- Heliotropium sogdianum Sug‘d arguziyasi
- Heliotropium supinum Yoyilgan piptoklayna